Page 225 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

207
สํานัก อยู่เคียงข้างพระราชา เพื่อแสดงในราชพิ ธีต่ างๆ ที่จัดขึ้ นในราชวัง และในงานบันเทิงต่างๆ
ซึ่ งมีชื่อเรียกใหม่ ว่า “ละคร หรื อระบําหลวง” ละครหลวง ได้มีการเจริ ญก้าวหน้าในยุคสมัยของพระ
บาทจันทร์ ราชา ที่มีเมื องหลวงที่ละแวก และได้แสดงเฉพาะในราชวังเท่านั้ น เกื อบจะไม่มีการ
ออกไปแสดงข้างนอกเลย
ในสมัยประเทศตะวันตกล่าดินแดนอาณานิคม กัมพู ชาได้เป็ นเมืองขึ้ นของฝรั ่ งเศส คือ
ฟูนันนาฏศิลป์ หลวงในพระราชสํานักพนมเปญเมื่ อต้นศตวรรษที่ 20 ขณะที่กัมพูชาตกตํ่ าอยู่ใน
อาณานิคมของฝรั่ งเศส สมัยนั้ นราชสํานักกัมพูชาตกตํ่า จนฝรั่ งต้องขอครู นาฏศิลป์ จากราชสํ านัก
ไทยไปฝึ กสอนและฟื้ นฟูการเล่ นระบํารําฟ้ อนของราชสํานักกัมพูชา (ธานี โสสจําเริญ. 2553 : 2)
ให้กลุ่มระบําในราชสํานักมีโอกาสได้ออกเดินทางไปแสดงระบําท่วงท่าโบราณที่กรุ งปารี สเป็ นครั้ ง
แรก ในปี ค.ศ. 1906 ในราชสมัยพระบาทนโรดม และ ในปี ค.ศ. 1957 พระบาทนโรดม สี หนุ ได้นํา
กลุ่มนั กรําไปแสดงที่สหรัฐอาเมริ กา เมื่อทรงได้เยือนสหรั ฐเป็ นทางการ ซึ่ งในสมัยนี้ ละคร หรือ
ระบําหลวงถู กนํามาเผยแพร่ ให้ คนข้างนอก และชาวต่างชาติได้รั บรู้พบเห็ น และก็ เป็ นช่วงเวลาที่มี
การพัฒนาการฟ้ อนรํา ท่ารํา และชุดการรําใหม่ๆ โดยมีพระนางเจ้ากุสุ มะ นารี รัตน์ ซึ่ งเป็ นมารดา
พระบาทนโรดม สีหนุ ทรงได้เอาพระทัยใส่ และทรงมีพระวิ ริยะอุตสาหะ สนับสนุน ส่ งเสริ มละคร
และระบําให้มีความเจริ ญก้าวหน้าสู่สายตาชาวโลก โดยเฉพาะอย่างยิ ่ง มี การพัฒนาด้านท่ารํา
เทคนิคการแสดง ความสวยงาม เครื่ องแต่งกาย และอุ ปกรณ์ดนตรี เป็ นต้น มีชุดการรําใหม่ ๆ หลาย
รายการเกิดขึ้ น เช่น ระบําอวยพร ระบําเทพ โดยเฉพาะอย่ายิ ่งระบําเทพอัปสรา แล้วได้นําไปแสดง
ในทุกเวทีสําคัญๆ ทั้งใน และนอกประเทศ
หลังจากนี้ กัมพูชาได้ลุ กเป็ นไฟสงครามระหว่างกั นเองนับทศวรรษ มีการเปลี่ ยน
ระบอบปกครองหลายครั้ ง ระบอบกษัตริ ย์ถู กโค่นล้ม ทําให้ระบํา และละครหลวง ถู กนําไปฝากไว้
อยู่กับมหาวิ ทยาลัยศิ ลปกร และวิ จิ ตรศิลป์ ขาดความเอาใจใส่ จากผู ้นําประเทศ ทุ กคนให้
ความสําคัญในเรื่ องการทําสงคราม ป้ องกันประเทศต่อต้านระบอบเขมรแดง และการเอาตัวรอด เมื่อ
สงครามในกัมพูชาจบสิ้นลงในปี ค.ศ. 1999 ระบอบกษัตริ ย์ได้ถูกฟื้ นฟูกลับคืนมา ละคร และระบํา
ในราชสํานัก หรื อระบํา และละคร ท่วงท่าโบราณเขมร ก็ได้ถูกส่ งเสริ มให้มีความเจริ ญก้าวหน้าอีก
ครั้ ง ซึ่ งมีการฝึ กซ้อม ฝึ กหัดโดยทั่ วไป ทั ่ วประเทศ และนํามาแสดงในทุกๆ งาน ทั้ งใน และนอกรา
ชํานัก ในเวทีธรรมดา เวทีเล็กใหญ่ ทั้ งในและนอกประเทศด้วย
2.2.2 การผสมผสานท่ารํา ระบําอัปสราของกัมพูชาเป็ นระบําอยู ่ในกลุ่มระบําท่วงท่า
โบราณเขมร หรื อระบําเทพ จึงต้องใช้ท่ารําจากระบําท่วงท่าโบราณเขมรเป็ นส่วนใหญ่ ซึ่ งเป็ นท่ ารํา
ดั้งเดิ มจากความเชื่ อในศาสนาพราหมณ์ที่ นํามาใช้ ในการรําถวายเทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์ตั้งแต่
ก่อนยุคเมื อง ท่ารําของระบํา อัปสราถูกดั ดแปลงจากท่าแม่บท หรื อ ท่ารํ าบรรจุของระบําทวงท่า