Page 118 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

100
สงครามโลกครั้ งที่ 2 ในปี ค.ศ. 1945 เป็ นต้นมา สุ ลต่านและผู้ นําในยุคเก่าสู ญเสียอํานาจและ
ยากจนลงจึ งไม่อาจสนับสนุนการแสดงของหลวงที่หรู หราได้อี กต่อไป ส่ วนในกัมพู ชาและลาว
แม้อยู่ภายใต้การปกครองของฝรั ่งเศส แต่ก็สามารถอนุ รักษ์ศิลปะการแสดงและละครของชาติไว้ได้
อย่างไรก็ตามแม้ว่าจะมีความพยายามอนุ รั กษ์ทํานุ บํารุ งศิ ลปะการแสดงและละครของ
ชนชาติ ไว้ในช่ วงตกเป็ นเมืองขึ้ นชาวตะวันตก แต่ก็ ทําได้เพียงอนุ รั กษ์ ไว้เพื่อรั กษามรดกอัน
ทรงคุณค่าของบรรพบุรุ ษและเพื่ อแสดงความรู้ สึ กรักชาติ ซึ่ งเป็ นปฏิกิ ริ ยาที่ต่อต้านชาวตะวันตก
ส่ วนการปรั บปรุ งสร้างสรรค์รู ปแบบการแสดงละครราชสํานักนั้ นไม่มีประเทศใดทําได้ ยกเว้นที่
บาหลี และชวา ซึ่ งเนเธอร์แลนด์ ให้อิสระในด้านนี้
ในขณะที่ละครหลวงหยุ ดชะงัก ทางด้านงานสร้ างสรรค์ และความแปลกใหม่ ละคร
ยอดนิยมของชาวบ้านกลับเข้าสู่ ยุคที่รุ ่ งเรื อง ในต้นคริ สต์ศตวรรษที่ 20 ละครพื้นบ้านแพร่ หลาย
และคณะละครเล็ก ๆ เกิดขึ้ นทุกประเทศ ยกเว้นฟิ ลิปปิ นส์ แรงจู งใจสําคัญของการตั้ งคณะละครเร่
เพื่อธุรกิจและการแข่งขันกัน คณะละครเล็ก ๆ นอกจากเพื่ อย ังชี พแล้วย ังเป็ นเพราะศิลปิ นพื้ นบ้าน
ผู ้รั กชาติ สามารถ่ายทอดความคิ ดและความรู ้ สึ กรั กชาติ ความรั งเกี ยจชาวตะวันตกและลัทธิ
จักรวรรดินิยมออกมาในรู ปแบบของการแสดง พบว่าเนื้ อหาของละครเป็ นปั ญหาทางการเมืองและ
สังคมในยุคนั้ น จนทําให้ต้องถู กยุบการแสดงบ้างถู กจับบ้าง อย่างไรก็ ดีคณะละครเหล่านี้ อยู่ได้
เพราะผู้ชมสนับสนุน ในเมืองใหญ่ ๆ ที่มีชนชั้นพ่อค้าเป็ นฐานสําคัญของสังคมและเศรษฐกิ จก็ได้
ให้การสนับสนุ นศิลปะการแสดงเหล่านี้
สําหรับอิทธิ พลของการละครแบบตะวันตก เช่น ละครเวที ปรากฏให้เห็ นส่ วนน้อย
มาก มีเป็ นครั้ งคราวที่คณะแสดงจากตะวันตกเปิ ดการแสดงในประเทศเหล่านี้ แต่ผู ้ ชมชาวเอเชี ยก็
ไม่ได้ชื่ นชมมากนัก ผู ้ที่สนใจจริ ง ๆ มีจํานวนน้อยมาก ผู้ รู ้ภาษาต่างชาติและอ่านวรรณกรรมของ
ตะวันตกจึงจะเข้าใจและซาบซึ้ งในรสศิ ลปะของตะวันตก อิทธิพลที่รั บไปบ้างดูเหมื อนจะเป็ นเรื่ อง
เทคนิ คของเวที เช่ น ม่านและหลื บที่ใช้ด้านข้างเวที จนกระทั่งมีภาพยนตร์ และโทรทัศน์ อิ ทธิพล
ของตะวันตกจึงเริ ่ มเห็นเด่ นชัด และเป็ นศิลปะการแสดงที่ยอมรับมากขึ้ นในเอเชียตะวันออกเฉี ยงใต้
จากที่กล่ าวมาข้างต้น เป็ นการปู พื้ นให้รู้ ถึงอิทธิ พลของอารยธรรมสํ าคัญต่ างๆ ที่เป็ น
มูลเหตุและแรงผลักดันให้ เกิดศิลปะการแสดงอันหลากหลาย ในภูมิภาคเอเชี ยตะวันออกเฉี ยงใต้
โดยเฉพาะในยุคก่อนประวัติ ศาสตร์ (2500 ปี ก่ อนคริ สต์ศักราช - ค.ศ.100) และสมั ยอารยธรรม
อินเดี ย (ค.ศ. 100-1000) แผ่ขยายปกคลุมไปทั่วเกื อบทุกประเทศในเอเชี ยตะวันออกเฉี ยงใต้ ซึ่ ง
สามารถชี้ ให้เห็นอัตลักษณ์ร่วมด้านนาฏกรรมของประเทศต่ างๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ได้ชัดเจนขึ้ น