บทที่
2
ประเพณี
บุ
ญบั
้
งไฟของชาวไทยลาว
หากศึ
กษาประวั
ติ
ความเป็
นมาของชาวไทยอี
สานจะเห็
นได้
ว่
าชาวไทยอี
สานนั
้
นได้
อพยพ
เคลื่
อนย ้
ายลงมาจากแถบภู
เขาอั
ลไตตอนใต้
ของประเทศจี
น ในหลายนามด้
วยกั
นดั
งที่
หมอดอดด์
กล่
าวไว้
ในจดหมายเหตุ
ของจี
นว่
า “…ไทยมี
ชื่
ออย่
างน้
อย 3 ชื่
อ ที่
เหลื
อสื
บมาจนถึ
งปั
จจุ
บั
น คื
อ ปา
ลุ
ง และลาว เข้
าใจว่
าชื่
อใดชื่
อหนึ
่
งในชื่
อทั
้
งสามนี
้
คงเป็
นชื่
อที่
เรี
ยกไทยมาแต่
โบราณ จี
นเรี
ยกไทย
เป็
นหลายพวกด้
วยกั
น เช่
น โท้
จุ
ง ซอง ฯลฯ และพม่
าเรี
ยกว่
า ชาน…ส่
วนใหญ่
แม้
จะไม่
ทั
้
งหมดเรี
ยก
ตนเองว่
า ไทย ” ได้
อพยพเคลื่
อนย ้
ายมาทางใต้
เรื่
อย ๆ นั
กประวั
ติ
ศาสตร์
กล่
าวว่
าเพราะหนี
การ
รุ
กรานเบี
ยดเบี
ยนของชนเผ่
าที่
มี
กํ
าลั
งอํ
านาจ พลเมื
องมาก และแข็
งแรงกว่
า ด้
วยความเป็
นชนเผาที่
รั
ก
อิ
สระ สงบ สมถะ จึ
งอพยพกั
นมาอย่
างเป็
นกลุ
่
มก้
อน อพยพเคลื่
อนย ้
ายมาทางใต้
เรื่
อย ๆ โดยมุ
่
งสู
่
ลํ
า
นํ
้
าสายสํ
าคั
ญคื
อ แม่
นํ
้
าโขง ประกาศตั
้
งตนเป็
นอิ
สระในแคว้
นสิ
บสองจุ
ไทยในนาม “ไทยน้
อย” ตั
้
ง
เมื
องหลวงอยู
่
ที่
เมื
องแถงหรื
อแถน (เมื
องเดี
ยนเบี
ยนฟู
ในเวี
ยดนาม) มี
ผู
้
นํ
าหรื
อกษั
ตริ
ย์
ปกครอง คื
อ
ขุ
นลอ (สํ
าลี
รั
กสุ
ทธี
. 2549 : 5-6)
หากการณ์
เป็
นดั
งนั
กประวั
ติ
ศาสตร์
กล่
าวมาก็
จะเห็
นได้
ว่
า ณ ดิ
นแดนแถบนี
้
(เวี
ยดนาม ลาว
ไทย พม่
า เขมร) ล้
วนสื
บเผ่
าพงศ์
พั
นธุ
์
สายโลหิ
ตเดี
ยวกั
น มี
แม่
นํ
้
าสาละวิ
น อิ
รวดี
โขง และพรหมบุ
ตร
เป็
นสายเลื
อดใหญ่
หล่
อเลี
้
ยง มี
ขนบประเพณี
พิ
ธี
กรรมที่
คล้
ายคลึ
งกั
น
กาลต่
อมาบ้
านเมื
องเจริ
ญมากขึ
้
น ผู
้
คนมี
ความคั
บคั
่
งแออั
ดมากขึ
้
น ส่
วนของไทยน้
อยได้
ตั
้
ง
อาณาจั
กรที่
สํ
าคั
ญที่
ควรกล่
าวถึ
ง คื
อ
อาณาจั
กรล้
านช้
าง
ตั
้
งขึ
้
นเมื่
อราว พ.ศ. 1300
อาณาจั
กรล้
านนา
ตั
้
งขึ
้
นเมื่
อราว พ.ศ. 1600
อาณาจั
กรสุ
โขทั
ย
ตั
้
งขึ
้
นเมื่
อราว พ.ศ. 1700
อาณาจั
กรอยุ
ธยา
ตั
้
งขึ
้
นเมื่
อราว พ.ศ. 1893
แต่
ละอาณาจั
กรต่
างมี
ความเป็
นอิ
สระไม่
ขึ
้
นตรงต่
อใคร โดยอาณาจั
กรล้
านช้
างตั
้
งอยู
่
แถบลุ
่
ม
แม่
นํ
้
าโขงตอนบน แล้
วกระจายมาทางใต้
ครอบคลุ
มพื
้
นที่
ประเทศลาว และภาคอี
สานในปั
จจุ
บั
น
อาณาจั
กรล้
านช้
างมั
กเรี
ยกตนเองว่
า “ลาว” ซึ
่
งเป็
นอาณาจั
กรที่
เคยเจริ
ญรุ
่
งเรื
องมาอย่
างมากในอดี
ต
นั
กประวั
ติ
ศาสตร์
กล่
าวว่
าก่
อนนั
้
นอาณาจั
กรนี
้
เคยแผ่
ขยายอาณาเขตมาปกครองแถบถิ
่
นดิ
นแดน
อี
สาน ตั
้
งแต่
ถิ ่
นนครเวี
ยงจั
นทร์
หลวงพระบางมาจนถึ
งเมื
องนครราชสี
มาในปั
จจุ
บั
น นั
บเป็
นอาณา
เขตที่
กว้
างขวางมาก