Page 224 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

206
และเทพเจ้าอื่นๆ) ได้เข้ามาแทนวิญญาณผีบรรพบุรุษ และวิญญาณอันศักดิ์ สิ ทธิของพระมหากษัตริ ย์
ส่ วนดนตรี บทเพลง และการฟ้ อนรํ าเพื่อวิญญาณศักดิ์ สิ ทธิได้เข้าผสมผสานกับการฟ้ อนรํ าตามแบบ
อินเดี ย ตลอดจนทําให้มีการแสดงมีลักษณะเฉพาะของตน และได้พัฒนาท่ ารําดังได้เห็นในปั จจุบัน
นี้ จึงไม่ สามารถปฏิเสธได้ว่า ระบําในราชสํานักเป็ นระบําที่ได้พัฒนาท่ารํา เครื่ องดนตรี และเพลง
จากการแสดงในพิธีเข้าทรงเพื่ออ่ อนวอนผีอารั กษ์ (ผีปู่ ตา) แล้วนํามาผสมผสานกับการฟ้ อนรํ าใน
ศาสนาพราหมณ์ของอินเดีย
ในสมัยอาณาจักรเจนละ การแสดงระบําในราชสํ านักเพื่อถวายแด่เทพเจ้าในศาสนา
พราหมณ์ได้ปรากฎให้เห็นอย่างชัดเจน มีกลุ ่มระบําหลายกลุ่ม มีนักรําและนักดนตรี หลายคน จาก
ศิลาจารึ กนครบุรี K 557, K 600 ที่ สร้างในปี ค.ศ. 611 อธิบายว่า พระบาทมหิ นทรวรมัน ทรงได้
ถวายนักระบําและนักดนตรี จํานวน 7 คนแด่วรกัมรเตงอัญ ศิ ลาจารึก K 137 บอกว่า พระบาทชัยวร
มันที่ 1 ได้ถวายกลุ่มนาฏศิลป์ และนักดนตรี ผู ้ หญิง รวมทั้งเครื่ องดนตรี แด่ เทวสถานของพระอิศวร
นอกจากนี้ เขาได้ค้นพบภาพสลักในทับหลังของปราสาทซ็อมโบร์ไพรคุห์แสดงถึงภาพพระอิ ศวร
ฟ้ อนรํา ในท่าอิศวรนาฏราช ต่อมาในสมัยเมืองพระนคร นับตั้ งแต่รั ชสมัยพระบาทชัยวรมันที่ 2
เป็ นต้นมา พบว่า มีการสร้างปราสาท หรื อเทวสถานหลายแห่ งเพื่อถวายแด่เทพเจ้าในศาสนา
พราหมณ์ เช่น พระอิศวร และพระวิษณุ ซึ่ งในปราสาททุ กแห่ งได้มีการแกะสลักเป็ นภาพนางรํ าอยู่
บนฝาผนังของปราสาทหลายรู ป เช่นในปราสาทบันทายศรี ปราสาทบันทายสําแร ปราสาทธมนนท์
ปราสาทในกลุ ่มหริหราลัย โดยเฉพาะอย่างยิ ่งในปราสาทนครวัดที่มีนางรํ านับร้อยคน
เปรี ยบเสมือนนางรํา หรื อเทพธิดาจากแดนสวรรค์ ซึ่ งในสมัยนั้ น กลุ ่มนาฏศิลป์ ของราชสํานักมี
หน้าที่เป็ นเทวทาสี เพื่อรับใช้ในเทวสถานของศาสนาพราหมณ์ โดยรําถวายในพิ ธีเซ่นไหว้เทพเจ้า
หรื อในพิธีต่างๆ ของศาสนาพราหมณ์ แต่ มาถึงราชสมัยของพระบาทชัยวรมันที่ 7 การฟ้ อนรําเพื่อ
ถวายเทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์ ได้เปลี่ยนมาเป็ นการฟ้ อนรําในพิ ธีเซ่นไหว้พระโพธิ สัตว์ในพุทธ
ศาสนามหายาน โดยเฉพาะอย่างยิ ่ง พระโพธิสัตว์อวโลติเกศวร ซึ่ งมีลักษณะเหมือนกับการฟ้ อนรํา
ในศาสนาพราหมณ์ บนฝาผนังปราสาทหลายแห่งที่ได้สร้ างในสมัยนี้ มีการแกะสลักภาพนางรํา
หลายสิ บคนเช่นกัน เช่น ในปราสาทบายน ปราสาทบันทายฉมาร์ ปราสาทตาพรหม และปราสาท
พระขรรค์ เป็ นต้น จากศิลาจารึ ก K 313b, K 315a ได้บอกให้ทราบว่า ในปราสาทตาพรหมมี กลุ่ม
นาฏศิลป์ อยู่ประจําปราสาท ซึ่งมีนักรําหญิ งจํานวน 615 คน ส่วนในปราสาทพระขรรค์มีนักรําหญิ ง
จํานวน 1000 คน (เพชร ตุมกระวิล. 2548 : 35)
ในสมัยหลังเมืองพระนคร ในราชสมัยของพระบาทพญายาด เมื่อมีการย ้ายเมืองหลวงจาก
เมื องพระนครมาอยู่ที่จตุ รมุข (พนมเปญ) และในราชอาณาจักรได้กลั บมานับถือพุทธศาสนานิ กาย
หิ นยาน ทําให้การฟ้ อนรําเพื่อถวายเทพเจ้าในเทวสถานของศาสนาพราหมณ์ ได้กลับมาอยู่ในราช