Page 22 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๕
ฉะนั้ นเวลาที่มองเห็นการทําพิธีกรรม จากสิ่ งที่เรามองเห็น (รู ปแบบ) เราจะต้องคิดพิจารณา
ไตร่ตรองและวิเคราะห์ ลงไปหาสิ่ งที่มองไม่เห็ นได้ด้วยตา แต่ สามารถสัมผัสได้ด้วยปัญญาและจิตใจ กล่ าวคือ
ในพิธีกรรมดังกล่าวมีคุณค่าอะไรอยู่เบื้ องหลัง วัฒนธรรมเหล่านี้ เป็ นตัวแทนต้องการสื่ อความหมายใด เช่น
ความเสี ยสละ ความรักเพื่อนมนุ ษย์ ความเมตตากรุ ณา ความสมถะ ความอ่อนน้อมถ่อมตน หรื อเป็ นตัวแทน
คุณค่าของความเห็นแก่ตัว โลภ ไร้เมตตา เป็ นต้น
การวิเคราะห์ส่ วนที่ เป็ น “รูปแบบ” และส่ วนที่ เป็ น “คุณค่า” นี้ เรี ยกว่า “ต้นไม้แห่ งคุณค่า”
ซึ่ งเป็ นเครื่ องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลและสามารถใช้เป็ นเครื่ องมือในการให้ความรู ้ และสร้างความเข้าใจ
เรื่ องเกี่ ยวกับ “รู ปแบบ” และ “คุณค่า” ของสื่อพื้ นบ้านได้
๕. ทฤษฎีการหน้ าที่นิ ยม (Functionalism)
ทฤษฏีหน้าที่นิยมของมาลี นอสกี้ (Malinowski :๑๘๘๔-๑๙๔๒) ซึ่ งทํางานวิจัยสนามทาง
มานุ ษยวิทยาในบริ เวณเกาะนิ วกินีเป็ นเวลาหลายปี ผลการวิจัยสนามครั้ งนี้ มาลีนอฟสกี้ ได้พัฒนาทฤษฏีทาง
มานุ ษยวิทยาที่เรี ยกว่า “ทฤษฎีการหน้าที่นิ ยม” ขึ้ นมา ซึ่ ง งามพิศ สัตย์สงวน (๒๕๔๗ : ๓๒-๓๓) ได้สรุป
ทฤษฎีการหน้าที่นิ ยม ไว้ว่าความคิดหลักของทฤษฎีหน้าที่นิยมคื อ วัฒนธรรมสนองความต้องการจําเป็ นของ
ปัจเจกบุคคล วัฒนธรรมเติบโตมาจากความต้องการจําเป็ น ๓ ประเภทของมนุษย์ คื อ
๑) ความต้องการจําเป็ นพื้นฐาน (Basic Biological and Psychological Needs) เป็ น ความต้องการ
เบื้องต้น คือความต้องการจําเป็ นที่เกี่ยวข้องกับการดิ้นรนเพื่ อชี วิตอยู ่ เช่น ความต้องการอาหารหรื อที่ อยู่อาศัย
เครื่ องนุ่งห่ ม การพักผ่อน การเจริญเติ บโต
๒) ความต้องการด้านสังคม( Instrumental Needs) เป็ นความต้องการเกี่ ยวกับความร่ วมมือกัน
ทางสังคม เพื่อแก้ไขปัญหาพื้นฐาน และทําให้ร่างกายได้รับการตอบสองความต้องการจําเป็ นเบื้องต้นได้ เช่น
การแบ่งงานกันทํา การแจกจ่ายอาหารและการป้ องกันภัย การผลิตสิ นค้า และบริ การต่าง ๆ และการควบคุมทาง
สังคม
๓) ความต้องการด้านจิตใจ(Symbolic Needs)เป็ น ความต้องการจําเป็ นของมนุษย์เพื่อความ
มั ่นคงทางด้านจิตใจ เช่ น ต้องการความสงบทางใจ ความกลมกลื นกันทางสังคมและเป้ าหมายของชีวิต ระบบ
สังคมที่สนองความต้องการเหล่านี้ ได้แก่ ความรู้ กฎหมาย ศาสนา นิยายปรัมปรา ศิ ลปะ และเวทย์มนต์คาถา
โดยทั ่วไปเวทย์มนต์คาถาทําหน้าที่ให้คนรู ้สึ กอบอุ่นใจ เพราะงานบางอย่าที่มนุษย์ทํา ค่อนข้างลําบากและมนุ ษย์
ไม่สามารถคาดการณ์ได้ว่าจะเกิดผลอย่างไรบ้าง ทําให้เกิดความมั ่นใจมากขึ้ น
มาลี นอฟสกี้ ย ํ้ าว่าวัฒนธรรมทุ กด้านมีหน้าที่ที่ต้องทําคือ การตอบสนองความจําเป็ นของมนุษย์
อย่างหนึ่ ง หรื อทั้ ง ๓ อย่างดังกล่าวแล้ว ความคิดของมาลีนอฟสกี้ ที่ว่าส่วนต่ าง ๆ ของวัฒนธรรมมีหน้าที่
เพื่อสนองความต้องการจําเป็ นของปัจเจกชนในสังคมนั้ น กลายเป็ นหลักการสําคัญในการใช้วิเคราะห์ พฤติกรรม