Page 201 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

183
ความรู้ เกี่ยวกับเรื่ องราวปราสาทนครวัดมาตั้งแต่วัยหนุ่ม อายุ 20 กว่าปี ได้ถ่ ายทอดความรู้เกี่ยวกับ
เรื่ องราวปราสาทนครวัดให้แก่ผู ้ สนใจมาอย่างต่อเนื่ องโดยตลอด และเข้าใจเรื่ องราวนางอัปสร และ
นางอัปสรา เล่ าว่าอัปสราคือ ผู ้ ที่ร่ ายรํา ถ้าย ังไม่ร่ายรําเป็ นนางอัปสร ในปราสาทนครวัดนี้ มีนาง
อัปสรองค์หนึ่ งยิ้มเห็นฟั นเพียงองค์เดียว บรรดานางอัปสรและนางอัปสรามีทรงผม การแต่งกายนุ ่ง
ห่มพร้ อมเครื่องแต่งองค์ตามส่ วนประกอบตามตัวมี ความหลากหลายแตกต่างกัน ในมือถื อดอกไม้
นางอัปสรสวมมงกุฎนั้นตามตํานานเล่าว่าเป็ นพระมเหสี และนางสนม อัปสราในความเชื่อศาสนา
ฮินดูเกิดจากพิธีกรรมกวนเกษียรสมุทรจากอสู รและเทวดาปรากฎเป็ นนางอัปสรามีท่าฟ้ อนรําแบบ
นางอัปสราออกมาจํานวนมากมายซึ่ งภาพจําหลักที่ ปราสาทนครวัด
ปัจจุ บันนี้ ราชอาณาจักรกัมพูชาให้ความสํ าคัญกับภาพจําหลักนางอัปสราและนางอัปสร
โดยถอดรู ปแบบเป็ นนางฟ้ อนรํารู ปแบบอัปสรา พยายามคงรู ปแบบท่าทางการฟ้ อนรําเดิมไว้
พร้อมกับถอดรู ปแบบคุณลักษณะให้สอดรับกับเสี ยงเครื่ องดนตรี ปี่ พาทย์ (Sean Sheehan & Barbara
Cooke. 2007 : 106) ในยุคกระแสความเจริ ญสมัยใหม่ รั ฐมีการส่ งเสริ มสนับสนุ นการท่องเที่ยว
ภายในประเทศ ดังนั้ นจังหวัดเสียมเรียบเป็ นจังหวัดหนึ่ งของราชอาณาจักรกัมพู ชาเป็ นจังหวัดแห่ ง
การท่องเที่ ยวทางวัฒนธรรมที่ เพียบพร้ อมด้วยปราสาทเก่าแก่ในอดีต และมีวิถีชีวิตแบบเดิม
โดยเฉพาะดนตรี นาฏศิลป์ มีลักษณะที่โดดเด่ นที่สะท้อนมรดกอารยธรรมเขมรไว้ ตัวอย่าง การ
แสดง โขน รามเกียรติ์ ตามความเชื่อที่ปรากฏเป็ น เทพเจ้า เทพธิดาที่ ย ังผสมผสานวัฒนธรรมอินเดีย
เข้ากับวิถีชีวิตพื้นเมืองเดิม ดังเช่น การฟ้ อนรําแบบอัปสรา ที่รั ฐบาลราชอาณาจักรกัมพูชาสนับสนุน
ให้เป็ นกิ จกรรมเด่นเพื่อพลิกฟื้ นความเป็ นอัตลักษณ์กัมพูชาไว้ ทุกวันนี้ มีการแสดงวัฒนธรรม
ผสมผสานกับภูมิปัญญาชาวบ้านมีตํานาน เนื้ อหาสาระ ตามภัตตาคารร้านอาหาร มี การฟ้ อนรํา
อัปสรา การแสดงละครรามเกี ยรติ์ การฟ้ อนระบํานกยูง และการฟ้ อนในท่ารําเกี่ ยวกับวิถีชี วิตแบบ
พื้นบ้านได้ชม เช่นขณะนี้ ได้เปิ ดทําการแสดง เพื่อความรู ้ศิลปวัฒนธรรมที่ ภัตตาคาร ตอลเล แม่โขง
( Tonle Mekong Restaurant ) เมื่อพิจารณาการดู ท่ารํานางรําอัปสรา มีคุ ณลักษณะท่ารําที่
กระมิดกระเมี้ยนนุ มนวลสมเป็ นกุลสตรี กัมพูชา ชี้ ให้เห็นว่าท่ารําของชาวกัมพูชนไม่ได้เอาจาก
ตําราฟ้ อนรําอินเดี ย ซึ่ งลักษณะท่าจากอิ นเดียนั้ นจะเด่นชัด การรําสะบัดมือ สะบัดเท้ารวดเร็ ว
ตัวอย่าง ภารตนาฏย ัม เป็ นการรําถวายเทพตามเทวสถานต่าง ๆในรัฐทมิฬนาฏ เทวทาสี เหล่านี้ ส่ วน
ใหญ่เป็ นนางฟ้ อนในราชสํานักกษัตริ ย์ถวายเทวสถานจึงมักรําแบบคลาสสิกที่ สุ ภาพเรียบร้ อย มี
ความสํารวม แต่ ก็รวดเร็ วตามที่อิ นเดียนิ ยม (มหาวิทยาลัยศิลปากร. 2532 : 95-96)
ถ้าพิจารณาท่ารําการแสดงพื้นบ้านของชาวอี สานใต้ที่ผู ้ศึกษาระหว่างการแสดง เป็ น
ตัวอย่างการแสดงลิเกของคณะเสวย มัจจุ ราช ตั้ งสํานักงานอยู่ที่บ้านบึ ง ตําบลบึง อําเภอเขวา-