Page 110 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

90
หมอใหม่ จะได้ มีสิทธิ ์นั่งคอช้ างต่อได้ (เพราะกฎเกณฑ์ของผี ปะกํ ากําหนดไว้ ห้ ามคนธรรมดาหรื อ
มะขึ ้ นคอช้ างต่อเป็ นอันขาด) ถือเป็ นพิ ธีกรรมสร้ างหมอช้ างใหม่ เพื่อเป็ นการเพิ่มกําลังคนใน
การกูบเท่วะด้ า และให้ เกิดความคล่องตัวในการเปลี่ยนตัวคนนั่งคอช้ างต่อ
การปะชิหรื อการปะชิมอ หรือการปะชิ หมอช้าง คื อ กระบวนการ
แต่งตัวให้ ลูกน้ อง หรื อคนรั บใช้ของหมอช้ างใหม่ ให้ เลื่อนชั ้ นเป็ นหมอจา โดยผู้ เข้ ารับการทําปะชิจะ
ขี่ช้ างต่ อมาคล้องช้ างสมมติ (ซึ่งเป็ นช้างบ้ านที่นํามาสมมติเป็ นช้ างป่ า) วนซ้ ายรอบศาลาหรื อต้นไม้ 3 รอบ
แสดงการไล่ตามระหว่างช้ างกั บช้ างต่อ แล้ วเข้ ารับการประพรมนํ ้ ามนต์ผี ปะกํา โดยมี กําลวงพื ดปะชิญัย
เป็ นผู้ สวดคาถาตลอดกระบวนการ ครั ้ นเสร็จพิธีก็ จะนับเป็ นหมอช้ างระดับจา
- พิธีกรรมมม็วดและมอ – ออ ของชาวเขมรและชาวกวย มม็วด
หรื อ มอ- ออ เป็ นภูมิปั ญญาในการรั กษาโรคด้ วยเพลง ดนตรี กฎระเบียบทางสังคม เพื่อการสื บสาน
มรดกแห่งบรรพบุรุ ษ และเข้ าเงื่ อนไขทางวัฒนธรรมในความเชื่ อเรื่ องการขอฝน เพื่อความอุดมสมบูรณ์
ของชนเอเชียตะวันออกเฉี ยงใต้ แต่โบราณ มม็วด หรือ มอ – ออ เป็ นพิ ธีกรรมที่มีจุ ดมุ่งหมายหลัก
เพื่อรั กษาโรคด้ วยเสี ยงดนตรี น่ าจะถื อเป็ นสาขาหนึ่งในวิชาแพทยศาสตร์ ซึ่งสืบทอดกันมาเป็ น
เวลานาน ชาวจังหวัดสุริ นทร์ ยังนิยมเล่นมม็วด หรือ มอ – ออ กันอยู่ในแต่ละหมู่บ้ าน ทั ้ งนี ้ ไม่ว่าจะเป็ น
พิธีกรรมมม็ วด หมู่บ้ านไทยกูยจะเล่น มอ – ออ หรือเรี ยกกันว่า แกลมอแกลออ
- โจลมม็ วด ชาวไทยเขมรนิยมรั กษาโรคด้วยพิธีกรรมที่ เรียกว่า
โจลมม็วด หรือ เลงมม็วด เพราะมี ความเชื่อว่า จะสามารถแก้ ไขเรื่องร้ ายกลายเป็ นเรื่ องดีได้ ทําให้
ผู้ ที่กําลังประสบอุปสรรคต่างๆ คลายความกั งวลได้ และเชื่ อว่าการเจ็บป่ วยอาจเกิดขึ ้ นโดยเหนือ
ธรรมชาติเป็ นตั วกระทํ า ในปั จจุบันพบว่าการรั กษาโรคด้ วยพิธี นี ้ มั กใช้ เป็ นทางเลื อกสุดท้ าย
หลังจากที่ผู้ ป่ วยได้ รับการรักษาพยาบาลจากแพทย์แผนปั จจุบันแล้ วอาการป่ วยไม่ดีขึ ้ น
หรื อ โจลมม็วด คือ พิธีกรรมซึ่งจัดกระทํ าขึ ้ นเพื่อรั กษาพยาบาล
ผู้ ป่ วยของชาวไทยเขมร โดยมีคนทรงซึ่งหรื อร่างทรง ซึ่งเรียกว่า แม่มม็วด หรือครูมม็วด ทํ าหน้ าที่
เป็ นสื่ อกลางระหว่างมนุษย์กับวิญญาณของผี บรรพบุรุ ษ ร่วมกันแสวงหาวิธีการรักษาผู้ป่ วย ซึ่งอาจ
ได้ คําตอบให้ รั กษาด้ วยสมุนไพร การเสกเป่ าด้ วยลมปาก นํ ้ าหมาก นํ ้ ามนต์ การบีบนวดตาม
ร่ างกาย หรือ การทิ่มแทงร่ างกายด้ วยรากไม้ การฟ้ อนรํา หรือการเซ่นไหว้ผี บรรพบุรุ ษ เป็ นต้น
การกํ าหนดระยะเวลาประกอบพิธีโจลมม็วด จะต้องเป็ นไปตาม
หลักการของพิธี คื อ ระหว่างเดื อนกุมภาพันธ์ (แคเมี๊ ยกทม) เดือนมี นาคม (แคปะกุล) และเดือน
เมษายน (แคแจด) ทั ้ งนี ้ ทั ้ งนั ้ นต้องอยู่ภายใต้ เงื่ อนไขการเสี่ยงทายที่เรียกว่า การโบล