Page 66 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

45
ต่อมาราว พ.ศ. 2384 ในสมัยกรุ งธนบุรีอันเรียกตนเองว่า “ไทย” ได้แผ่ขยายอิ ทธิพลขึ้ นมา
เรื่อย ๆ จนอาณาจักรล้านช้าง (ลาว) เสี ยดิ นแดน และอิสรภาพแก่ไทย อาณาจักรล้านช้างจึงถูก
ปกครองโดยไทยอยู่เป็ นเวลานาน ต่อมาประเทศตะวันตก คื อ ฝรั่ งเศสได้ออกล่าอาณานิคมเมืองขึ้ น
ครั้ นเข้าสู ่อาณาจักรล้านช้าง (เดิ ม) ก็ขอทําสนธิสัญญาระหว่ างไทยกับฝรั ่งเศสใน พ.ศ. 2436 แบ่ง
ดินแดนอาณาจักรล้านช้างออกเป็ น 2 ส่ วน คื อ ทางฝั่งซ้ายของแม่นํ้ าโขงให้เป็ นของฝรั่งเศส ทางฝั่ง
ขวาของแม่นํ้ าโขงอันคือภาคพื ้นอีสานทั้ งหมดยกให้อยู่ภายใต้การปกครองของไทย ในนามไทย
อีสาน หรื อภาคอีสาน หรื อภาคตะวันออกเฉี ยงเหนือในปั จจุบัน แบ่งเขตการปกครองออกเป็ น 19
จังหวัด ไล่ตามลําดับตัวอักษรดังนี้ (สําลี รั กสุทธี. 2549 : 8)
กาฬสินธุ์ ขอนแก่น ชัยภูมิ นครพนม นคราชสี มา บุรี รัมย์ มหาสารคาม มุกดาหาร ยโสธร
ร้อยเอ็ด เลย ศรี สะเกษ สกลนคร สุริ นทร์ หนองคาย หนองบัวลําภู อุดรธานี อุ บลราชธานี และ
อํานาจเจริ ญ
ชาวไทยอีสานนั้ นมีความเจริ ญรุ่ งเรื องมาแล้วแต่โบราณกาล หลายอย่างล้วนเป็ นเอกลักษณ์
มีความเป็ นตัวของตัวเองอันแสดงถึ งความเป็ นมาอย่างน่ าภาคภูมิ เช่น มี ภาษาพูด และภาษาเขี ยน
ตัวอักษร (อักษรไทยน้อย และอักษรธรรม) เป็ นของตนเอง มีศิลปะด้านต่าง ๆ เป็ นของตนเอง มี
วรรณคดี ศิ ลปวัฒนธรรม และจารี ตประเพณีเป็ นของตนเอง สิ ่ งที่มีการกล่าวถึงมากที่สุ ดในความ
เป็ นเอกของชาวอีสาน คือ “ฮีตสิบสอง คลองสิ บสี่ ” คําว่า “ฮีต” เป็ นภาษาไทยอีสาน หมายถึ ง จารี ต
ประเพณี ที่ ปฏิ บัติ สื บต่ อกันมาเป็ นเวลานาน ซึ่ งฮี ตนี้ จะต้องปฏิบัติ เหมื อนกันตั้ งแต่ ประชาชน
ธรรมดา จนถึงเจ้าฟ้ าพระมหากษัตริ ย์ เมื่อถึงคราว วาระ และเดื อนที่จะต้องประกอบพิธีกรรมตามฮี
ตแต่ละแห่ ง แต่ละชุ มชน จะต้องปฏิบัติ เหมือนกัน ซึ่ งมี ทั้ งหมด 12 ฮีตด้วยกัน (สําลี รักสุ ทธี ,
2549 : 9) ส่วนคําว่า “คลอง” ซึ่ งชาวอีสานจะออกเสี ยงเป็ น “คอง” จะเป็ นเหมื อนบทบังคับให้ทุกคน
ต้องปฏิบัติตามไม่ว่าจะเป็ นบุคคลระดับใด คลองจะมีความเข้มงวดมากกว่า “ฮีต” เพราะคลองเปรี ยบ
เหมือนกฎหมายที่ทุ กคนต้องปฏิบัติตาม หากไม่ปฏิ บัติ และละเว้นก็ จะถูกสังคมลงโทษตามฐานะ
แห่งความผิดนั้ น ๆ ด้วยเหตุนี้ ชาวอีสานจึงมีความเป็ นอยู ่ที่ สงบร่ มเย็นมาโดยตลอด เพราะต่างยึ ดมั่น
ในฮีตสิ บสองคลองสิ บสี่ นั่นเอง ดังนั้ นจึงกล่ าวได้ว่าฮี ตและคลองเปรี ยบเหมื อนธรรมนูญชีวิตของ
ชาวอีสานที่นํามาซึ่ งความสุ ข สงบ ร่มเย็น ตราบเท่าจนปั จจุ บัน (บางส่ วน) แต่สังคมอีสานหลายแห่ ง
ที่วิ่งตามโลกวัตถุ หันหลังให้ฮี ตเก่าคลองเดิ ม เห็นความดี งามของวัฒนธรรมต่างชาติ และรับมา
อย่างง่ ายดายโดยไม่ พิจารณาจึ งทําให้สังคมส่ วนนั้ นมี ความวุ ่นวาย ระสํ่ าระสายเป็ นครอบครัวมี
ปัญหาแตกแยก ลูกไม่เชื่ อฟังคําสั ่งสอนของพ่อแม่ คนแก่ ไม่เป็ นแบบอย่างที่ ดี พระ ครู ข้าราชการ
ผู ้ นําระดับต่าง ๆ จ้องแต่จะเอารั ดเอาเปรียบกัน คดีต่าง ๆ มี ให้เห็น ไม่เว้นแต่ละวัน ส่ วนหนึ่ งเกิ ด
จากคนห่างฮี ตเก่าคลองเดิ ม ไม่สนใจนําพาคําสอนของบรรพบุรุษ (สําลี รั กสุทธี. 2549 : 9-10)