Page 117 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

99
ติดต่อการค้ากับประเทศในเอเชียตะวันออกเฉี ยงใต้ ชาติ แรกคือ โปรตุเกสมีความสั มพันธ์ทางการค้า
กับเมืองสําคัญต่างๆในแหลมมาลายา ต่ อจากนั้ นเริ ่ มมีประเทศอื่ นๆ จากตะวันตกเข้ามาแสวงหา
ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิ จและใช้อํานาจทางการเมืองยึดครองดินแดนเหล่ านี้ เกือบหมด ยกเว้นไทย
ประมาณปลายคริ สต์ศตวรรษที่ 19 เนเธอร์แลนด์เข้าปกครองอิ นโดนีเซีย อังกฤษปกครองมาลายา
และพม่า ฝรั ่งเศสได้เวี ยดนาม กัมพูชา และลาว สหรัฐอเมริ กายึดหมู่เกาะฟิ ลิปปิ นส์ จากสเปน เหลือ
เพียงไทยที่เป็ นอิสระทางการเมืองจากตะวันตกแต่ก็ไม่ ได้หมายความว่า จะไม่ได้รั บผลกระทบ จาก
อารยธรรมตะวันตก ผู ้ ที่เข้ามาเผยแพร่ อารยธรรมความคิ ดแบบตะวันตก นอกจากจะเป็ นทหารและ
นักการเมื องแล้ว ย ังมีพ่อค้า หมอสอนศาสนา และนักบวชในศาสนาคริ สต์นิ กายต่าง ๆ เข้ามาชัก
จูงชาวมุสลิ มและชาวพุทธทั้ งหลายให้ เปลี่ยนความเชื่ อซึ่ งปรากฏว่ามี คนไทยหันไปเปลี่ ยนศาสนา
เช่นกัน
ผลกระทบที่รุ นแรงอันหนึ่ งต่อการแสดงและละครในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คื อ การ
ละครในราชสํานั กต่าง ๆ ตกตํ่ าลงทุกแห่ง เหตุผลส่ วนหนึ่ งมาจากปัญหาทางเศรษฐกิจ กล่ าวคือ
ขาดเงินทุนสนับสนุนเพราะผู ้ ปกครองชาวตะวันตกไม่เห็ นความสําคัญของการใช้จ่ายมหาศาลใน
ด้านนี้ การบริ หารการคลังของประเทศที่ตกเป็ นเมืองขึ้ นตะวันตกไม่ได้อยู่ในอํานาจในภู มิภาคนี้
เดิมนั้ นหากผู ้ ใดสามารถสร้างสรรค์ประโยชน์ ให้กับการละครของหลวงก็จะได้ความดี ความชอบ
และได้รั บการอุปถัมภ์ มีความสุ ขสบาย แต่เมื่อผู้ มีอํานาจเปลี่ยนมื อไปแล้วการไต่เต้าสู ่อํานาจใน
รัฐบาลใหม่ จึงต้องหันมาสนใจภาษาต่างด้าวและเรียนรู ้สิ่ งใหม่ ๆ ที่ มาจากตะวันตกแทน ใครที่ย ัง
สนใจค่านิยมเก่ า ๆ ก็ดู ล้าสมัย
ในประเทศพม่า เมื่ออังกฤษเข้าไปยึดครองพม่ าในคริ สต์ศตวรรษที่ 19 (ระหว่าง ค.ศ.
1826 – 1885 ยึดครองได้ทั้ งหมด) ละครราชสํานักของพม่าหยุดชะงักทันที ส่วนเวียดนามในช่วง
ปลายคริ สต์ศตวรรษ ที่ 19 กษัตริ ย์องค์สุ ดท้ายทรงพยายามประคับประคองคณะละครหลวงซึ่ งมี
จํานวน 300 คน เป็ นนักแสดงและนักดนตรี ฝี มือดี แต่ จํานวนดังกล่าวค่อย ๆ ลดลงจนในที่สุ ดไม่
สามารถรักษาคณะละครไว้ได้เมื่ อกษัตริ ย์หมดอํานาจและขาดเงิ นสนับสนุน อุ ปรากรเวียดนามซึ่ ง
เคยรุ ่ งเรื องมากต้องหยุดพักการแสดงลง
ในราชสํานักของกษัตริ ย์ไทย แม้ว่าจะสามารถเลี้ยงดู คณะละครหลวงได้ถึ ง 4 คณะ แต่
ในช่ วงก่อนเกิ ดสงครามโลกครั้ งที่ 2 คือ กลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 เศรษฐกิจโลกเริ่ มผันแปร การ
ทํานุบํารุ งคณะละครเหล่านี้ ต้องใช้เงินจํานวนมาก จึงเป็ นปั ญหา จนในที่สุ ดต้องล้มคณะไปจนหมด
สําหรับอินโดนี เซี ย เนเธอร์แลนด์ยินยอมให้สุ ลต่านและเจ้าฟ้ าบางองค์ มีอํานาจปกครองเมื องของ
ตน ดังนั้ นในเกาะชวา และบาหลี พบว่าราชสํ านักสามารถสนับสนุ นการแสดงได้ นานกว่า
ประเทศอื่น ศิ ลปิ นหลวงเหล่านี้ ได้แก่ นักเชิดหุ่ นวาย ัง นักดนตรี และนักระบํา จนกระทั ่งเกิ ด