Page 10 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๘
เป็ นสังคมที่ ดํารงชี วิตแบบง่าย ๆ ไม่ซับซ้ อน ไม่พิ ถีพิถัน โลกทัศน์ของชาวอีสานจะมีลักษณะเชื่อในอํานาจ
บุญกุศล สตรี เพศมีรั กเดียวใจเดียว การแต่งงานฝ่ ายชายจะต้องไปอยู่กับครอครัวฝ่ าหญิ ง การใช้แรงานฝ่ ายหญิง
ทัดเที ยมกับฝ่ ายชาย ยกย่องอาชี พข้าราชกาว่ามี เกีรติกว่าอาชีพอื่น
◌ัตรยุพา สวัสดิ์ พงษ์ (๒๒๒ : ๓๓,๑๐๗) สรุ ปได้ว่า วรณกรรมล้านนามี ๚ ลักษณะ ลักษณะแร�
วรรณกรรมร้ อยกรอง มี ค่าว ซอ กาพย์ โคลง ภาคเหนื อ เรี ยก กะโถง กั ่นโลง หรือกระโลง กรรโลง ร่ ายและ
กลบท ลักษณะที่สอง วรรณกรรมร้ อยแก้วมีพระธรรมคําสอนในคัมภีร์เทศน์ ซึ่ งทางวัดใช้สั่งสอนประชาชน
เรี ยกว่า ธรรมวัตร ตํานานบันทึ กจดหมายเหตุต่าง ๆ วรรณกรรมเกี่ยวกับพิธีกรรม และจารี ตประเพณี ตํารา
ไสยศาสตร์ และโหรศาสตร์ ตํารายาสมุนไพร ยากลางบ้าน และกล่าวถึ งวรรณกรรมท้องถิ่น ภาคใต้ว่าส่ วน
ใหญ่นิยมแต่งเป็ นร้อยกรอง คําประพันธ์ที่นิ ยมาก คือ กาพย์ มีการใช้โคลง กลอน ฉันท์ น้อยมากเมื่อ
เทียบเคียงกับการใช้กาพย์ เนื้ อหาของวรรณกรรมแบ่งไว้อย่างละเอี ยด มีตํานานประวัติ ศาสตร์ กฏหมาย ตํารา
โหราศาสตร์ พิ ธีกรรมและจารี ตประเพณี ตํารายากลางบ้าน ตําราเรี ยน วรรณกรรมคําสอนและสุภาษิ ต เป็ นต้น
ตรี ศิลป์ บุญขจร (๒๕๒๓ : ( ๖ - ๑๓) ได้เสนอแนวคิดเกี่ ยวกับความสัมพันธ์ระหว่ างวรรณกรรม
กับสั งคมว่า วรรณกรรมเป็ นภาพสะท้อนของสังคม การสะท้อนสภาพสังคมของวรรณกรรมมิได้เป็ นไปอย่าง
เอกสารประวัติศาสตร์ แต่ เป็ นภาพสะท้อนประสบการณ์ของผู้เขียนและเหตุการณ์ส่ วนหนึ่ งของสังคม
วรรณกรรมจึงมีความเป็ นจริงของสังคมแทรกอยู่ วรรณกรรมอาจสะท้อนสังคมทั้งรู ปธรรมและนามธรรม
ด้านรู ปธรรม หมายถึง เหตุการณ์ทั่ วไปที่เกิดขึ้ นในสังคม ตลอดจนความรู ้สึ กนึ กคิดของผู ้ เขียน ดังนั้ น
วรรณกรรมจึงเป็ นการตอบสนองทั้งทางด้านการกระทํา และความคิดของมนุษย์ที่ มีต่ อสังคม
สุ กัญญา สุ ขฉายา (๒๕๒๓) เขียนสารคดีวรรณกรรมมุขปาฐะคื ออระไร โดยกล่าวถึงการศึกษา
วิเคราะห์วรรณกรรมพื้ นบ้านมุขปาฐะ พบว่าประวัติ ศาสตร์การศึ กษาวิเคราะห์ วรรณกรรมเริ ่ มศึกษาวิเคราะห์
ในราวคริ สตวรรษที่ ๑๙ สมัยแรกนิ ยมวิเคราะห์ บทบาทของวรรณกรรม และด้านโครงสร้ างของวรรณกรรม
ผลการวิเคราะห์สรุปได้ว่า ด้านจุดกําเนิ ดของตํานาน นิทาน และเทพปกรณัม ทําให้เกิดทฤษฏีขึ้น ๒ ทฤษฏี คื อ
ทฤษฏีเอกกําเนิ ด และทฤษฏีพหุ กําเนิ ด ด้านบทบาทวรรณกรรมมุ ขปาฐะมีบทบาทต่อสังคมมากมายหลายด้าน
ได้แก่ ด้านความบันเทิง เพลิดเพลิน ด้านความรู ้การศึ กษา ด้านการสร้างความสามัคคีในกลุ่มชน เนื้ อหา มีเค้า
เรื่ องมาจากประวัติศาสตร์ และพฤติกรรมของสังคมนั้ น ๆ
ธวัช ปุณโณทก (๒๕๒๕ : ๘ - ๑๓) กล่าวสรปุได้ว่า วรรณกรรมท้องถิ่น หรื อวรรณกรรมพื้นบ้าน
ชาวท้องถิ ่นเป็ นผู้ สร้ างสรรค์วรรณกรรม เพื่ออ่าน และฟั ง โดยมีวัดในท้องถิ ่นเป็ นศูนย์กลาง รู ปแบบฉันท
ลักษณ์ เป็ นไปตามความนิยมของท้องถิ่นนั้ น ๆ ส่วนเนื้อหาสารั ตถะคตินิยมจะเกี่ ยวเนื่องกับพระพุทธศาสนา
เป็ นส่วนใหญ่ ไม่ว่าจะเป็ นวรรณกรรมของภาคอีสาน ภาคกลาง ภาคเหนือ หรื อภาคใต้ ประโยชน์ จาก
การศึ กษาวรรณกรรมท้องถิ่นเป็ นข้อมูลส่วนหนึ่ งที่ช่ วยให้นักมนุ ษยวิทยาเข้าใจลักษณะของสังคม ค่านิยม
ปรั ชญาชีวิต และวิถีชี วิต ตลอดจนระบบสังคมของกลุ่มชนท้องถิ่ นนั้น ๆ และได้สรุปในการศึกษาจับใจ การ
ส่ งสัมผัสอย่างชัดเจนตามกฏเกณฑ์นั้นมี มากขึ้นในยุ คหลัง