Page 214 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

196
แมลงผ่านการปรุ งแต่ ง เปลี่ยนผ่ านจากชาวบ้านสู่ สถานการศึกษาจนเป็ นรู ปแบบพื้ นบ้านที่สังคม
ระดับจังหวัดเข้าสู่ระดับประเทศยอมรับ ทั้ งมีการช่วยเสริ มการพัฒนาการฟ้ อนจากผู ้ นําการศึกษา
ท้องถิ ่นคือครู สมพงษ์ สาคเรศ ผ่านการยอมรั บของผู้นําทางการศึกษาระดับจังหวัดสุริ นทร์ คื อ
ผู ้ อํานวยการปลั ่งศรี มูลศาสตร์ การแสดงเสนอในงานช้างประจําปี ทุกปี เป็ นการขับเคลื่อนจาก
หมู่บ้านนี้ จึงได้รับการสนับสนุ นทางสื่อโทรทัศน์ทางช่อง 4 บางขุ นพรหม ปี 2508 รูปแบบการ
ฟ้ อนมี ท่าไหว้ครู การเคลื่อนไหวที่เกี่ยวกับการใช้ส่ วนประกอบของร่างกายในชี วิตประจําวันตั้งแต่
หลับกระทั่งตื่น ลักษณะอาการสัมพันธ์ชี วิตของสัตว์ตามธรรมชาติ ตามท้องไร่ ท้องนาหรื อป่ า จอม
ปลวกธรรมชาติชาวบ้านได้จําไว้ และการมีโอกาสปะทะสังสรรค์กับสังคมหมู่บ้าน จึงเปิ ดความรู ้สึ ก
แล้วสะท้อนออกเป็ นเป็ นท่าฟ้ อน การสื บทอดอย่างต่อเนื่องจึงเกิดการปรั บขัดเกลาจังหวะท่าเต้นรํา
ช้าเร็ ว หรื อเหมาะสมหรื อไม่ สังคมกลุ ่มเป็ นผู้ ตัดสินการยอมรับด้วยความพอใจ ตัวอย่างท่าตั ๊กแตน
ตําข้าวที่ มีลี ท่าเต้นนับลักษณะที่มนุษย์เข้าใจธรรมชาติ ส่ วนเพลงท่ารํานั้ นแนวคิดการร้องมาจาก
เพลงอาย ัย ซึ่ งเป็ นเพลงเขมรผสมผสานกับเพลงไทยลาวเรี ยกว่า เพลงอาย ัย (พิชิต บุราคร. 2553,
พฤศจิกายน 28) ส่ วนการฟ้ อนรําของชาวลาวที่ดํารงอยู่ได้ทุกวันนี้ เพราะเกิดจากความเชื่อว่าเป็ น
พวกที่มีความเจริ ญสื บเชื้ อสายมาจากแถน เที ยนไท ไท้ หมายความว่า ฟ้ า หรื อ เจริ ญ (สิลา วีระวงส์.
2539 : 15) ปัจจุบันนี้ ชาวลาวมีพิ ธีกรรมสํานึกถึงผี บรรพบุรุ ษ จัดเป็ นประเพณีที่สําคัญของชาวลาว
อีสานเรี ยกว่า บุญบั้ งไฟ จัดอยู่ในช่ วงเดือนพฤษภาคมต่อเดือนมิ ถุนายน (เดือนหก)ของทุกปี เป็ น
ประเพณี ก่อนฤดู กาลทํานา ในแง่มุมประวัติ ศาสตร์และตํานานบุญบั้งไฟ ซึ่ งปรากฏในวรรณกรรม
พื้นบ้านหลายเรื่ อง เช่น เรื่ องผาแดงนางไอ่ เรื่ องพญาคันคาก เป็ นต้น กิจกรรมที่เป็ นสั ญลักษณ์ที่
ปรากฏตามที่สุ ริยา สมุ ทคุ ปต์และพัฒนา กิติอาษา (2541 : 25) เสนอ คื อ อวัยวะเพศหญิงชายในท่า
ร่วมเพศ มีการแสดงในช่ วงฤดูกาลบุญบั้ งไฟ ในลักษณะ การละเล่น ร้องเพลง เต้นรํา ตีกลอง เป่ า
แคนอย่างสนุกสนาน เขาเชื่อว่า เป็ นพิธีกรรมแห่ งความสมบูรณ์ กิจกรรมอย่างต่อเนื่ องจากการฟ้ อน
รําได้พัฒนารู ปแบบเป็ นอัตลักษณ์ของชาวลาวตั้งแต่ อดีตอดีตถึงปัจจุ บัน มีการแห่ บุญบั้งไฟ
ประกอบการฟ้ อนรําให้เกิดความขลังมีจังหวะสวยงาม แต่งกายบ่งบอกเป็ นตัวเอง การร้องเพลง
เหยา ขับลําประกอบเสียงดนตรี และที่สําคัญปรับเปลี่ยนเป็ นเรื่ องเป็ นราวตํานานชี วิต ตํานาน
ประวัติความเป็ นมาของชนชาติลาว พร้อมกับนิทานก้อม ในรูปแบบการแสดงหมอลําบนโรงหรื อ
เวที ขณะนี้ เป็ นรู ปแบบผสมผสานกับกลุ ่มชาติพันธ์ ข้างเคียง มีความเป็ นสากล ตามความเจริ ญ
สมัยใหม่ที่เรี ยกว่า หมอลําซิ ่ ง ซึ่ งบทบาทที่แสดงออกมาเป็ นที่ ยอมรับของกลุ ่มชาติอื่นๆ เช่น ชาวกูย
ชาวเขมรในพื้นที่ อีสานใต้
อาจกล่าวได้ว่าการฟ้ อนรําเกิ ดขึ้ นได้ทุกชาติทุกภาษา ต่อมามีการผสมผสานพัฒนาเป็ น
รูปแบบใหม่ มี จังหวะกลายเป็ นนาฏศิ ลป์ เช่น นาฏศิลป์ ไทย ดังที่ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช (2534 :