Page 155 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

137
วอนให้ผี ปู่ ตา หรื อวิญญาณอันศักดิ์ สิ ทธิต่ างๆ ไม่มาทําให้ลูกหลานได้เป็ นโรค ป่ วยเจ็บไข้ ซึ่ งใน
พิธี เล่นมะมวด หรื อเข้าทรงอารักษ์ของชาวเขมรนั้ น มีการละเล่นดนตรี การร้อง และการฟ้ อนรํา
ด้วย แต่ จะเป็ นการละเล่ นที่ใช้ทํานองเพลง และท่ารําของชาวบ้านทั ่วไป ไม่ มีการแต่งกายดังการ
แสดงในราชสํานัก ในทํานองเดี ยวกันนี้ ในราชสํานัก พระมหากษัตริ ย์ทุกรั ชกาลก็ทรงมีผี บรรพ
บุรุ ษ หรื อวิ ญญาณศักดิ์ สิ ทธิ อยู่คุ ้มครองพระองค์ ดังเช่ นกับชาวกัมพูชาทั ่วไป พระองค์จึงมีกลุ่ ม
ดนตรี และนักฟ้ อนรําประจําราชสํานั กเพื่อรําถวายวิญญาณผีบรรพบุรุ ษ หรื อวิญญาณศักดิ์ สิ ทธิของ
พระองค์เช่นกัน เพื่อให้ วิญญาณเหล่านั้ นมาช่วยคุ มครองพระองค์ให้ฤทธิ เดชะ มีอํานาจอันสู งส่ง
สามารถชนะศัตรู ได้ทุกทิศานุ ทิศ แต่การแสดงดนตรี และการฟ้ อนเพื่ ออ้อนวอนวิญญาณศักดิ์ สิ ทธิ
ในราชสํานัก อาจมีความประณีตงดงาม และครึ กครื้ นมากกว่าการแสดงของชาวบ้าน แนวคิดเหล่านี้
ทําให้เขมรทั้งพระราชา และประชาราษฏร์ ได้รั บลัทธิศาสนาพราหมณ์เข้ามาในราชอาณาจักรอย่ าง
ง่ายได้ รวมทั้งได้รั บทั้ งศิลปะดนตรี การแสดง และการฟ้ อนรําของศาสนาพราหมณ์มาใช้ในราช
สํานักด้ วย เพื่ออยู่ควบคู่ กับเทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์ ตลอดมา เทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์ (พระ
ศิวะ พระวิ ษณุ พระพรหม และเทพเจ้าองค์ต่ าง) ได้เข้ามาแทนวิญญาณผีบรรพบุรุ ษ และวิญญาณอัน
ศักดิ์ สิ ทธิ ของพระมหากษัตริ ย์ (เพชร ตุมกระวิล แปลโดย ภู มิจิต เรื องเดช. 2548 : 31) ส่วน
ดนตรี บทเพลง และการฟ้ อนรําเพื่ อวิ ญญาณศักดิ์ สิ ทธิ ได้เข้าผสมผสานกับการฟ้ อนรํ าตามแบบ
อินเดี ย ตลอดจนทําให้มีการแสดงมีลักษณะเฉพาะของตน และได้พัฒนาท่ารําดังได้เห็ นในปัจจุ บัน
นี้ จึงไม่สามารถปฏิเสธได้ว่า ระบําในราชสํานักเป็ นระบําที่ได้ พัฒนาท่ารํ า เครื่องดนตรี และเพลง
จากการแสดงในพิธี เข้าทรงเพื่ ออ่อนวอนผีอารั กษ์ (ผี ปู่ ตา) แล้วนํามาผสมผสานกับการฟ้ อนรําใน
ศาสนาพราหมณ์ของอินเดียนั้ นเอง
ในสมัยอาณาจักรเจนละ การแสดงระบําในราชสํานั กเพื่ อถวายแด่เทพเจ้าในศาสนา
พราหมณ์ได้ปรากฎให้เห็ นอย่างชัดเจน มีกลุ ่มระบําหลายกลุ ่ม มี นักรําและนักดนตรี หลายคน จาก
ศิลาจารึ กนครบุรี K 557, K 600 ที่สร้ างในปี ค.ศ. 611 อธิบายว่า พระบาทมหิ นทรวรมัน ทรงได้
ถวายนักระบําและนั กดนตรี จํานวน 7 คนแด่วรกัมรเตงอัญ ศิลาจารึ ก K 137 บอกว่า พระบาทชัยวร
มันที่ 1 ได้ถวายกลุ่มนาฏศิลป์ และนักดนตรี ผู ้หญิง รวมทั้ งเครื่ องดนตรี แด่เทวสถานของพระอิ ศวร
นอกจากนี้ เขาได้ค้นพบภาพสลักในทับหลังของปราสาทซ็อมโบร์ ไพรคุห์ แสดงถึ งภาพพระอิศวร
ฟ้ อนรํา ในท่าอิ ศวรนาฏราช ต่อมาในสมัยเมืองพระนคร นับตั้ งแต่รั ชสมัยพระบาทชัยวรมันที่ 2
เป็ นต้นมา พบว่า มีการสร้างปราสาท หรื อเทวสถานหลายแห่ งเพื่ อถวายแด่เทพเจ้าในศาสนา
พราหมณ์ เช่ น พระอิศวร และพระวิษณุ ซึ่ งในปราสาททุ กแห่งได้มีการแกะสลักเป็ นภาพนางรํ าอยู่
บนฝาผนังของปราสาทหลายรูป เช่ นในปราสาทบันทายศรี ปราสาทบันทายสําแร ปราสาทธมนนท์
ปราสาทในกลุ่ มหริ หราลั ย โดย เฉพาะอย่างยิ ่ งในปราสาทนครวัดที่ มี นางรํานั บร้ อยคน