Page 185 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

167
เคลื่อนไหวย ้ายหลักแหล่งไปมา เพื่อหาบริ เวณที่มีแร่ ธาตุ และทรัพยากรอุดมสมบูรณ์ เช่น เหล็กและ
เกลือ แหล่ งที่มีเหล็กและเกลืออยู่มาก คือบริ เวณรอบ ๆ ทุ่ งกุลาร้องไห้ ในเขตอีสานใต้ จึงมีผู ้ คน
จากที่อื่นเคลื่อนย ้ายเข้าไปตั้ งถิ ่นฐานถาวรเพื่อถลุงเหล็กและเกลือ เป็ นเหตุให้ มีประชากรเผ่ าพันธุ์
ต่าง ๆ หนาแน่ นกว่าเดิ ม ในจํานวนนี้ มีผู ้ พูดภาษาตระกูลไทย-ลาวจํานวนหนึ่ ง เคลื่อนย ้ายมาจาก
ดินแดนทางทิศตะวันออกบริ เวณตอนใต้ของจีนเข้ามา เหล็กเป็ นโละสําคัญที่ กระตุ้นให้เกิดการ
คมนาคมแลกเปลี่ยนค้าขายทั ่วภู มิภาค จนมี การรวมตัวกันสร้างบ้านแปลงเมืองจนรุ่ งเรื องเป็ น “รัฐ”
เช่น รัฐพิมาย (นครราชสี มา) รัฐละโว้ (ลพบุ รี) รวมถึ งรัฐสุ โขทัย ที่ มีหลักฐานเป็ นชุมชนถลุงโลหะ
โดยเฉพาะเหล็ก ตั้งแต่ยุคนี้ เมื่อราว 3,000 ปี มาแล้ว (สุจิตต์ วงศ์เทศ. 2547 : 46 – 47)
อิ ทธิพลทางด้านศิลปกรรมขอมในประเทศไทยและกัมพูชาได้รั บอิทธิ พลจากศาสนา
ฮินดู และพุทธศาสนา เช่น มีการประดิ ษฐานเทวรู ปตามแบบลัทธิ ฮินดูขึ้ นบนภูเขาธรรมชาติหรื อ
ภูเขาจําลอง เทวรูปของพระเจ้าดังกล่าวเกี่ยวข้องกับองค์พระมหากษัตริ ย์อย่างใกล้ชิ ด มีการค้นพบ
เทวรู ปต่าง ๆ เช่ น เทวรู ปสวมหมวก ย ังเป็ นพื้นที่ ทางผ่านจากอินเดี ยไปจีน ขอม จามปา จากเทวรูป
ที่พบแสดงให้เห็นอิทธิ พลของศิลปะราชวงศ์ปัลลวะประมาณพุทธศตวรรษที่ 11 – 13 อยู ่ ทาง
ตะวันออกเฉี ยงใต้ของอินเดี ย และนับถื อลัทธิ พราหมณ์ ส่ วนศิ ลปะที่ได้รับอิ ทธิพลจากพุทธศาสนา
หลักฐานแรกที่ค้นพบ คือ พระพุทธรูปรุ่ นแรก ซึ่ งคล้ายกับศิ ลปะอมราวดี เจริ ญทางภาคตะวันออก
เฉียงใต้ของอินเดี ย เป็ นพระพุทธรู ปยืนห่ มเฉียง เปิ ดบ่าขวา จีวรเป็ นริ้ ว รอยจีวรหนา หัตถ์ขวาเป็ น
ปางแสดงธรรม หัตถ์ซ้ายยึดชายจี วรเป็ นพระที่ชาวเรื อนับถือ และชาวเรื ออินเดี ยเป็ นผู ้ นําเข้ามา
นอกจากนี้ ย ังพบพระพุทธรู ปแบบอมราวดีในที่ ต่าง ๆ เช่ น นครราชสี มา และพบศิลปะสมัยคุปตะ
ซึ่ งจัดว่างามที่สุ ดเป็ นต้นเค้าพระพุทธรู ปสมัยทวาราวดี อายุราวพุทธศตวรรษที่ 12 -16 นับเป็ นสมัย
ประวัติศาสตร์ แรกสุ ดในไทย ส่วนทางเหนือของไทยพบพระเชี ยงแสนคล้ายสมัยปาละ อายุ ราว
พุทธศตวรรษที่ 16 ส่ วนทางใต้ของไทยได้รับอิทธิ พลปาละเข้ามาเป็ นศิ ลปะศรี วิชัย จิตรกรรมใน
ยุคแรกเริ่ มของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้นั้ นจําลองมาจากอินเดี ยอย่างเห็นได้ชัด ในเวลาต่อมาก็นิยม
ใช้ศิลปะพื้นเมืองผสมผสานเข้าไปด้วยจนกลายเป็ นลักษณะของตนเอง แต่ก็ย ังมีเค้าเดิมของอินเดีย
อยู่บ้าง ทางด้านสถาปั ตยกรรมได้มีการสร้างศาสนสถาน เช่น วัดโบสถ์ และวิหารเลี ยนแบบ
สถาปัตยกรรมอินเดี ย เช่น ปราสาทนครวัดในเขมร เจดีย์โบโรบูดู ร์หรื อบุ โรพุทโธในเกาะชวา
เป็ นต้น
จากจารึกปราสาทปั กษีจํากรงเมื่อพุทธศตวรรษที่ 15 (หลัง พ.ศ. 1400) กล่ าวถึงกําเนิด
ของราชตระกูลกัมพูชาว่า สืบเชื้อสายมาจากพระฤาษี “กัมพุสวาย ัมภูวะ” (ซึ่ งเป็ นผู ้ ให้นามแก่ชาว
กัมพุช) กับนางอัปสร “เมรา” ซึ่ งพระอิศวรได้ประทานให้พระฤาษี จะสังเกตเห็ นว่าชื่อฤาษี
เกี่ยวข้องกับชื่ อ “กัมพูชา” และชื่อนาง “อัปสร” เกี่ยวข้องกับ “เขมร” หรื อ “แขมร์” นิ ทานเรื่ องนี้