Page 292 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

180
ป่ วยแล้ วหาสาเหตุของโรคไม่ได้ คือ รั กษาตามวิธีสามั ญแล้วไม่หาย เช่ น เด็กร้ องไห้ ผิดปกติ คนปวด
ศีรษะไม่หาย ร่างกายซี ดผอมไม่ทราบสาเหตุ คนใจสั่น ตกใจง่าย คนอยู่ในอาการภวังค์ คนมี ลักษณะ
ซึมเศร้ าผิดปกติ คนปวดท้ องอย่างรุ นแรง เป็ นต้ น อาการผิดปกติเหล่านี ้ หากไปรักษาโรงพยาบาลไม่หาย
ก็ นิยมพาคนไข้ ไปหาหมออโปล อีกทั ้ งการทํ าพิธีอโปลยังสามารถเสี่ยงทายไปทางด้ านผิดผี ผิ ดครู ผิดผี
ปู่ ย่ า ผิดผีตายโหง ถูกคุณไสย ถูกผีป่ าทํ า ผิดคําบนบาน และมี เหตุอาเพศในบ้ านเรื อน เป็ นต้ น โดย
ใช้ อุ ปกรณ์เสี่ยงทายแต่งต่างกันที่พบส่วนมากมี 4 ชนิด ได้ แก่ 1. ใช้ ฝาเต้ าปูนที่ มีห่วงบนยอดฝา 2. ใช้
มีดพับหรื อมี ดสนากหรื อตะไกรหนีบหมาก 3. ใช้ มีดจักตอกปั กปลายแหลมบนถ้ วยชามกระเบื ้ อง
เคลือบที่ ว่างเปล่า 4. ตั ้ งไข่ไก่ 1ฟองในจาน
- พิธีกรรมจับช้ าง ชาวไทยกวยหรื อกูยมี การจัดตําแหน่งหมอช้ าง
โดยมี ตําแหน่งกําลวงพืดจ๊ าวเถื่อนเป็ นตําแหน่งสูงสุดในกองคาราวานเดียวกัน โดยกํ าลวงพืด, กําลวงแกต
หรื อสะดํา, สะเดียงและจา ตามลํ าดับขั ้ น อยู่ในขบวนการไปกูบเท่วะด้าหรื อไปจับช้ างป่ า และมี
การปะชิหรื อการปะชิมอ หรื อการปะชิหมอช้ างโดยหมอจาจะขี่ ช้ างต่อมาคล้องช้ างสมมติ (ซึ่งเป็ น
ช้ างบ้ านที่นํามาสมมติเป็ นช้ างป่ า) วนซ้ ายรอบศาลาหรื อต้นไม้ 3 รอบ แสดงการไล่ตามระหว่างช้ างกับ
ช้ างต่อ แล้ วเข้ ารับการปะพรมนํ ้ ามนต์ ผี ปะกํา โดยมี กํ าลวงพื ดปะชิ ญัย เป็ นผู้ สวดคาถาตลอด
กระบวนการ ครั ้ นเสร็จพิธีก็ จะนับเป็ นหมอช้ างระดับจา
- พิธีอยู่กรรมหรื อเซ่นผี ปะกํา ตามปกติชาวกูยเลี ้ ยงช้ าง จะทําพิธี
ไหว้ ศาลปะกําประจําตระกูลเป็ นประจํ าทุกปี เช่นเดี ยวกับชาวไทยถิ่นอื่ นๆ ที่นําอั ฐิของบรรพบุรุ ษ
ออกสรง และทํ าบุญในวันสงกรานต์ ถ้ ามีญาติผู้ ใหญ่หรื อครูบา ก็ จะไปเรี ยนเชิญครูบาบ้ านอื่ นมา
นําประกอบพิธี เมื่อได้ เวลาเซ่นไหว้ บรรดาหมอและควานช้ างจะนําหนังปะกํ าของตนมาวางกอง
รวมกันเป็ นกอง 3 กอง คือ หนังปะกํ าครู บาอยู่ตรงกลางเรี ยกว่า ปะกํ าหลวง กองปะกําสดําอยู่
ทางขวา ของหมอเสดี ยงอยู่ทางซ้ ายแล้ วจั ดวางเครื่ องเซ่น ได้ แก่ หัวหมู พร้ อมเครื่องใน, ไก่ต้ ม,
กรวยดอกไม้ , เหล้ าขาว, เทียนขี ้ ผึ ้ ง, ข้ าวสวย, บุหรี่, หมาก, แกง, นํ ้ าเปล่า, ขมิ ้ นผงและด้ ายผู กข้อมือ
เมื่อจัดวางเครื่ องเซ่นแล้ ว ครูบา หรือ ปะกํ าหลวงก็ จะเริ่มพิธีด้ วยการจุดเทียน ปั กลงบนเครื่ องเซ่นจน
ครบยกพานขันหมากเบ็ณจ์ขึ ้ นอธิษฐาน บูชาร่ ายมนต์ แล้วเชิ ญเทวดาอารักษ์ และสิ่งศักดิ์สิ ทธิ ์มา
รับเครื่องเซ่น ทุกคนในปริมณฑลจะเรี ยกชื่อ “อาคง...เอย” แล้ วเชิญมารับเครื่องบัตรพลีพร้ อมออก
ปากขอพร ริ นนํ ้ าให้ ล้างมือ รินเหล้ าให้ ดื่ม เชิญชวนให้ รับประทาน เครื่ องคาวหวาน ผลัดเปลี่ยนริน
เหล้ าให้ ครบ 3 รอบ รินนํ ้ าให้ ดื่ม จุดบุหรี่ ให้สูบ แล้ วประธานในพิธีอธิ ษฐานเสี่ยงทาย ถอดคางไก่
ทํานายตามสภาพกระดูกคางไก่