Page 124 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

106
เห็ นในปัจจุบัน เครื่ องดนตรี ที่บรรเลงใช้วงแคนอีสาน บรรเลงประสานทั้ งวง (สุ มิตร เทพวงษ์ .
2532 : 90)
ระบํานครจําปาศรี
ระบํานครจําปาศรี เป็ นการแสดงประยุกต์ในแง่ โบราณคดี ซึ่ งได้เค้ าแบบมาจาก
การศึกษาค้นคว้าประวัติและวัฒนธรรมของนครจําปาศรี อันเป็ นเมื องที่เคยเจริ ญรุ ่ งเรื องอยู่ในเขต
จังหวัดมหาสารคาม ยุคสมัยทวารวดี ท่วงท่ าลีลาการแสดงนํามาจากนาฏลีลาของอินเดียโบราณ
ผสมผสานกับแม่ ท่าการฟ้ อนรําของชาวอีสานโบราณ การแสดงชุ ดนี้ จึงมีลักษณะแปลกตาไปอีก
แบบหนึ่ งต่ างจากที่พบเห็นในปั จจุบัน เครื่ องดนตรี ที่บรรเลงใช้วงแคนอีสานบรรเลงประสานทั้งวง
(สุ มิตร เทพวงษ์. 2532 : 90)
ระบํ าเทพอัปสรพนมรุ้ ง
ระบําเทพอัปสรพนมรุ ้ง เกิดจากแนวความคิดสร้างสรรค์ ของอาจารย์เฉลย ศุขวณิ ช
ผู ้ เชี่ยวชาญทางด้านนาฏศิลป์ ไทย วิทยาลัยนาฏศิ ลป์ กรมศิลปากร ประดิษฐ์ท่ ารําขึ้ น เพื่อให้
สอดคล้องและกลมกลื นกับภาพจําหลักของนางอัปสร อันเป็ นสถาปัตยกรรมศิลปะขอมบายนตอน
ปลายต่อกับนครวัดตอนต้น ที่ปราสาทเขาพนมรุ้ง อาจารย์มนตรี ตราโมท ได้นําเพลงเขมรกล่อม
ลูกและเขมรชมดงจากของเดิมมาปรั บปรุ งขึ้ นใหม่ โดยใช้ท่ารําของนางอัปสรที่ถื อดอกบัวเพื่อถวาย
บูชา ณ ศาสนสถานแห่ งนี้ นางอัปสรเป็ นภาพจําหลักอันสวยงามที่มักจะพบเห็ นอยู ่ ณ ปราสาทแบบ
ขอม โดยเฉพาะที่ปราสาทเขาพนมรุ้ง จังหวัดบุรีรั มย์ ที่ มีลี ลาการร่ายรําอันอ่อนช้ อยงดงาม ตรึ งตา
ตรึ งใจ ผู้ ได้พบเห็ นการแสดงนี้ จึงเกิดขึ้ นจากจินตนาการของผู ้ ประดิษฐ์ท่ารํา ที่ต้องการถ่ายทอด
ความงดงามของนางอัปสรจากแผ่นศิลาสู ่สี สันของท่ารํ าอันอ่อนช้อย วิจิตรบรรจง (บัวช ูฝัก0 .2553)
ระบําพนมรุ้ ง
ระบําพนมรุ ้ง เป็ นชุดฟ้ อนที่จัดทําขึ้ นโดยอาจารย์สอนนาฏศิลป์ วิทยาลัยครู บุรีรั มย์ โดยสาย
ชล สุ ทธนารั กษ์ ได้แนวคิ ดจากภาพศิลาจําหลักสถาปัตยกรรมขอมปราสาทหิ นพนมรุ้ง ซึ่ งตั้ งอยู่
บนปากปล่องภูเขาไฟที่ดับแล้ว และเป็ นโบราณสถานที่มีความสมบูรณ์และสวยงามตั้ งอยู่ ณ บ้าน
ตาเป๊ ก อําเภอนางรอง จังหวัดบุรีรั มย์ สันนิ ษฐานว่าสร้างขึ้ นราวพุทธศตวรรษที่ 15 (สมัยเกาะแกร์ )
และพัฒนาความเจริ ญเรื่อยมาจนถึ งพุทธศตวรรษที่ 18 (สมัยบายน) ทางจังหวัดบุรีรั มย์ได้นําการ
แสดงชุดนี้ ไปแสดงถวายหน้าพระที่นั่ง ณ ตําหนักภูพานราชนิเวศน์ ในปี พ.ศ. 2521 ในการแสดง
ครั้ งแรกนี้ จัดเป็ นการรํา 2 ชุ ด ติดต่อกัน คือ ชุ ดที่หนึ่ ง เป็ นการรําเดี่ยวเพื่อเป็ นการแนะนําความ
เป็ นมาของจังหวัดบุรีรั มย์ โดยใช้ชื่ อว่า “ชุดบุรี รัมย์รําลึก” และชุดที่สองจึงเป็ นระบําพนมรุ้ ง การ
ฟ้ อนชุ ดระบําพนมรุ ้งใช้ผู ้แสดงตั้ งแต่ 6 คนขึ้ นไป ท่าฟ้ อนแรกใช้เป็ นการฟ้ อนตีบทตามบทของเนื้ อ
ร้ องและในเพลงรับจะมีท่ าฟ้ อนที่ประดิษฐ์ขึ้ นจากภาพแกะสลักบนปราสาทหินเขาพนมรุ ้ง เครื่ อง