Page 102 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

84
สถาปั ตยกรรมอันงดงามไม่ มีที่เปรี ยบ และการประดับตกแต่งอย่างวิจิตตระการตาที่วัด
พระแก้ว ซึ่ งมองดู ราวกับหล่ อออกมาจากทองคําทั้ งแท่ ง เมื่อต้องแสงอาทิ ตย์ยามเช้าและเย็นส่ อง
ประกายงดงามดึงดูดสายตาของนักทัศนาจรทั ่วโลกที่ชื่นชมในศิลปะแบบนี้ ยอดพระปรางค์หรื อ
ศิ ขรบางองค์ที่ วัดนี้ แสดงให้เห็ นถึงการเลียนแบบมาจากเขมร เห็ นได้จากวัดเก่าๆ แบบเขมรที่
ลพบุรี และพิษณุโลกซึ่ งได้รั บอิทธิ พลจากวัดของพราหมณ์ในอินเดี ยโบราณ นอกจากนั้ นที่ ระเบี ยง
โบสถ์วัดพระแก้วย ังมีภาพวาดบนฝาผนังเป็นเรื่ องรามเกียรติ์ ของไทยอันมีเค้าโครงมาจากมหากาพย์
ของอินเดี ยชื่อ รามายณะ ของวาดเหล่ านี้ เป็ นสีสันสดใสสวยงามมีลายเส้ นที่อ่อนโยน เป็ นผลงาน
ของความพยายามของช่ างศิ ลปะไทยในการที่ จะเล่าเรื่ องรามเกียรติ บนฝาผนังโดยสมบูรณ์ ซึ่ ง
แน่นอนรามเกียรติ์ ของไทยมีความแตกต่างไปจากรามายณะของอินเดี ยในระละเอียดอยู่ หลายตอน
ศาสนสถานของไทยแสดงถึงศิ ลปะที่งดงามมาตั้งแต่ยุคต้นๆ นับตั้งแต่พุทธศาสนาเข้ามา
เผยแพร่ ในประเทศไทย เป็ นแรงบันดาลใจให้ศิลปิ นของไทยสร้างพระพุทธรู ปจากวัสดุ ต่ างๆ เช่น
หิ น ไม้ ซิเมนต์ ทองเหลือง ฯลฯ แสดงให้ เห็นถึงความรู้ สึ กเชิงสร้างสรรค์ ซึ่ งได้รับถ่ายทอดมา
จากคติของพราหมณ์ ศาสตราจารย์เซเดส์ และ เลอเมย์ กล่าวว่า ศิลปะการสร้ างพระพุทธรู ปของ
ไทยสมัยแรกที่เชี ยงใหม่ ระหว่าง พ.ศ. 1700 – 2000 นั้ น ได้รั บอิทธิพลจากศิ ลปะสมัยปาละ ซึ่ งมี
อิ ทธิ พลต่องานแกะสลักทางภาคตะวันออกเฉียงเหนื อของอินเดี ยสมัยนั้ น การสร้างและหล่ อ
พระพุทธรู ปของไทยนั้ น รุ ่ งเรื องที่ สุ ดในอาณาจักรสุ โขทัย และมีเมืองสวรรคโลก (ราว พ.ศ.
1900 – 2000) หลังจากสมัยสุ โขทัยแล้ว ผลงานสร้ างสรรค์ของไทยเป็ นไปอย่างช้ าๆ จนกระทั่งถึง
ศิลปะอยุธยา
มีประเด็นที่ น่ าสนใจคือ ประติมากรรมตามคติพราหมณ์ ที่พบในแถบต่างๆ ของประเทศ
ไทยส่วนมากเป็ นรู ปของพระวิษณุ รู ปแกะสลักตามคติพราหมณ์ รูปหนึ่ งจากไชยาเป็ นรู ปพระวิษณุ
ประทับยืน แกะสลักจากหิ นสีเทา ปั จจุบันเก็บรักษาไว้ในพิพิ ธภัณฑ์สถานที่กรุ งเทพ เป็ นรู ปพระ
วิษณุ 4 กร (สถานกมูรติ) สูง 27 นิ้วฟุ ต พระหัตถ์ซ้ายด้านนอกชํารุ ด พระหั ตถ์ด้านในทรงสั งข์
พระหัตถ์ขวาด้านนอกทรงอาวุธแหลม และด้านในอยู่ในท่าปางอภัยมุทรา เมื่ อเป็ นที่ทราบชัดว่ า
เป็ นพระรู ปของพระวิษณุ ก็พอจะเดาได้ว่า พระหัตถ์ที่ หายไปถ้าไม่ทรงดอกบัวก็ทรงวงกลมซึ่ ง
เป็ นสัญลักษณ์แทนโลก พระรู ปนี้ ทางผ้าโทตี (โจงกระเบนปล่อยชายด้านหน้าข้างหนึ่ ง) และมีผ้า
คาดเอวทับอี กทีหนึ่ ง
พิ พิ ธภัณฑ์ภายในวัดมหาธาตุ มีประติ มากรรมแกะสลักหิ นเป็ นรู ปพระวิษณุ 2 รู ป
ทรวดทรงและฝี มือการแกะสลักคล้ายองค์ที่พบที่ไชยา เป็ นแบบ 4 กรทั้ง 2 องค์ พระพักตร์ กลม
พระเนตรนู น พระกรด้านนอกชํ ารุด ส่ วนพระหัตถ์ ซ้ายด้านในทรงหอยสังข์ แนบกับสะโพก