Page 56 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

35
วาสนา อรุณกิจ (2529 : 160) ได้ศึกษาวิจัยพิธีกรรมของลาวโซ่ งพบว่าพิธี กรรมเป็ นสิ่ง
แสดงให้เห็ นวิถี การดําเนินชีวิตและวิ ถีปฏิ บัติ ในชีวิตแบบไทยลาว ซึ่ งคล้ายคลึ งกับไทย-ลาว ใน
ภาคอีสานของไทยของเราด้วย เช่ นด้านอาหารการกิ น ความเชื่ อในด้านการนั บถื อผีต่ าง ๆ
ตลอดจนความรักพวกพ้อง และการอยู่ ร่ วมกันเป็ นกลุ ่ม มีความผูกพันกันในหมู่เครื อญาติ เป็ นต้น
นอกจากนี้ พิธีกรรมย ังเป็ นปัจจัยอันสําคัญในการดํารงไว้ซึ่ งความเป็ นปึ กแผ่นทางสังคมและถือเป็ น
สัญลักษณ์ของการรั กษาเอกลักษณ์ของกลุ่ม
เจริ ญ ไวรวัจนกุ ล, กฤษดา วงษาสันต์ และสาโรช อายพงศ์ (2530 : 142) ได้กล่ าวถึง
บุญข้าวสากว่า คําว่าสาก มีบางท่านสันนิ ษฐานว่า น่ าจะมาจากคําว่าสลาก แต่บางท่านก็
สันนิษฐาน ว่าน่าจะมาจําคําว่าสารท ซึ่ งแปลว่ า ฤดูฝน ซึ่ งผู้ เขียนเห็นด้วยกับข้อสันนิ ษฐานที่ว่า
น่าจะมาจากคําว่าสารท เพราะการทําบุญข้าวสาก กระทํากันในเดื อน 10 ของชาวจังหวัด
นครศรี ธรรมราช เป็ นการถือปฏิบัติ สื บมาหลายชั่วคน จากการศึกษาด้านประวัติศาสตร์ และ
โบราณคดี พอสันนิ ษฐานได้ว่าชาวภาคใต้ได้รับอิ ทธิพลมาจากอินเดีย เช่นเดี ยวกับประเพณีอื่ น ๆ
หัวใจสําคัญของประเพณี สารทก็คือ การทําบุญอุทิ ศส่ วนกุศลแผ่ไปย ังบรรพบุรุษของตน ใน
ลักษณะเปรตพลีตามแนวนิ ยมของศาสนาพราหมณ์
จารุวรรณ ธรรมวัตร (2530 : 189-190) ได้ให้แนวความคิดเกี่ยวกับพิธีกรรมว่าพิธีกรรม
ในสังคมประกอบด้วยพิธีกรรมส่ วนรวม ซึ่ งมีแผนการทําทั้งประเทศและพิธีจําเพาะถิ่นซึ่ งมี
แบบแผนการทําเป็ นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่นใดถิ ่นหนึ่ง อันเกิ ดจากสภาพปั ญหาทางเศรษฐกิจ
ภูมิศาสตร์ และวัฒนธรรม ทําให้แตกต่ างไปจากถิ่นอื่น พิธีกรรมจําเพาะถิ ่นได้แก่ พิ ธีกรรมเกี่ยวกับ
การเกษตร พิธีกรรมทางพุทธศาสนาและพิ ธีกรรมเกี่ยวกับการรักษาโรคภัยไข้เจ็ บ ซึ่ งมีจุดมุ่งหมาย
เพื่อเป็ นหลักยึดเหนี่ยวจิตใจและแก้ปัญหาในการดําเนินชีวิตส่วนพิ ธีกรรมส่ วนรวม ได้แก่ พิธีกรรม
ทางพุทธศาสนาและพิธี กรรมช่วงสําคัญของชีวิต ซึ่ งมีจุดมุ่งหมายเพื่ อสร้างกําลังใจและเตรียมคน
ให้พร้อมต่อการเริ่ มต้นชีวิตใหม่พิ ธีกรรมมีความสัมพันธ์กับความเชื่ อเพราะพิธีกรรมต้องมีความเชื่อ
ความศรัทธา เป็ นพื้นฐานการกระทําผู ้ เขียนได้อ้างถึง แนวความคิดของกิ ่งแก้ว อัตถากรว่า
พิธีกรรมคื อวิธีการชนิดหนึ่ งที่จะนําสู่ เป้ าหมายเพื่อให้ได้มาเป็ นสิ่ งที่ตนต้องการ พิธีกรรมเป็ นสิ ่ ง
สมมติขึ้ นเพื่อเป็ นเสาหลักของจิตใจให้มีเครื่องยึดเหนี่ยว พิธีกรรมจึงเกี่ยวข้องในเรื่ องของ ผี สาง
เทวดา พุทธศาสนา ศาสนาพราหมณ์ และฮินดู องค์ประกอบของพิ ธีกรรม ได้แก่ มีความเชื่ อเป็ น
รากฐาน ผู้ประกอบพิธีกรรม ผู ้ ร่วมพิธีกรรม อุปกรณ์และวิธีดําเนินการ
ชื่น ศรี สวัสดิ์ (2531 : 39) เห็นว่าพิธีกรรมที่เด่นชัดที่สุ ดของชาวไทยเขมรจังหวัด
สุ รินทร์ คือพิธีกรรมที่ แสดงออกถึงกับการนับถือผีบรรพบุรุษ หรื อผียายตา ในเทศกาลเดือน 10