๕
ด้
วย ซึ
่
งจะเห็
นว่
าการตั
ดสิ
นใจนั
้
นเกี่
ยวข้
องโดยตรงกั
บการปฏิ
บั
ติ
การ และเกี่
ยวข้
องกั
บผลประโยชน์
และการ
ประเมิ
นผล โดยที่
ผลประโยชน์
นั
้
นเป็
นผลมาจากการปฏิ
บั
ติ
และผลประโยชน์
ก็
จะเป็
นตั
วกํ
าหนดให้
มี
การ
ประเมิ
นผล ซึ
่
งต่
างก็
ได้
รั
บผลมาจากขั
้
นตอนการตั
ดสิ
นใจนั
่
นเอง นอกจากนี
้
ก็
จะมี
ผลสะท้
อนกลั
บ (Feed-back)
จากการประเมิ
นผลและปฏิ
บั
ติ
การกลั
บไปสู
่
การตั
ดสิ
นใจอี
กด้
วย
นิ
รั
นดร์
จงวุ
ฒิ
เวศย์
ได้
แบ่
งลั
กษณะของการเข้
ามามี
ส่
วนร่
วมของประชาชนไว้
๓ ประการ คื
อ
๑)
การมี
ส่
วนร่
วมโดยตรง โดยผ่
านองค์
กรผู
้
แทนของประชาชน เช่
น การรวมกลุ ่
มเยาวชน
กลุ
่
มต่
างๆ
๒)
การมี
ส่
วนร่
วมทางอ้
อม โดยผ่
านองค์
กรผู
้
แทนของประชาชน เช่
น กรรมการของกลุ
่
ม
หรื
อชุ
มชน กรรมการกลุ
่
มสตรี
กรรมการหมู
่
บ้
าน
๓)
การมี
ส่
วนร่
วมโดยการเปิ
ดโอกาสให้
ผ่
านองค์
กรที่
ไม่
ใช่
ผู
้
แทนของประชาชน เช่
น สถาบั
น
หรื
อหน่
วยงานที่
เชิ
ญชวน หรื
อเปิ
ดโอกาสให้
ประชาชนเข้
ามามี
ส่
วนร่
วมเมื่
อไหร่
ก็
ได้
ทุ
กเวลา
การเข้
าไปมี
ส่
วนร่
วมของประชาชนในการดํ
าเนิ
นงานวั
ฒนธรรมนั
้
น เป็
นขั
้
นตอนที่
มความสํ
าคั
ญ
มาก ซึ
่
งไพรั
ตน์
เดชะริ
นทร์
ได้
อธิ
บายถึ
งขั
้
นตอนของการมี
ส่
วนร่
วมของประชาชนในกระบวนการพั
ฒนา
ทั
้
งหลายจะต้
องให้
ประชาชนเข้
าไปมี
ส่
วนเกี่
ยวข้
องในทุ
กขั
้
นตอนของกระบวนการพั
ฒนา ๘ ขั
้
นตอน ดั
งนี
้
๑) ขั
้
นร่
วมศึ
กษา ค้
นคว้
าหาปั
ญหา สาเหตุ
ของปั
ญหาที่
เกิ
ดขึ
้
น และความต้
องการของชุ
มชน
๒) ขั
้
นร่
วมสร้
างรู
ปแบบ ค้
นหาวิ
ธี
การพั
ฒนา เพื่
อแก้
ไขและลดปั
ญหาของชุ
มชนสร้
างสิ
่
งใหม่
ๆ
ที่
เป็
นประโยชน์
ต่
อชุ
มชน หรื
อสนองความต้
องการของชุ
มชน
๓) ขั
้
นร่
วมกํ
าหนดนโยบาย วางแผนงาน โครงการ และกิ
จกรรม
๔) ขั
้
นร่
วมตั
ดสิ
นใจเกี่
ยวกั
บการใช้
ทรั
พยากรในชุ
มชนที่
มี
อยู
่
อย่
างจํ
ากั
ด ให้
เกิ
ดประโยชน์
ต่
อ
ส่
วนรวมให้
มากที่
สุ
ด
๕) ขั
้
นร่
วมปรั
บปรุ
ง เสนอแนะระบบการบริ
หารงานพั
ฒนาให้
มี
ประสิ
ทธิ
ภาพและประสิ
ทธิ
ผล
๖) ขั
้
นร่
วมช่
วยเหลื
อสนั
บสนุ
นด้
านการเงิ
น หรื
อลงทุ
นในกิ
จกรรมโครงการของชุ
มชนตาม
ขี
ดความสามารถและศั
กยภาพของตนเอง
๗) ขั
้
นร่
วมปฏิ
บั
ติ
ตามนโยบายและแผนงาน โครงการ กิ
จกรรมที่
วางไว้
ให้
บรรลุ
ผลตาม
เป้
าหมายบั
งเกิ
ดผลดี
แก่
ชุ
มชน
๘) ขั
้
นร่
วมควบคุ
ม ติ
ดตาม ประเมิ
นผล รวมทั
้
งร่
วมบํ
ารุ
งรั
กษาโครงการหรื
อกิ
จกรรมที่
ทั
้
ง
เอกชนและรั
ฐบาลได้
จั
ดทํ
าขึ
้
น ให้
สามารถใช้
ประโยชน์
ได้
ตลอดไป
การมี
ส่
วนร่
วมของประชาชนเป็
นการเปิ
ดโอกาสให้
แต่
ละคนเรี
ยนรู
้
จากกิ
จกรรมที่
ตนปฏิ
บั
ติ
การได้
มี
ส่
วนร่
วมในกิ
จกรรมที่
มี
ผลกระทบต่
อตนเอง ต่
อที่
อยู
่
อาศั
ย ต่
อกลุ
่
ม ต่
อสั
งคมและต่
องานอาชี
พ ทํ
าให้
มี
โอกาสเรี
ยนรู
้
โดยตรงจากกิ
จกรรมที่
ปฏิ
บั
ติ
เป็
นการเพิ
่
มความรู
้
ความสามารถและความชํ
านาญมากยิ
่
งขึ
้
น