Page 11 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๙
สมปอง จันทคง (๒๕๓๐) ศึกษาวิจัยเรื่ องวัฒนธรรมอีสานจากผญาชาวบ้านหนองเรื อ ตําบลสิ งห์
อําเภอเมือ จังหวัดยโสธร รวบรวมจากการถ่ ายทอดมุขปาฐะ แล้วจัดประเภทตามเนื้ อหาของผญา คือ ผญา
ภาษิต ผญาคําพังเพย ผญาอวยพร ผลการศึกษาพบว่ า ด้านรู ปแบบของผญามี ๓ ประเภท คือ ผญาสั มผัส
ต่อเนื่ อง ผญาไร้สัมผัสต่ อเนื่อง และผญาแบบผสมผสาน จากผญาแสดงให้เห็นถึงวัฒนธรรมอีสานในด้าน
ภาษา เอกลักาณ์ ภาษาอีสานที่เกี่ยวกับวัฒนธรรม ศิลปะการใช้ถ้อยคํา การสร้างคําและตกแต่งคํา ตลอดจนการ
จําแนกระดับถ้อยคํา และสะท้อนให้เห็นถึงวิถี ชีวิตสังคมชาวบ้านอี สาน
ธนันต์ พิสัยสวัสดิ์ (๒๕๓๑ : ๔๗๘) กล่าวถึ งเรื่ องการวิเคราะห์ วรรณกรรมอีสานเรื่ อง ขุ นทึง สรุ ป
ได้ว่า มีจุดมุ่งหมาย ๒ ประการ คื อ เพื่อให้ความเพลิดเพลินบันเทิ งใจแก่ผู ้ อ่านผู ้ ฟั งทั ่วไป และเจตนาสอดแทรก
คําสอนหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ส่ งเสริ มให้ผู ้อ่านผู ้ ฟั งได้รั บประโยชน์ทั้ งด้านความประเทื องอารมณ์
และกล่อมเกลาจิตใจให้ใฝ่ กระทําแต่กรรมดีละเว้นความชั่วทั้งปวง และได้พบว่ากวีได้แทรกคําสอนตามแนว
พุทธปรัชญาแง่ มุมต่าง ๆ ทั้ งในระดับลึกที่ เข้าใจได้ยาก ต้องอาศัยการวิเคราะห์ตี ความ และระดับตื้นที่ คน
ทั ่วไปสามารถเข้าใจง่ าย ชี้ แนะแนวปฏิบัติตามครรลองของพุทธรรม อันเป็ นประโยชน์ ทั้งแก่ บุคคลและ
สังคมไว้อย่างครบถ้วน
สุ พัตรา สุ ภาพ (๒๕๓๑ ) ได้กล่าวถึงสังคม และวัฒนธรรมไทย ค่านิยม ครอบครัว ศาสนาและ
ประเพณี สรุปได้ว่า สังคมไทยในระบอบประชาธิปไตย ค่านิยมทั ่วไปมีทั้งดี และพื้นที่ ควรแก้ไข ค่านิยมใน
ชนบทแตกต่างจากค่ านิยมในเมือง เช่น ค่านิยมในชนบทยอมรั บบุญกรรมอย่างไม่โต้แย ้ง ในขณะที่ค่ านิยมใน
เมืองเชื่ อในเรื่ องเหตุผล เป็ นต้น สภาพครอบครัวไทย สังคมในเมืองส่วนใหญ่ จะมี ลักษณะครอบครัวเดียว
หรื อครอบครัวขนาดเล็กสังคมในชนบทส่ วนใหญ่ จะมีลักษณะครอบครัวขยาย ทุกคนในครอบครัวมี หน้าที่
ช่ วยเหลือเกื้ อกูลและมีความผูกพันต่อกัน สังคมแบบง่าย ๆ หรื อดั้งเดิ ม บุคคลจะนับถือศาสนาตามบรรพบุ รุษ
หรื อสังคมที่ ตนเป็ นสมาชิกอยู ่
หลักการบริหารจัดการวัฒนธรรมท้องถิ่น
สมสุ ข หินวิมาน (๒๕๕๐ : ๑ – ๑๕) แนวทางการทํางานวิจัยบริ หารงานวัฒนธรรม โดยการติดตั้ง
วิธีการทําความเข้าใจวัฒนธรรมท้องถิ่นวัฒนธรรมพื้นบ้าน ด้วยมุมมองชองสาขาวิชานิ เทศศาสตร์ พิ จารณา
วัฒนธรรมท้องถิ ่น/วัฒนธรรมพื้นบ้าน ในแง่ ของสื่อพื้นบ้านในฐานะสื่อจะต้องมีคุณสมบัติในการ
ประสานกันครบทั้ง ๔ คื อ ผู้ส่ งสาร สาร ช่องทาง
และผู้ รั บสาร หากเป็ นสื่อพื้นบ้าน ประเภทสื่อพื้นบ้านแล้ว เอกลักษณ์ที่ เพิ่มขึ้ นมา คําว่ าพื้ นบ้านที่แสดงให้เห็น
ว่าในแง่ของเวลา โดยจะถูกมองว่ามี อายุนานและเป็ นสื่ อดั้งเดิม ในแง่ของพื้นบ้านที่ถือว่ามีลักษณะที่เฉพาะถิ ่น
สื่ อพื้นบ้านจึงถือเป็ นอัตลักษณ์ร่วมของแต่ ละชุมชนท้องถิ่น
แนวคิดหลักในการทํางานวัฒนธรรมท้องถิ่น พิจารณาในลักษณะความสัมพันธ์ แบบสามเส้า คือ
๑. บริบทชุมชน ๒. รู ้จัก/รู ้ใจ/รู ้รักษาสื่ อพื้นบ้าน ๓. กระบวนการทํางานวัฒนธรรมท้องถิ่น ดังภาพที่ ๑
(I) บริบทชุ มชน