Page 114 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

96
อารยธรรมอิ นเดียเข้าสู่ ภูมิภาคเอเชี ยตะวันออกเฉี ยงใต้ โดยผ่านทางพ่ อค้าวานิ ช
นักวิชาการ และผู้เผยแพร่ ศาสนาฮินดู พราหมณ์ และพุทธลัทธิหิ นยาน การยอมรั บอารยธรรม
อินเดี ยเกิดขึ้ นได้เพราะอินเดี ยได้ให้ความรู ้และวิทยาการใหม่ ๆ แก่ชาวเอเชียในภูมิภาคนี้ เป็ นต้น
ว่ า ตัวอั กษรที่ ใช้บั นทึ กและสื่ อสารความรู้ ทางดาราศาสตร์ และคณิ ตศาสตร์ พิ ธี กรรมที่
สลับซั บซ้อนและลึกซึ้ งทางศาสนา ศิลปะต่าง ๆ ที่ ก้าวหน้าและละเอียดอ่อน
ในช่ วงระยะเวลา 1,000 ปี ที่ อารยธรรมอิ นเดียแผ่ ขยายอิทธิ พลโดยเฉพาะในระดับ
ผู ้ปกครองรัฐและประเทศต่ าง ๆ บุ คคลที่กลายเป็ นผู ้ทรงคุ ณวุฒิ และมี ฐานะทางสังคมสู งก็คื อ
นักบวชในศาสนาพราหมณ์ ผู ้ รู้และศึ กษาศาสนาพุทธ รวมทั้ งช่างและศิ ลปิ นชาวฮินดูต่ างๆ บุคคล
เหล่านี้ รั บใช้เจ้านายในราชวังและมี อิทธิ พลต่อความคิด ความเชื่ อ และระเบียบพิ ธีทางสั งคมมาก
มีการยอมรั บผู้ ปกครองว่าเป็ นผู ้ มีอํานาจพิเศษกว่าคนธรรมดา และเป็ นทั้งตัวแทนของชุมชนโดย
ชอบธรรม หากผู ้ นั้ นสามารถแสดงแสนยานุภาพทางจิตได้ ดังนั้ นการนับถือเทพเจ้า เช่ น พระ
วิษณุ พระศิ วะ และพระพุทธเจ้า จึงเท่ ากับเป็ นการเสริมอํานาจบารมีให้แก่ผู ้ครองนครได้อี กทาง
หนึ่ ง จึงเกิดความเชื่อที่ ว่ากษัตริ ย์ คื อ เทพอวตารหรื อสมมติเทพ
ประเทศที่รั บอารยธรรมอินเดี ยอย่างเต็มที่ในยุคนี้ ได้ แก่ ชวา บาหลี มาลายา พม่า ไทย
เขมร และลาว ลักษณะอิ ทธิพลของอารยธรรมอินเดี ยที่เกี่ยวข้องกับศิ ลปะการแสดง อาจแบ่งได้เป็ น
4 ลักษณะ คื อ ลักษณะแรก ลัทธิ พราหมณ์ซึ่ งนับถื อพระศิวะได้นําเอาการแสดง ซึ่ งมีรากฐานมาจาก
พิธีกรรมทางศาสนาเข้ามาเผยแพร่ อย่างเด่ นชัด ลักษณะที่สอง เรื่ องราวในมหาภารตะ และรามายณะ
วรรณกรรมอมตะของอิ นเดี ยซึ่ งเป็ นแหล่งกํ าเนิ ดของนิ ทานและวรรณคดี ของชาติต่ างๆ มีผล
โดยตรงต่อการแสดงละครหลวง และราชสํานัก ลักษณะที่สาม นิทานชาดก ซึ่ งเข้ามาพร้อมกับพุทธ
ศาสนา ในระดับชาวบ้ านก็เป็ นเรื่ องที่มีอิทธิ พลมาก ลักษณะที่สี่ ลีลานาฏศิลป์ ของอิ นเดียเผยแพร่
อย่างกว้างขว้างและหย ั่ งรากลึกอยู่ในวัฒนธรรมการฟ้ อนรําของประเทศต่าง ๆ ดังกล่าว
จากเหตุ ผล ดังกล่าว กลุ ่มประเทศในเอเชี ยตะวันออกเฉี ยงใต้ต่างรับอิ ทธิพลของอินเดี ย
แล้วนํามาประยุกต์ใหม่โดยดัดแปลงให้ผสมผสานกลมกลื นกับศิ ลปะท้องถิ่นของประเทศตน มีการ
ถ่ายทอดแผ่ ขยายอิทธิ พลศิลปะการแสดงของตนไปย ังประเทศเพื่อนบ้าน เป็ นต้นว่าในยุคที่ชวาแผ่
ขยายอํานาจได้นําวรรณกรรมและศิ ลปะการแสดงที่มีชื่ อของตนเข้าไปเผยแพร่ด้วย ได้แก่ เรื่ องปั น
หยี หรื ออิเหนา ส่วนการฟ้ อนรําของเขมร ไทย พม่ า ลาว ก็เชื่อว่ ามีอิทธิ พลต่อกันไม่มากก็ น้อย
ทั้งนี้ เพราะกลุ่ มประเทศเหล่านี้ มีการสู้รบกันอยู่เป็ นนิ จ เชลยศึ กชาวไทยที่ถูกพม่าจับไปก็ ได้นําการ
ฟ้ อนรํ าของไทยและการแสดงต่าง ๆ เข้าไปเผยแพร่ในประเทศพม่า เป็ นต้น
ในช่ วงคริ สต์ศตวรรษที่ 11 อารยธรรมอินเดี ยถึ งกาลตกตํ่ า เสื่ อมความนิ ยม ใน
ประเทศอินเดี ยวรรณกรรมสันสกฤตหมดความนิ ยม การฟ้ อนรํ าแบบนาฎยศาสตร์ สู ญหายไป