Page 184 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

166
“มหาปุราณะ” เนื้ อหาที่ แต่งขึ้นเพื่ออุ ทิศให้แก่ เทพเจ้าฮิ นดูมีองค์ที่สําคัญ 3 องค์ได้แก่ พระพรหม
พระวิษณุ และพระศิวะ
การรับอิทธิพลอารยธรรมอินเดียเข้าสู่ อารยธรรมขอม “เขมร” กับ “ขอม” หลายท่ านเชื่อว่า
น่าจะเป็ นคนกลุ่มเดียวกัน และเป็ นกลุ่มที่สร้างสรรค์ศิ ลปกรรมยุคโบราณของกัมพูชาทั้ งปราสาท
นครวัด นครธม ในขณะที่บางท่านเชื่ อว่าเป็ นคนละกลุ ่ม อย่างไรก็ตามเป็ นที่ น่าสังเกตว่ าชาว
กัมพูชาตั้ งแต่อดี ตไม่เคยเรียกตนเองว่ าขอมเลย คําว่าขอมนี้ ปรากฏเฉพาะแต่ในเอกสารของไทย
เท่านั้ น โดยอาจจะแผลงมาจากคําว่า “ขแมร์กรอม” ซึ่ งหมายถึงเขมรตํ่า ส่วนคําว่าเขมรนั้ นเป็ นคําที่
ชาวเขมรใช้เรี ยกตัวเอง ศิ ลปะเขมรหรือศิ ลปะขอม เกิดขึ้ นจากการใช้เชื้ อชาติมาเป็ นชื่อเรี ยก
ศิลปกรรม ความจริ งการเรียกในลักษณะเช่นนี้ ปรากฏมานานแล้ว เพี ยงแต่ไม่เป็ นที่นิ ยมในประเทศ
ไทย เพิ ่งได้รับความนิ ยมในวงกว้างก็เมื่อราว 20 ปี มานี้ การเรี ยกศิลปะกลุ่มนี้ ว่าศิลปะเขมรหรื อ
ศิลปะขอมนั้ น นอกจากกระแสการแบ่งศิลปกรรมออกตามเชื้อชาติแล้ว ย ังคํานึงถึงความไม่
เหมาะสมของชื่อศิลปะลพบุ รี และข้อเท็จจริ งที่ว่าอาณาจักรเขมรโบราณเคยครอบครองดินแดน
ประเทศไทยไว้ และกษัตริ ย์ของอาณาจักรเขมรโบราณเคยครอบครองดินแดนของไทย และได้เป็ น
ผู ้ อุปถัมภ์ให้ สร้างโบราณสถานวัตถุต่างๆ ขึ้น ส่ วนศิ ลปะเขมรในประเทศไทยหรือศิ ลปะขอมใน
ประเทศไทย กลุ ่มนักวิชาการบางท่านที่เสนอให้เรี ยกชื่ อดังกล่าวให้เหตุผลว่าศิลปะเขมรที่พบใน
ดินแดนประเทศไทยบางครั้ งมีความแตกต่ างไปจากศิลปะเขมรในประเทศกัมพูชา ดังนั้น
นักวิชาการกลุ ่มนี้ จึงเสนอให้เพิ่มเติมคําว่า “ในประเทศไทย” เข้าไปด้วย หรื อเสนอให้เรี ยกว่า
“ศิลปะร่วมแบบเขมรในประเทศไทย” เพื่ อสื่อให้เห็นความแตกต่างไปจากศิลปะในประเทศกัมพู ชา
แท้ ๆ (รุ ่งโรจน์ ธรรมรุ ่ งเรื อง. 2551 : 13)
ในอดีตอาณาจักรขอมโบราณถือได้ว่าเป็ นอาจักรที่ยิ ่งใหญ่ที่สุ ดของภูมิภาคเอเชียตะวันออก
เฉียงใต้ รวมทั้ งดินแดนประเทศไทย ซึ่ งพบหลักฐานศิ ลาจารึก ตั้ งแต่สมัยก่อนเมืองพระนคร ถึงสมัย
เมืองพระนคร และโบราณสถานวัตถุต่าง ๆ ที่ ชี้ ให้ เห็นอิทธิ พลของศิลปะขอมในประเทศไทยและ
กัมพูชาที่ ศาสตราจารย์ ยอร์ ช เซเดส์ ได้แบ่งไว้ ได้แก่ขนบธรรมเนี ยมประเพณีในราชสํานักแบบ
ลัทธิฮินดู และพุทธศาสนา ภาษาสันสกฤต วรรณคดี ต่างๆ เช่ น มหากาพย์รามายณะ มหากาพย์
มหาภารตะ และคัมภี ร์ปุราณะ กฎหมาย คือ คัมภี ร์พระธรรมศาสตร์ (ปิ ยนาถ บุนนาค. 2529 : 15)
ซึ่ งผู้ วิจัยจะวิเคราะห์ให้ เห็นรายละเอียดเพิ่มเติมดังนี้
1. อิทธิ พลอารยธรรมขอมต่ อศิลปะการแสดงในไทย และกั มพูชา
โดยแท้จริ งแล้วดินแดนเอเชียตะวันออกเฉี ยงใต้มีความเจริ ญก้าวหน้าทางอารยธรรม
ของตนเองมาก่อนที่จะได้รั บอิทธิพลจากอารยธรรมขอม สุ จิตต์ วงษ์เทศ เสนอว่า ราว 3,000 ปี
มาแล้วมี การถลุงเหล็กทําเครื่ องมือเครื่ องใช้อย่างกว้างขวางเกือบทั่วไปทั้งหมด ก่ อให้เกิดการ