Page 207 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

189
ศึกษาช่วยสร้างความเข้าใจประวัติ ความเป็ นมาของความเชื่ อกันมาแต่โบราณกาล การทําบุญบั้งไฟ
จะทําให้ฝนตกถูกต้องตามฤดูกาล ซึ่ งจะได้ทํานาได้ผลเต็มที่และจะได้นําความผาสุ กนานาประการ
มาสู่ครอบครัวในหมู่บ้านหรือตําบลนั้ น ๆ ความเชื่อถือเช่ นนี้ สื บเนื่ องมาจากนิทานเก่าแก่ที่เล่าต่อมา
ช้านาน เช่น ตํานานท้าวผาแดง นางไอ่ (จังหวัดสุ รินทร์. Surin Elephant Round up 1969 . พระ
นคร : บํารุ งนุ กูลกิ จ. 2512, หน้า 26 – 29.) ซึ่ งชาวบ้านเชื่อว่าท้าวผาแดงเป็ นเทพเจ้าแห่งฝนศึกมีนาม
ว่า พญาแถน ฉะนั้ นการที่จะบวงสรวงเพื่อขอให้บันดาลให้ฝนตก จึงต้องบวงสรวงด้วยการทําบุญ
จุดบ้องไฟก่ อนการปักดําทํานา คื อในระหว่างเดื อนพฤษภาคมทุกปี
ท่ารําพื้นบ้านนั้ นมีกําเนิ ดมาอย่างไร คนสมัยก่อนนั้ นถือว่าการรําเป็ นของสูง เป็ นของวิเศษ
จากตํานานการฟ้ อนรํ าไทยมักมีเรื่ องราวมาจากเทวดา เช่น ตํานานพงศาวดารล้านช้างกล่ าวว่าพระ
ยาแถนหลวงผู้ เป็ นใหญ่ในหมู ่เทวดาสั ่งเทวดามาฝึ กสอนมนุษย์ให้รู ้จักทําเครื่ องดนตรี การขับร้ อง
และการฟ้ อนรํา โนห์ราปักใต้ตํานานเล่าว่าได้มาจากเทวดา หรื อตํานานที่เรารับมาจากอินเดี ย บาง
ตํานานกล่ าว่ารํามีทิพย์กําเนิดมาจากพระอิศวร บางตําราว่ามาจากพระพรหม(ปณิธิ หุ่นแสวง. “ข้อ
สันนิ ษฐานที่มาของละครไทย.” หนังสื อมหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย. กรุ งเทพฯ : สโมสร
จุลาลงกรณมหาวิ ทยาลัย. 23 ตุลาคม 2518. หน้า 128.) การรําแกลมออของชาวกูยที่บ้านแตล ตําบล
แตล อําเภอศี ขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์ที่ ผู ้ เฒ่าผู ้ แก่เล่า การฟ้ อนการรําสั่งมาจากพระยาแถน เมื่อทํา
พิธีกรรมการละเล่ นแล้วจะหายป่ วยไข้ หรื อฟ้ อนบูชาครู หรื อฟ้ อนให้ฝนตกถูกต้องตามฤดูกาล หรื อ
เชื่อว่าฟ้ อนสร้างความสามัคคีสร้างสิ่ งดี ๆ เข้าสู่หมู่ บ้าน และฟ้ อนเพื่อให้พ้นจากเภทภัยพิบัติจาก
ธรรมชาติ
อย่างไรก็ตามชาวพื้นบ้านพื้นเมืองแต่ละท้องถิ่นก็มีแบบฉบับการฟ้ อนรําของท้องถิ่นตน
เช่นการฟ้ อน การเซิ้ง การรํากลองยาว เป็ นต้น นับได้ว่าการฟ้ อนรํา เป็ นของคู ่ชีวิตชาวไทยโดย
ตลอด ถ้ามองดูชุ มชนในปัจจุบัน งานฉลองวันเกิ ด บวชนาค แต่งงาน งานขึ้นบ้านใหม่ งานเกษียณ
รําหน้าไฟ (งานเผาศพ) งานพิธีบูชาสถานที่ศักดิ์ สิ ทธ์ (งานขุดแต่งปราสาทขอม งานบุญฉลองศาลปู่
ตา)ก็มักมีการฟ้ อนรํา อย่างน้อยมีการรําวงช่วยให้งานสนุกสนาน สวยงาม แม้แต่ จะชกมวย ตีดาบก็
ต้องมีการรําไหว้ครู เป็ นการอุ ่นเครื่ อง กลุ่มชาติพันธุ์ชาวกูยที่บ้านแตล อําเภอศีขรภู มิ จังหวัด
สุ รินทร์ เป็ นกลุ่มที่ไม่มีลายลักษณ์อักษรเป็ นสื่ อติดต่อทําความเข้าใจกันก็ย ังมีการฟ้ อนรําฉลองใน
รื่นเริ งของเทศกาลปี ใหม่ตกในเดือนเมษายนของทุ กปี การฟ้ อนเป็ นลักษณะรู ปวงเหมือนรําวง
มาตรฐานของไทย เรี ยกว่า “รํากงก้าหรือรําวงมืด” โดยจัดพื้ นที่เป็ นซุ ้ มปกคลุมด้วยใบไม้แล้วคู่รํา
หนุ ่ มสาวจะร้องเพลงผ่านรํ าลอดซุ ้ มไป เป็ นเปิ ดโอกาสให้หนุ ่มใกล้ชิ ดสนิ ทกันในความรัก โดยใช้
พื้นที่ ในลานกว้างของหมู่บ้าน (โยคี โพธิ สาร. อายุ 87 ปี เป็ นผู ้ ให้สัมภาษณ์ ที่ บ้านเลขที่ 162 หมู่ 22
ต. แตล อ.ศีขรภู มิ จ.สุริ นทร์ (เสียชีวิตในปี 2549) จากการสังเกตเพื่อการศึกษาวิจัย พบว่า การ