Page 172 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

121
4.2.1.3 วิถีวัฒนธรรมการบริ โภคอาหาร ความเชื่ อ และภูมิปั ญญาด้ าน
การบริโภคอาหารของชาวไทยกวยในเขตจั งหวัดสุริ นทร์ และจังหวั ดบุรี รั มย์ ซึ่งจากการศึกษาวิจัย
พบว่า ชาติพันธุ์ ไทยกวย เป็ นชาติพันธุ์ ที่มีประเพณีและความเชื่อเป็ นจํานวนมาก และมี การผสมผสาน
กับวัฒนธรรมการบริโภคอาหาร ซึ่งมีการเปรี ยบเที ยบการเปลี่ยนแปลงของวัฒนธรรมการบริโภค
อาหารร่วมกับประเพณีและความเชื่อของชาติ พันธุ์ ไทยกวยจํานวน 15 เรื่อง รายละเอียดดังนี ้
1) ทําบุญข้ าวเปลื อก หรือ บุ ญข้ าวสารท หรือ งานบุญข้ าวจี่เดื อน 3
ลักษณะของประเพณี อาหารที่เกี่ ยวข้องและรู ปแบบการบริโภคตาม
ประเพณี ตลอดจนภูมิปั ญญาหรื อความรู้ เกี่ยวกับอาหารตามประเพณี คือ เริ่มจั ดขึ ้ นในช่ วงวันขึ ้ น
15 คํ่า เดือน 10 และวันแรม 15 คํ่า เดือน 10 โดยชาวบ้ านนําข้ าวเปลือกมากองรวมกันที่วัด และ
เอาดินมาก่ อเป็ นรูปต่ างๆ ตามสี่แยก (กองพระทรายข้ าวเปลือก) ช่วงเช้ าก็ จะทําบุ ญตักบาตร
ร่ วมกัน ช่วงเย็นก็จะนิมนต์ พระสงฆ์มาเจริ ญพระพุทธมนต์ (ให้ พรข้ าว) เมื่อพิธีทางสงฆ์เสร็ จ ก็จะมี
พิ ธีสู่ขวัญข้ าวทํ าโดยหมอขวัญ หรื อการเอาข้ าวเปลือกไปสู่ขวัญ เรียกขวัญข้ าวจากทุ่งนาขึ ้ นมาสู่
เหล้ า (ยุ้ งข้ าว) เซ่นไหว้ ตามยุ้ งข้ าว ฉางข้ าว เพื่อเป็ นการกราบไหว้พระแม่ โพสพ เจ้ าที่ และฉางข้ าว
และทําพิธีเซ่นทําบุญอุ ทิศส่วนบุ ญกุศลให้ แก่ ญาติ ที่ล่วงลับไปแล้ ว โดยพิธีจะนําต้ นข้ าวจากที่ นา
ของแต่ละคนมา 3 – 4 ต้ น เตรี ยมชุดเซ่นไหว้ ประกอบด้ วย ธูป 3 ดอก เที ยน 1 คู่ ดอกไม้ 1 คู่
หมากพลู บุหรี่ และเหล้ า การนํ าใบยอและใบราชพฤกษ์มาใส่ไว้ ในยุ้ งข้ าวเสร็จแล้ วก็จะรับประทาน
อาหารร่ วมกัน โดย อาหารที่ ใช้ ประกอบพิ ธี ได้ แก่ ไข่ต้ ม ข้าวจี่ ข้ าวต้มมัด ขนมเทียน กระยาสารถ
หมากพลู ขนมจีน ข้ าวต้ ม แกงต่างๆ และอาหารพื ้ นบ้ าน หลังจากเสร็ จพิธีเซ่ นไหว้ อาหารที่
ประกอบพิธีจะนําไปรับประทานที่บ้ านของตน ลูกหลานจะมานั่งล้ อมวงกับพื ้ นรับประทานพร้ อมๆ กัน
อาหารในพิธีจะทํามาจากข้ าวเป็ นสําคัญ เพื่อให้ ลูกหลานเห็ นความสําคัญและประโยชน์ ของข้ าว
ว่ามีการนํามาทําอาหารได้หลากหลาย
ปั จจุบัน ชาวไทยกวยจะเข้ าวัดไปทําบุญตักบาตร ฟังพระสวดพระพุทธมนต์
กรวดนํ ้ าทําบุญอุ ทิศแก่ ญาติที่ล่วงลับ และต่อจากนั ้ นจะทํ าพิธีสู่ขวัญข้ าวโดยหมอพราหมณ์ หรื อ
หมอขวัญของข้ าวเปลือกที่นํามาบางส่วน ช่วยกันสร้ างเจดีย์ ข้ าวเปลือก แล้ วจะรับประทานอาหาร
ร่ วมกัน ซึ่งการทําพิธีนําข้ าวเปลือกมากองรวมที่วัด และการก่อดินเป็ นรู ปต่างๆ ไม่มีให้ เห็นมากนัก
ส่วนใหญ่จะรับศี ลรั บพรจากพระสงฆ์ และหมอขวัญของข้ าวเปลือกที่ นํ ามาแต่ละรายเท่ านั ้ น
อาหารที่ ใช้ ประกอบพิ ธี ได้ แก่ ไข่ ต้ ม ข้ าวต้ มมัด ขนมเทียน กระยาสารถ หมากพลู ขนมจี น
ข้ าวต้ ม แกงต่ างๆ และอาหารพื ้ นบ้ าน หลังจากเสร็จพิ ธีเซ่นไหว้ อาหารบางส่วนจะนํ ากลับไป
รับประทานที่บ้ านและบางส่วนจะแจกและแลกเปลี่ยนกันกับเพื่ อนบ้ าน เน้ นการถ่ายทอดด้ าน