Page 95 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

74
การประกอบลู กบั้ งไฟ นําลูกบั้ งไฟมัดเข้าโดยรอบกับตัวบั้งไฟ จัดระยะให้ลู กบั้ งไฟชิด
กันพองาม ใช้ลวดมัดเป็ นข้อ ๆ เป็ นระยะ ตั้ งแต่ด้านหัวถึ งท้ายบั้ งไฟ การประกอบลูกบั้งไฟอาจใช้
ลูกบั้ งไฟเป็ นจํานวนคู่หรื อคี่ก็ ได้ ซึ่ งส่วนนี้ เองถือว่าอยู่ในดุลยพิ นิจของช่างบั้งไฟ ว่าจะใช้ลูกบั้งไฟ
จํานวนเท่าใด ทั้งนี้ ขึ้ นอยู่กับขนาดของเลาบั้ งไฟ และความเหมาะสมสวยงามของรู ปทรงบั้ งไป
8. รูปแบบประเพณีบุญบั้งไฟ มีดังนี้ (สาร สาระทัศนานันทร์. 2530 : 32-48)
เริ่ มจากการเตรี ยมงาน เมื่อชาวบ้านตกลงกําหนดวันกับทางวัดแล้วว่า จะทําบุญบั้งไฟ
วันใด ก็พากันจัดหาเงิ นซื้ อดินประสิ วไปมอบให้ทางวัด เพื่อให้เจ้าอาวาสประชุมพระภิ กษุสามเณร
และชาวบ้านจัดทําบั้ งไฟขึ้ น และเจ้าบ้าน (คนในหมู่ บ้านที่เป็ นเจ้าภาพ) จะทําฎี กาบอกบุ ญไปย ัง
หมู่บ้านใกล้เคียง เพื่อให้ชาวบ้านอื่นจัดบั้ งไฟ และขบวนเซิ้ งมาร่ วมงานบุญและประชันกัน บางทีก็ มี
ประกาศให้หมู่บ้านหรื อบุ คคลนําบั้ งไฟมาประกวดกัน โดยประกวดทั้ งขบวนแห่ การประดับตกแต่ง
บั้ งไฟและการจุดขึ้ นสูงของบั้งไฟด้วย ทางคณะเจ้าภาพจะจัดหารางวัลให้ ผู ้ ชนะ เมื่อใกล้จะถึ งวัน
กําหนดงาน ชาวบ้านที่เป็ นเจ้าของงาน จะพากันปลูกเพิงหรื อผาม (ปรํ า) รอบบริเวณวัดหรื อศาลาวัด
เพื่ อให้คนหมู่ บ้านอื่ นที่มาร่ วมงานได้พักอาศัย และทุ กบ้านจะเตรี ยมสุ ราอาหารทั้ งคาวหวานไว้
ต้อนรั บแขก ที่จะมาจากต่ างถิ่ นโดยไม่คิ ดมูลค่า ส่ วนผู ้ ชํานาญในการทําบั้งไฟ ก็ เตรี ยมหาไม้และ
อุปกรณ์มาทําบั้ งไฟ บั้ งไฟมี ความเล็กใหญ่แล้วแต่ ความต้องการหรือความสามารถของผู ้ จัดทํา ที่มี
ขนาดใหญ่มี 2 ชนิ ดคือ บั้ งไฟหมื่น และบั้ งไฟแสน ตามนํ้ าหนักของดิ นปื น บั้ งไฟหมื่ นใช้ดิ นปื น
หนัก 12 กิ โลกรั ม (หนึ่ งหมื่น) ถ้าบั้ งไฟแสนก็ใช้ดิ นปื นหนักสิ บหมื่น (120 กิ โลกรั ม) บั้ งไฟ คือ
กระบอกไม้ไผ่ยาวประมาณ 1 – 2 – 3 เมตร ทะลุปล้องออก หรื อกระบอกเหล็กกลม ๆ กลวงข้างในก็
ได้ สํ าหรับใช้บรรจุดิ นปื น ตําดินปื นให้ แน่ นเกือบเต็มกระบอก โดยมี ลิ่มอุ ดที่ปลายกระบอกข้าง
หนึ่ งให้แน่ น เอาดินเหนี ยวปิ ดปากกระบอกอี กข้างหนึ่ ง เสร็ จแล้วเจาะรู ให้พอเหมาะเพื่อสอดสาย
ชนวนสําหรับจุ ด แล้วเอาไม้ไผ่ขนาดเล็กเป็ นท่อน ๆ ข้างก้นมี ข้อยาวต่าง ๆ กัน มาทําเป็ นลูกบั้ งไฟ
โดยมัดรอบตัวบั้ งไฟ เพื่อให้เกิดเสียงดังเมื่ อบั้งไฟอยู่ในอากาศ และมีไม้ไผ่ลํายาวทําเป็ นหาง มีขนาด
สั้ นยาวแล้ วแต่ขนาดของบั้ งไฟ แล้วประดับประดาบั้ งไฟด้วยกระดาษสี ทําลวดลายต่าง ๆ กัน
แล้วแต่จะเห็ นสวยงาม
วันทําบุญ เมื่อถึงวันทําบุญ ชาวบ้านที่ เป็ นเจ้าของวัดที่ทําบุญ เตรี ยมทําอาหารการกิ น
รับแขก และภัตตาหารสําหรับถวายพระภิ กษุสามเณรที่ มาร่ วมงาน ส่ วนชาวบ้านในหมู่บ้านอื่ น ๆ ที่
ได้รั บการบอกบุญ ก็จะมีทั้ งผู้ เฒ่ าผู้แก่ หนุ ่มสาวและเด็ กพร้อมทั้ งบั้งไฟมาร่ วมงานบุญที่วัด ซึ่ งตาม
ปรกติจะมาพร้ อมกับพระภิกษุสามเณรที่ มาร่ วมงานบุญ ในงานบุญบั้ งไฟพ่อแม่ ยินดีให้ลูกสาวไป
ร่วมงานโดยไม่มีการขัดข้องเกี่ ยงงอน ในงานบุญบั้ งไฟมักจะมีการบวชนาคด้วย ก่ อนบวชมีการฟัง