Page 187 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

169
แสดงว่า จามปาหรื อจามได้สร้างความสัมพันธ์กับอิ นเดียขึ้ นแล้ว ชาวจามมีความสามารถที่จะ
ปรับตัว เปลี่ ยนระบบความเชื่อครั้ งใหญ่ ๆ ถึง 2 ครั้ ง คือ ครั้ งแรก ยอมรั บนับถื อศาสนาพราหมณ์
หรื อฮินดู และต่ อมามียอมรับนับถื อศาสนาพุทธ โดยมีศู นย์กลางการปกครั้ งแรกที่ เมือง “เว้” ตาม
สําเนียงจี นเรียกว่า แคว้น “เยว่” ชาวจามรู ้วิธีคิดในการปรับ ลัทธิบูชาหิ นในสายตระกูลออสโตร
เอเชียติก มาเป็ นบูชาศิวลึงค์อันเป็ นลัทธิ ของพราหมณ์แล้วพัฒนาขึ้ นเป็ นศาสนาประจําชาติ จาก
ลักษณะที่ตั้งของอาณาจักรจามที่อยู่ระหว่างไดเวียด (เวียดนาม) และอาณาจักรเขมร โดยมีการทํา
สงครามเพื่อสร้างขยายอํานาจ แต่อาณาจักรจามต้องเพลี่ยงพลํ้ าและในที่สุ ดต้องสิ้นแผ่นดินให้แก่
อาณาจักรดังกล่าว แต่ไม่ สิ้ นชาติจาม ปั จจุบันมีผู ้ประเมินว่ า ชาวจามมีอยู่ในเวียดนามหนึ่ งล้านคน
(สถิติปี ค.ศ. 1984) และมีชาวจามส่วนหนึ่ งได้ลี้ภัยเข้าไปอาศัยดินแดนกัมพูชาเป็ นจํานวนมาก ชาว
จามทุกวันนี้ ย ังรั กษาจารีตประเพณี จามแต่โบราณ เช่น มีการไว้ผมยาว มุ่นเป็ นมวย มี ผ้าโพกศีรษะ
นุ่งโสร่ ง และห่มส่ าหรี ส่ วนเครื่ องดนตรี จามในสมัยอาณาจักรจามปา ได้แก่ พิณ ซอห้าสาย ขลุ ่ย
สังข์ และกลอง ด้านสังคมย ังสืบสกุลสายแม่ ผู ้หญิงมีบทบาทและสถานภาพสู ง แต่ก็อยู่ใน
กระบวนการปรับเปลี่ยน และคลายความเข้มข้นไปบ้างแล้ว ทุกวันนี้ ชาวจามในเวียดนามได้รวมตัว
กันเคลื่อนไหว เรื่ อง การฟื้ นฟูอนุรั กษ์วัฒนธรรมจาม เช่น ที่จังหวัดตวงไฮมีการจัด “ศูนย์วัฒนธรรม
จาม” (ชลธิดา สัตยาวัฒนา. 2546 : 105 – 111)
จากที่กล่าวมาข้างต้น จึงเชื่อได้ว่าพื้นที่เอเชียอาคเนย์ได้รับอิ ทธิทางศิลปวัฒนธรรมจาก
อินเดี ย ประเทศกัมพูชา และประเทศไทยเป็ นพื้ นที่ปรั บรับศิ ลปะทางด้านนาฏกรรมระบํามาปรุ ง
แต่งใหม่จากฐานเดิ มของพื้นที่ตนเองมาผสมผสานกับศิ ลปะนาฏกรรมอินเดียอย่ างค่อยเป็ นค่อยไป
ให้สอดรับวิถี ชีวิตความเป็ นอยู ่ กับพื้นที่ และความเชื่ อเดิมที่มีอยู่ แล้ว เช่น ระบบสังคมที่ ชาวอินเดีย
มอบให้แก่ ชาวกัมพูชาและไทย มิได้เคร่ งครัดในหลักการเท่ ากับในประเทศอินเดีย อิทธิพลของ
พุทธศาสนาที่ปฎิเสธระบบวรรณะได้มีส่ วนอย่างมากที่ ทําให้ความเข้มงวดในกฎเกณฑ์ของวรรณะ
เบาบางลงทั้ งในประเทศกัมพูชาและประเทศไทย ทางด้านวรรณกรรมและศิลปกรรมกลับให้
ความสําคัญแก่มหากาพย์ที่ สําคัญ 2 เรื่อง คือ รามายณะ และมหาภารตะมากกว่า คัมภีร์ พระเวทและ
อุปนิ ษัท ด้านสถาปั ตยกรรม เช่น ศาสนสถานที่มอบให้ช่ วงแรก มีการขุดเข้าไปในภูเขา เช่น ศาสน
สถานที่พนมดา หรื อศาสนสถานขนาดเล็กที่สร้ างขึ้ นโดด ๆ ประติมากรได้สร้างรู ปเทพเจ้าตาม
รูปแบบที่เกิดขึ้ นในประเทศอินเดี ย ในระยะต่อมาประติมากรค่ อย ๆ สร้างประติ มากรรมที่เป็ น
ลักษณะที่เป็ นของตนเอง (ม.ร.ว.สุ ริยวุฒิ สุ ขสวัสดิ์ . 2536 : 182) พื้นฐานความเชื่อเป็ นเรื่ องสําคัญ
เช่น กรณี เกี่ยวกับนาฏกรรมที่ปราสาทศี ขรภูมิ ระบําที่มาจากพระอิศวรมีประติมากรรมรู ป
“ศิวนาฏกรรม” และสัมพันธ์ กับการเกิ ดภาพประติมากรรมของนาง “อัปสราปราสาทศีขรภู มิ” คุณ
ค่าที่ดีงามแห่ งความเป็ นมนุษย์ในสถาปัตยกรรมแห่งนี้ ได้ถูกพลิกฟื้ นคุณลักษณะให้เคลื่ อนไหวเป็ น