Page 7 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ผลของการเปลี่ยนแปลงของกระแสโลกที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว เป็ นสิ่ งที่ชี้ ให้ เห็น
แนวโน้มการดํารงคงอยู ่ ซึ่ งมีความจําเป็ น และมีความสําคัญมากนั่นก็คือ “ การพนันแข่งขัน ”
นับตั้ งแต่การทําบั้ งไฟแข่งขันกันทําให้มีคณะบั้งไฟที่เป็ นอิสระเกิดขึ้ นหลายคณะในปัจจุบัน ซึ่ งจะ
เห็นได้ว่าแนวโน้มการดํารงคงอยู่ของประเพณี บุญบั้ งไฟในปัจจุบัน นับวันจะกลับกลายเป็ นการ
แข่งขันเพื่อชิ งดีชิ งเด่นกัน เพื่อให้สามารถครองแชมป์ และครองความเป็ นหนึ่ งได้หลายสมัยยิ่งมาก
เท่าไรก็จะยิ่งทําให้เกิดความภาคภูมิใจมากขึ้ นเท่านั้ น แนวโน้มของการดํารงคงอยู ่ ของประเพณี นี้
ขึ้ นอยู ่ กับความเชื่อ ความศรั ทธา ค่านิยมของชุ มชนซึ่ งมีผลกระทบทั้ งในด้านบวกและด้านลบ ซึ่ ง
ปัจจัยทางด้านลบของประเพณีบุ ญบั้งไฟนั้น จะเห็ นได้ว่าการทําบั้งไฟเป็ นการลงทุ น บางครั้ งทุนที่
ได้นั้ นเกิ ดจากการเรี่ยไรเงินจากชาวบ้านเป็ นจํานวนมาก เพื่อมาลงขันกันทําบั้ งไฟเพื่อความมุ ่งหมาย
ในการแข่งขัน และการเล่นการพนันในการจุดบั้ งไฟ แต่เมื่ อจุดบั้งไฟเพื่อการแข่ งขันแล้วถ้าจะมอง
ถึงประโยชน์ ที่จะได้รั บจากการจุดบั้ งไฟที่เป็ นการลงทุนกับชาวบ้าน ถ้านํามาตีค่าหรื อนํามาประเมิน
กับการลงทุนนั้ นแทบจะบอกได้ว่าไม่ได้ประโยชน์ อะไรในการจุดบั้ งไฟดังกล่าวนั้ นเลย แถมสิ่งที่
แอบแฝงอยู่ในประเพณีนี้ ในปั จจุบันคือการเล่นพนันขันต่อ การแข่ งขันชิงดีชิ งเด่น ของชาวบ้านแต่
ละกลุ่ม จึงทําให้เห็นว่าความเชื่อความศรัทธา และค่ านิยม ในปั จจุบันเปลี่ยนแปลงไปในลักษณะที่
เป็ นผลกระทบทางลบของประเพณี บุญบั้ งไฟ แต่ผลกระทบทางบวกก็มีคื อ สามารถดํารงประเพณี
ให้คงอยู่คู่กับท้องถิ ่นเพื่อเป็ นศูนย์รวมจิ ตใจของชาวบ้านในชุ มชนต่อไป นอกจากนี้ ย ังส่งผลให้เกิด
การท่องเที่ยวทําให้เศรษฐกิจในชุมชนนั้ น ๆ มีสภาพที่ดี ขึ้ น
ประเพณี แซนโดนตาเป็ นประเพณีการเซ่นผีบรรพบุรุ ษของชนชาวเขมรในเขตพื้ นที่อีสาน
ใต้ ได้แก่ จังหวัดศรี สะเกษ จังหวัดสุริ นทร์ และบุรี รัมย์ ในช่ วงเดือน 10 ของทุกปี ในสมัยก่อนเชื่อ
ว่าลูกหลานจะต้องทําบุญในวันแซนโดนตาเพื่อให้บรรพบุรุ ษผู้ ล่ วงลับได้กิน ถ้าไม่ทําบรรพบุ รุษจะ
ไม่ได้กินและจะต้องดูผู ้อื่นที่ ลูกหลานทําบุญไปให้ และจะถูกสาปแช่ง แต่ถ้าทําทุกขั้ นตอนอย่าง
ถูกต้องก็จะได้รับการอํานวยอวยพร ทําให้มีความสุ ขความเจริญรุ ่ งเรื องในชีวิตต่อไป ซึ่ งความเชื่อ
เหล่านี้ จะได้รับการปลูกฝั งจากพ่อแม่ ปู่ ย่าตายายของตนมาตั้งแต่เด็ก ๆ จึงเป็ นการซึ มซับเข้าไปใน
จิตใจซึ่ งทุกคนมีความเชื่อว่าการประกอบพิธีกรรมแซนโดนตา เป็ นการแสดงความกตัญ�ูกตเวทีต่อ
บรรพบุรุษผู้ มีพระคุณ ด้วยเหตุนี้ จึงทําให้ประเพณี แซนโดนตาของชาวเขมรในปั จจุ บัน มีแนวโน้ม
การดํารงคงอยู่ทั้งในด้านความเชื่อ ความศรั ทธา ค่านิยม องค์ประกอบพิธีกรรม และขั้นตอนในการ
ประกอบพิธีกรรม จากผลการวิจัยพบว่าชาวบ้านภู มิขนุ น ตําบลโสน อําเภอขุขันธ์ จังหวัดศรี สะเกษ
ย ังมีการปฏิ บัติสื บทอดประเพณีแซนโดนตาอย่างมีความสมบูรณ์ครบถ้วนทุกประการ ถูกต้องตาม
พิธีกรรมที่ มีมาเนิ่ นนานตั้ งแต่โบราณกาลของชาวเขมร ซึ่ งเป็ นความเชื่อที่เก่าแก่ และปฏิบัติ กันมา
จนถึงปั จจุบันชาวบ้านเชื่ อว่าประโยชน์ที่ได้รั บจากการปฏิบัติ ตามประเพณีนี้ ทําให้ชนรุ่ นหลังมีความ