Page 92 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

71
6.2.2 ส่ วนกระบอกบั้ งไฟ มีดังนี้
กระบอกบั้ งไฟโดยทั่วไปใช้บ้องไผ่สี สุ ก เพราะขนาดใหญ่ และมีความทนทาน
ต่อแรงระเบิดได้ดี แต่ในปั จจุ บันมี ผู ้ นําเอาท่อพีวีซี (ท่อพลาสติกที่ทําท่อนํ้ าประปา ขนาดเส้นผ่าน
ศูนย์กลาง 6 นิ ้ว) มาทําบั้ งไฟแสดงว่าได้ผลดี และทนต่อแรงระเบิ ดได้ดี กว่ากระบอกไม้ไผ่ สะบับที่
เตรี ยมกระบอกไม้ไผ่ก็ เป็ นกลุ่มเดียวกับสะบับดิ นหมื้อ หรื ออาจจะมี อีกกลุ ่ มหนึ่ งมาช่วยกันเตรี ยมก็
ได้ กระบอกไม้ไผ่เส้นผ่าศู นย์กลาง 6 นิ้ว ตัดให้ยาว ขนาด 5 เท่ าของเส้ นรอบวงกระบอกไม้ไผ่ 5
รอบ และนําเชื อกเส้นนั้ นไปวัดความยาวของกระบอกไม้ไผ่ เจาะปล้องไม้ไผ่ให้กลวงตลอดทั้ งบั้ง
ตกแต่งกระบอกไม้ไผ่ให้เรี ยบร้อย
6.2.2.1 เตรี ยมทําเชือกปลอกไม้ไผ่
นําไม้ไผ่มาจักเป็ นตอกขนาดยาวตลอดลําไม้ไผ่จํานวนมาก และนํามา
ฟั ่นเป็ นเชือกเพื่ อใช้ทําปลอกกระบอกบั้ งไฟโดยใช้ล้อเกวียนช่วยผ่อนแรงในการตีเกรี ยวเส้นตอก
นั ่นคือทําล้อเกวียนที่ไม่ ได้ใช้มาใส่เพราะสําหรั บหมุนฟั่ นเชือกตอกไม้ไผ่ โดยให้เชือกตอกด้านหนึ่ ง
ผูกติดกับเพลาล้อ ให้คนคนหนึ่ งหมุนวงล้อ คนอีก 2 – 3 คน จับปลายเชือกตอกเพื่อให้เชือกตอกยาว
เท่าที่ต้องการ คือประมาณ 20 – 30 เมตร เป็ นอย่างน้อย นําเชือกตอกมามัดรอบกระบอกบั้ งไฟให้
แน่นที่สุ ด และพันโดยรอบตั้งแต่หัวกระบอกจรดท้ายกระบอก เพื่อรัดไว้ป้ องกันกระบอกแตกเมื่ อ
ถูกแรงระเบิ ดในเวลาจุดบั้งไฟ การมัดปลอกบั้ งไฟเรี ยกว่า “ตีปลอกบั้ งไฟ” เมื่อได้กระบอกบั้ งไฟ
แล้ว นํามาใส่ เถียด คือ จุกอุดก้นกระบอก โดยใช้แต่งให้ขนาดพอดีกับก้นกระบอกบั้ งไฟอุดแน่น นํา
ดิ นเหนี ยวที่ แห้ งหมาด ๆ หรื อดินจอมปลวกใส่ ไปทางปลายกระบอกใช้ไม้ กระทุ ้งตกแต่ งให้
เรี ยบร้อย เพื่ออุดรอยรั่วหรื อ ช่ องว่างของเถียดอีกชั้ นหนึ่ ง
6.2.2.2 บรรจุหมื้ อ (ดินระเบิด) ในบั้งไฟ
การบรรจุ ดินระเบิดในบั้ งไฟนี้ เรี ยกว่ า “ตําบั้ งไฟ” ซึ่ งต้องใช้เวลามาก
เพราะดินระเบิดต้องบรรจุ ให้แน่นจนแข็งตั วเหมือนหิ น และต้ องตําเบา ๆ หากตําแรงมากจะเกิ ด
ระเบิดเป็ นอั นตรายมาก การตําบั้ งไฟนี้ อาจจะต้องเกณฑ์หนุ่ มสาวชาวบ้านมาช่วยอี ก โดยใช้ช่าง
สะบับเป็ นผู ้ ควบคุมการตําบั้ งไฟนี้ จะยกร้ านให้พื้ นสู งเท่ากับกระบอกบั้ งไผ ให้คนตําบั้ งไฟอยู่บน
ร้านยกพื้นและ สะบับใต้ร้ านยกพื้น นํากระบอกบั้งไฟมาตั้งไว้ใต้ร้านยกพื้ นวางให้เที่ยงที่สุ ด โดยให้
ปากกระบอกพ้นจากพื้นเล็ กน้อย สากที่ใช้นั้ นทําเฉพาะใช้ตําบั้ งไฟ ตัดปลายให้เรี ยบที่สุ ดขนาดพอดี
กับกระบอกบั้ งไฟ ยาว 3 – 3.50 เมตร ใส่ ดินระเบิ ดอีก 3 – 4 ช้อน ทําเรื่ อย ๆ จนกว่าดิ นระเบิดจะเต็ ม
กระบอกบั้งไฟ การตําบั้ งไฟนี้ ครั้ งหนึ่ ง ๆ ใช้ เวลาหลายวัน รี บร้ อนไม่ได้จะเป็ นอันตรายหากดิ น
ระเบิดได้รั บการเสียดสี แรง จะเกิดระเบิดขึ้ นมาเมื่อตําบั้ งไฟเสร็จแล้ว และตรวจสอบว่าดินระเบิดอัด