Page 53 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

37
รุ่ งอรุ ณ ทีฆชุณหเถียร และสมศักดิ์ ศรีสั นติสุ ข (2532) การศึกษาวิจัยเรื่ อง
“การเปลี่ ยนแปลงทางเศรษฐกิจ การเมื อง สังคมและวั ฒนธรรมในหมู่ บ้ านชาติพั นธุ์
กรณีศึกษาไทญ้ อ บ้านโพน ” ผลการศึกษาพบว่ า ลักษณะการเปลี่ยนแปลงทางด้านเศรษฐกิจมี
การเปลี่ยนแปลงด้ านอาชีพจากการทํ านาไปทําการค้ าขายและรับจ้ างแรงงานต่างถิ่นเพิ่มขึ ้ น อันเนื่องมาจาก
ผลผลิตจากการทํ านาไม่เพี ยงพอทางด้ านสังคมและวัฒนธรรมนั ้ นมีการแต่งงานข้ ามเผ่าพันธุ์ มากขึ ้ น
สถาบันครอบครัวและเครื อญาติ ลดบทบาทลง แต่วัฒนธรรมประเพณียังคงยึดถือและเชื่อในระบบ
อาวุโส ความภู มิใจในเผ่าพันธุ์ และความเชื่อผีบรรพบุรุ ษอยู่ มาก
สํ าหรับปั จจัยที่ มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของหมู่บ้ าน มี ทั ้ งปัจจัยภายนอกชุมชน
เช่น ปั จจัยด้ านสาธารณูปโภคและบริการสาธารณะ ปั จจัยด้ านการแพร่ กระจายทางวัฒนธรรม
ปั จจัยด้ านสื่อสารมวลชนและอํานาจรัฐ ส่วนปั จจัยภายในชุมชน ได้ แก่ ปั จจัยด้ านนิเวศน์ วิทยา
ปั จจัยด้ านชาติพันธุ์ รวมทั ้ งปั จจัยด้ านบุคลิกภาพของชาวบ้ าน
ผลกระทบที่เกิ ดจากการเปลี่ยนแปลงของหมู่บ้ าน พบว่า ด้ านเศรษฐกิจมีการนําเอา
เทคโนโลยี ใหม่ๆ มาใช้ ปรับปรุ งและเพิ่มผลผลิตด้ านการเกษตรมากขึ ้ น แต่ภาวะทางเศรษฐกิจไม่ ดี
ขึ ้ นทําให้ มีการเปลี่ยนอาชี พไปเป็ นผู้ ใช้ แรงงานมากขึ ้ น ด้านสังคมและวัฒนธรรม พบว่าวิถี ชีวิตแบบ
ดั ้ งเดิมของชาวบ้ านเปลี่ยนไปความเป็ นอยู่และคุณภาพชีวิตด้ านสุขภาพ อนามัยและการศึกษาดีขึ ้ น
แต่ก็ยังคงยึ ดมั่นในความเชื่ อเกี่ยวกับผีบรรพบุรุ ษและระบบอาวุโส
เสรี พงษ์ ภิญโญ (2534) การวิจัยเรื่ อง “การเปลี่ ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สั งคม
และวัฒนธรรมในหมู่บ้ านกําลังพัฒนา ศึกษากรณีบ้ านหนองเต่ า ตําบลโคกสี อําเภอเมื อง
จังหวัดขอนแก่ น” ผลการวิจั ยพบว่า วิถีการดําเนิ นชีวิตของชาวบ้ านเริ่มจากการผลิ ตเพื่อยั งชี พ มา
เป็ นการผลิตเพื่อขาย ทําให้ สภาพการเงิ นของชาวบ้ านมีสภาพคล่ อง เศรษฐกิจมี การหมุนเวียน
ยังผลให้ คุณภาพชีวิตโดยส่วนรวมดีขึ ้ น ซึ่ งปัจจัยที่ มีอิทธิ พลต่อการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจสังคม
และวัฒนธรรม คื อ ปัจจัยด้ านสาธารณูปโภค ปัจจัยด้ านการแพร่กระจายทางวัฒนธรรม ปั จจัย
ด้ านนิเวศวิทยา และปั จจั ยด้ านบุคลิกภาพของผู้ นํา
สุพจน์ หารพรม (2541) ศึกษาศั กยภาพเชิงเศรษฐกิจของกลุ่ มแม่บ้ าน
เกษตรกรผลิตสมุนไพรผง บ้ านห้วยซ้ อทรั พย์ สมบูรณ์ ตําบลห้วยม่ วง อําเภอภูผาม่ าน
จังหวัดขอนแก่ น ผลการศึกษาพบว่า ผลกระทบทางเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม มีดังนี ้
1. ด้านเศรษฐกิ จ ชาวบ้านมี อาชีพทางการเกษตรเป็ นหลัก มีรายได้ จากการขาย
ผลผลิตทางการเกษตรเล็กน้ อย รั ฐบาลให้ การส่งเสริ มการรวมกลุ่มต่างๆ ในการประกอบอาชี พ ทํา
ให้ เกิดกลุ่มแม่บ้ านเกษตรกรผู้ ผลิตสมุนไพรผง ทํารายได้ ให้ กับสมาชิกส่งผลให้ เศรษฐกิจภายในหมู่บ้ าน
ดีขึ ้ น ทําให้ สตรี มีบทบาทในทางเศรษฐกิ จทั ้ งในและนอกบ้าน