Page 192 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

174
นี้ แล้วก็จะสวยอย่างนางอัปสรา นอกจากนี้ ย ังเชื่อกันว่าสตรีที่ มีบุตรยาก หากว่าได้ลูบอกนางอัปสรา
ที่ประดับอยู่บนปรางค์ประธานปราสาทนครวัดก็จะขอลูกได้สมหวัง แต่หากใครไปลูบด้วยจิต
อกุศล ก็จะได้รั บผลทันตา เช่น มีเรื่ องเล่ าขานในปี พ.ศ. 2544 ว่า มี เด็กหนุ่มไทยจากอรัญประเทศ
คนหนึ่ งมาเที่ ยวนครวัดกับเพื่ อนๆ แล้วเอามือลูบหน้าอกนางอัปสราองค์หนึ่ ง ย ังไม่พอ เขาย ัง
เล่นพิเรนทร์ด้วยการเอามือลูบผ้านุ่งส่วนที่ปกปิ ดอวัยวะเพศของนางอัปสราด้วย ปรากฏว่าเดิน
ออกมาย ังไม่พ้นปราสาทนครวัด มือก็เกิดปวดบวมโดยไม่มีสาเหตุ จึงจุดธู ปขอขมากันวุ ่นวาย
อาการจึงดีขึ้ น (เป็ จเชียง. 2554, มกราคม 17) ชาวกัมพูชาเชื่อว่าเด็กหนุ่ มมือบอนถูกลงโทษจากนาง
อัปสรานั ่นเอง ชี้ ให้ เห็นว่าชาวกัมพู ชาและชาวไทยมองนางอัปสราในคุณค่าที่ดี ต่อสั งคม เศรษฐกิจ
การเมือง การปกครอง สังคมและวัฒนธรรม
ด้วยความเชื่ อดังกล่าว พื้นที่ ปราสาทศีขรภู มิจึงเป็ นพื้นที่ที่ ชุมชนจัดให้มีกิจกรรมทาง
สังคมอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างจิตสํานึกวัฒนธรรมท้องถิ่นของชุมชน ตัวอย่าง วันที่ 3 พฤศจิ กายน ปี
พ.ศ. 2537 มีกิจกรรมการแสดงของชุ มชนที่ปราสาทศี ขรภูมิ ของมหาวิทยาลัยราชภัฏสุ ริ นทร์ โดย
จัดรูปแบบที่เน้นความรู้เพื่ อความเข้าใจท้องถิ่นตนเอง เป็ นการเสริ มนโยบายรัฐเข้าสู่ท้องถิ ่น มี
รูปแบบการจัดในลักษณะมองต่างมุม เสวนาวัฒนธรรมร่ วมกับชาวบ้าน ต่อมามีการจัดกิ จกรรมที่
หลากหลายอย่างต่อเนื่อง เช่ น กิ จกรรมการฟ้ อนรําระบําอัปสราที่ปราสาทศี ขรภูมิ จัดขึ้ นในช่วง
เทศกาลงานช้างของจังหวัดสุริ นทร์ บางโอกาสปรั บเปลี่ยนพื้นที่ การแสดง เช่ น 19 – 21 พฤศจิกายน
2542 สถาบันราชภัฏสุ รินทร์ จัดงานมหกรรมวัฒนธรรมพื้นบ้านสุ รินทร์ เพื่อเสนอศิลปกรรมแหล่ง
อารยธรรมขอมโบราณ เน้นศิ ลปะการแสดงเขมร กูย และลาว ประกอบด้วย แฟชั่นโชว์ผ้าไหม
สุ รินทร์ ระบําแกลมอ ระบําอัปสรสราญ ระบํากันตรึ ม เรื อมอันเร และเรื อมตรุ ษ เป็ นต้น
โดยเฉพาะการแสดงระบําอัปสรสราญมีจุดเน้นแนวคิดการฟ้ อนรํา ที่สะท้อนคุณค่าความเป็ นมา
ของวัฒนธรรม ระบําที่สื บทอดความสัมพันธ์มรดกวัฒนธรรมอาณาจักรขอมโบราณในพื้นที่ ของ
สังคมไทย และกัมพูชาในปั จจุบัน ปั จจุ บันนี้ แกนนําชุมชนท้องถิ่นปราสาทศีขรภูมิมีบทบาทสร้าง
ความสัมพันธ์ กับการเข้ามามีส่ วนร่ วมของชุมชน มี รูปแบบกิจกรรมการแสดงที่หลากหลาย เพื่อ
สร้างองค์ความรู้ใหม่ เช่น วันที่ 19 พฤศจิกายน 2553 จัดเสนอเรื่ อง “สื บสานตํานานพันปี ปราสาท
ศีขรภู มิ” ประกอบ การแสดง แสง สี เสี ยง ชุ ด “จินตนฤตยา มหาเทวาศิขเรศวร” เป็ นการจําลองวิถี
ชีวิตชุมชนพื้นเมือง เขมร ลาว กูย จี น จุดเสนอที่เป็ นประเด็น และเป็ นฐานสืบสานที่สําคัญ คือ
เกี่ยวกับการเสนอระบําอัปสรสราญ ซึ่ งสะท้อนย ้อนยุควัฒนธรรมที่ ดํารงอยู่ในสังคมสมัยใหม่
ชี้ ให้ เห็นจุดเปลี่ ยนสัญลักษณ์ของนางอัปสราในท่ามกลางกระแสสังคมบริ โภคนิยม
ฐานเดิ มของนางอัปสราสัมพันธ์กับแนวคิดของศาสนาพราหมณ์และพุทธศาสนา เมื่อ
พวกอารย ันเข้ามาตั้ งหลักแหล่งในอินเดี ยได้สร้ างศาสนาพระเวทผสมผสานกับความเชื่ อพื้นเมืองซึ่ ง