Page 60 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

39
4. ผีเรื อน คนเชื่อว่าผี บ้านจะคอยช่วยเหลื อลูกหลานในบ้านเรื อน ถ้าปฏิบัติถู กต้อง
ก็จะมีความร่ มเย็นเป็ นสุ ข ถ้าปฏิบัติ ไม่ถูกต้องก็จะเดือนร้ อน
จิราภรณ์ ภัทราภานุภัทร (2528 : บทคัดย่อ) ศึกษาวิจัยเรื่อง สถานภาพการศึ กษา
เรื่ องคติความเชื่ อของคนไทยการศึกษาเรื่ องความเชื่อของคนไทยเท่าที่ผ่านมาในอดีตส่วนใหญ่เป็ น
การศึกษาขั้ นของการเก็บรวบรวมข้อมูลความเชื่ อในเรื่ องต่าง ๆ ของคนไทย ตลอดจนการเก็บ
รวบรวมคติชนอื่นๆ ที่แสดงออกถึงความเชื่อของคนไทย ความเชื่อของคนในสังคม มี ส่ วนสัมพันธ์
กับพฤติ กรรมของคนในสังคมนั้ นอยู่มาก จนกล่าวได้ว่าความเชื่อของคนในสังคมเป็ นตัวกําหนด
สังคมซึ่ งมีอยู่มากมายและถ้าจะศึ กษาเรื่ องคติความเชื่อให้ละเอียดลึกซึ้ งต้องจํากัดขอบเขตให้
แน่นอน
ธวัช ปุณโณทก (2528 : 253) ได้ศึกษา ความเชื่ อพื้นบ้านอันสั มพันธ์กับวิถี ชีวิตใน
สังคมอีสาน โดยมุ่งศึกษาความเชื่ อพื้นฐานของสั งคมอีสาน ด้วยวิธีการยึดตํานาน และนิ ทาน
ปรําปรา ผลการศึกษาพบว่ า ความเชื่อต่างๆ ของอี สานได้อิทธิพลมาจากพุทธศาสนาเป็ นหลัก
สําหรับความเชื่ อเรื่ องการรักษาโรคภัยไข้เจ็บนั้ น โรคบางชนิด สั งคมอีสานย ังรั กษาด้วยวิธีการ
พื้นบ้านอยู่และมีความเชื่ อว่า โรคบางชนิดวิธีการแพทย์สมัยใหม่ไม่สามารถรักษาให้ หายขาดได้
มณี พยอมยงค์ (2528 : 66-74) กล่าวถึงคติความเชื่อของคนไทยว่าความเชื่อเป็ น
ธรรมชาติ ที่เกิดขึ้ นกับมนุษย์ทุกคน ความเชื่ อเป็ นพื้นฐานที่ทําให้เกิดการกระทําด้านต่าง ๆ ทั้งด้าน
ดี และด้านร้าย ทําให้เกิดคําสอนที่ เป็ นข้อห้ามและข้อปฏิบัติ เป็ นพื้นฐานแห่ งการนับถือสิ ่ง
ศักดิ์ สิ ทธิ์ และศาสนา ทําให้เกิดความเชื่อมั่ น เกิดพลัง เกิดฤทธิ์ ทางใจ เกิ ดการสร้างสรรค์ เป็ นต้น
ผู ้ เขียนได้แบ่งความเชื่ อออกเป็ น 12 ประการคือ ความเชื่อเกี่ ยวกับปรากฏการณ์ ตามธรรมชาติ ยา
กลางบ้าน โชคลาง ความฝั น ไสยศาสตร์ ลักษณะของคนและสัตว์ ความเชื่ ออันเนื่ องมาแต่ศาสนา
การทํามาหากินและอาชี พ ประเพณี เคล็ดและการแก้เคล็ด และความเชื่อเกี่ ยวกับเลขดี เลขร้าย
วันดี วันร้าย เป็ นต้น
เสรี พงศ์พิศ (2529 : 30-40) ได้สรุปโครงสร้างทางวัฒนธรรมของชาวบ้านว่าอยู่ ที่
ความสัมพันธ์ สามมิติคื อ มิติ แรก ความสัมพันธ์ กับสิ ่ งเหนือธรรมชาติ ความเชื่ อของชาวบ้านส่ วน
ใหญ่โดยเฉพาะในภาคตะวันออกเฉี ยงเหนือและภาคเหนือผสมผสานระหว่างความเชื่อดั้ งเดิมเรื่ องผี
กับศาสนาพราหมณ์ และพุทธศาสนาแต่ ผีมีอิ ทธิพลมากที่ สุ ดเพราะมีรากเหง้าที่ยาวนานกว่า
พราหมณ์และพุทธ ความเชื่อเรื่องผีจะพบอยู่แทบทุกสิ ่งทุกอย่างนับแต่ป่ าเขา เหมือง ฝาย ไร่ นา
หมู่บ้าน บ้าน (ปู่ ย่า) แม้กระทั ่ งวัดก็ย ังมีผีวัด จะมีพิ ธีกรรมทําบุญให้ผีอย่างสมํ่าเสมอ ผีคือ
ตัวแทนของอํานาจเหนือธรรมชาติ มิติที่ สองคือ สัมพันธ์ กับธรรมชาติรอบตัว เช่น ป่ าเขา ลําเนา
ไพรสายนํ้ า ทุ ่งนา สัตว์และสิ ่งของต่ างๆ สิ ่งเหล่านี้ ล้วนมีเจ้าของซึ่ งมองไม่เห็นแต่สัมผัสได้ จะใช้