Page 35 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

19
ชาวกวยมีความสามารถในการพึ่ งตนเองทางเศรษฐกิจที่ได้ จากป่ า และทําการผลิ ต
เพื่ออยู่เพื่อกิ นในครัวเรื อน ยังมี ความสามารถในการพั ฒนาเทคโนโลยีทางการผลิ ตเพื่อการดํ ารง
ชี วิตประจําวัน มีการจัดระเบียบทางการปกครองในชุ มชนอย่างมี ศักดิ์ศรี ผู้ มี อาวุโสที่ สุดเป็ นผู้ มี
บทบาทต่อการตัดสินผิ ดถูกในชุมชน ซึ่งชาวกวย เรี ยกว่า “โขด” ชาวกวยนิ ยมเลี ้ ยงช้ าง นับถื อผีและ
ศาสนาพุ ทธผสมกัน ภายในชุ มชนมี ทั ้ งวั ดและศาลผีประจํ าหมู ่บ้ าน ผี บรรพบุ รุ ษเรี ยกว่ า
“ญะจัวะฮ” บนบ้ านจะมีหิ ้ งบูชา ผีบรรพบุ รุ ษ บางบ้ านสร้ างศาลไว้ ใกล้ ศาลเจ้ าที่ ในการเซ่ นผี
กระทําปี ละครั ้ ง เริ่มพิ ธีโดยมี ข้ าวสุก เหล้ า เนื ้ อสัตว์ กรวยใบตอง ผ้ า สตางค์ หมากพลู เอามาวางไว้
ใต้ หิ ้ งบูชา ทํ าพิธีเซ่นโดยเอานํ ้ าตาลโรยบนข้ าวสุก จุดเที ยนปักลงที่ ข้ าวแล้ วกล่าวขอให้ ผี บรรพบุรุ ษ
คุ้ มครอง ขณะที่ กล่ าวค่อยๆ ริ นเหล้ าลงขัน แล้ วหยิ บของที่ ใช้ เซ่ นวางบนหิ ้ งที่ เหลื อนํามา
รับประทาน การเซ่นผีอาจจัดขึ ้ นในวาระอื่นๆ เช่น เมื่อมี เด็กคลอด หรือเมื่ อมีแขกมาเยื อนและพัก
อาศัยอยู่ ที่บ้ าน นอกจากนั ้ นชาวกวยยังนับถื อวิญญาณ ได้ แก่ ภูติผี ปี ศาจ เจ้ าที่เจ้ าทาง เจ้ าป่ าเจ้ าเขา
ผี ปอบ และเรื่องขวัญ เป็ นต้น โดยในหมู่บ้ านจะมีแม่เฒ่าทํ าหน้ าที่ดูแลความเจ็บไข้ ชาวกวยเชื่อว่า
การเจ็บป่ วยเกิดจากการกระทํ าของผีจึงมีการอ้ อนวอนให้ ผีพอใจ โดยมีการรํ าแกลมอ หรือผีมอ ผู้ที่
จะรํ าผีมอต้ องผ่านพิธีไหว้ ครู ครอบครู ชาวกวยยังมีพิ ธีไหว้ พระแข สันนิษฐานกันว่าเป็ นพิธีที่ได้จาก
เขมร พิธีนี ้ เป็ นพิ ธีเสี่ยงทายเพื่อดูปริมาณนํ ้ าฝนที่จะตกในเดือนต่างๆ ที่เป็ นฤดูทํานาในปี
ชาวกวยเชื่ อว่าบรรพบุรุ ษที่ตายแล้ วจะกลับมาเกิ ดในตระกูลเดิ ม ดังนั ้ นการตั ้ งชื่อ
ลูกหลานมักตั ้ งตามชื่อปู่ ย่า ตายายที่ล่วงลับไปแล้ ว กวยไม่นิยมการเผาศพเพราะเชื่อว่าการเผาศพจะ
ทําให้ วิญญาณผู้ ตายร้ อนรน จึงนิยมฝั งและกระทํากั นเองโดยไม่มีพระภิกษุ โดยจะหันศีรษะศพไป
ทางทิ ศตะวันตกและนิยมฝั งในไร่ นาของผู้ ตาย แต่ปั จจุ บันกวยก็หันมานิยมเผาศพตามธรรมเนี ยม
พุทธศาสนา และประเพณีพิ ธีกรรมในรอบปี ลักษณะการจัดพิธีกรรมในรอบปี จะเป็ นไปในรู ปของ
ฮีต 12 ของลักษณะประเพณีอีสานทั่วๆ ไป มี พระสงฆ์ เป็ นผู้ มีบทบาทสํ าคัญในพิธีกรรมทางศาสนา เช่น
วันเข้าพรรษา ออกพรรษา ทอดกฐิ น เป็ นต้ น ชาวบ้ านจะประกอบพิธีกรรมทางศาสนาที่วัดและ
อุทิศส่วนกุศลให้ ญาติพี่น้ องที่ตายไปแล้ ว โดยเฉพาะผีปู่ ย่ า ตา ยาย
2. แนวความคิดเกี่ ยวกับพฤติกรรมการบริ โภคอาหาร
2.1 ความหมายของพฤติกรรมการบริ โภคอาหาร
องคการอนามัยโลก (1972) ให้ความหมายของพฤติ กรรมบริ โภคอาหาร
หมายถึง การประพฤติ ปฏิบัติที่เคยชินในการรั บประทานอาหาร ไดแก ชนิดของอาหารที่กิ น การกิ น
หรือกิ นอะไร กินอยางไรจํ านวนมื ้ อที่ กิน และอุปกรณที่ใชรวมทั ้ งสุขนิสัยกอนและหลังกิน