Page 44 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

23
จุดเริ ่ มต้นของทุกชีวิต เปรี ยบได้กับอสุ จิของผู ้ ชายที่ทําให้เกิ ดชีวิตมนุ ษย์ในครรภ์มารดา ซึ่ งเปรี ยบ
ได้กับพื้ นดิน
จรัส พย ัคฆราชศักดิ์ (2534 :144) ได้กล่าวเกี่ยวกับความเชื่อไว้ว่า มนุษย์ในสมัยดึกดําบรรพ์
มีความเชื่อเรื่องวิ ญญาณภูตผีและปี ศาจต่ าง ๆ เชื่อกันว่าพลังชีวิตต้นไม้จะอยู่ในพืชผลที่เขาปลูกนั้ น
พลังที่มีชี วิตตามไร่นาเป็ นเทพเจ้าที่เรี ยกว่า “เจ้าแม่ ธรณี” หรือ “เจ้าแม่โพสพ” นอกจากนี้ ย ังรู ้จักการ
กําหนดพิธี ต่าง ๆ มากมายตลอดจนข้อห้ามหลายอย่าง ที่จะต้องปฏิ บัติในการเพาะปลู กและเก็บเกี่ยว
เพื่อที่จะรักษาพลังชี วิตดังกล่าวไว้
อภิศักดิ์ โสมอินทร์ (2534 : 5-8) ได้กล่าวเกี่ ยวกับความเชื่อไว้ว่าความเชื่ อเป็ นรากเหง้า
ความรู้ สึ กนึกคิด และพฤติกรรมที่ แสดงออก เพราะเขาเชื่ออย่ างนั้ นเขาจึงมีพฤติ กรรมที่แสดงออกมา
อย่างนี้ ความเชื่ อเกิดจากประสบการณ์ การได้รั บข้อมูลข่าวสาร การคิดหาเหตุการณ์ ดู บุคลิกลักษณะ
และการใช้ภาพในความคิด
สุ คนธา สายเชื้อ (2524 : 1-15) ได้ศึกษาประเพณี บั้งไฟอําเภออาจสามารถ จังหวัดร้อยเอ็ด
พบว่า อําเภออาจสามารถ เป็ นอําเภอหนึ่ งในจั งหวัดร้อยเอ็ ดที่มีประเพณี บุ ญบั้ งไฟทุกปี และ
สนุกสนาน พิธี นี้ จัดขึ้ นในเดื อนหกของทุกปี มูลเหตุของการทําบุญบั้ งไฟ เพราะความเชื่อเรื่ องการ
บูชาพญาแถน เทพเจ้า แห่ งความอุดมสมบูรณ์ และเป็ นเทพเจ้าที่ คอยควบคุ มฝนให้ตกต้องตาม
ฤดูกาล
ผาสุ ก มุทธเมธา (2535 : 5-6) ได้กล่าวเกี่ ยวกับความเชื่ อไว้ว่า ความเชื่อและพิธีกรรมต่าง ๆ
ของคนในสังคมสมัยก่อน อันได้แก่ ความเชื่ อเรื่ องการเกิ ด ความฝัน การตั้ งชื่อ การตาย โชคลาง
ฤกษ์ยาม ความเชื่ อเหล่านี้ ก่ อให้เกิ ดพิธีกรรมต่าง ๆ เช่น พิธีทําขวัญเด็ก พิธีทําขวัญนาค พิธีเปลี่ ยน
ชื่อ และรวมไปถึ งพิธีทําบุญต่าง ๆ เช่ น ทําบุญวันเกิ ด ขึ้ นบ้านใหม่ บําเพ็ ญกุศลอุ ทิศให้แก่ ผู ้ ล่ วงลับ
ไปแล้ว งานทําบุญตามประเพณี งานทําบุญทางศาสนา ความเชื่อและพิธี กรรมต่าง ๆ ที่มีคุณค่ าต่อ
ชีวิตต่อสังคมทําให้เกิดความรักความสามัคคีเป็ นศูนย์รวมของการดํารงชีวิตมี การร่วมมื อช่วยเหลือ
ซึ่ งกันและกัน สร้างความรั กความภาคภูมิ ใจ ความผูกพันต่ อท้องถิ่ น สิ ่ งเหล่านี้ เห็ นได้ชัด เมื่อมี
เทศกาลสําคัญทางท้องถิ ่นจะมี ผู ้ คนเดิ นทางกลับภูมิลําเนาเดิมของตน เพื่อไปร่ วมในการประกอบ
พิธีกรรมต่ าง ๆ ร่ วมทําบุญกุศลตามประเพณีที่เคยปฏิ บัติ สื บทอดกันมาพร้อมทั้ งสนุ กสนานมีโอกาส
พบปะเยี่ยมญาติพี่ น้อง เพื่อนฝูง ทําให้มีความรัก ความผูกพัน
วัลลภ พรชัย (2535 : 21-55) ได้ กล่าว ถึ งพญาแถนกับบุ ญบั้ งไฟยโสธรว่ า โลกแบ่ง
ออกเป็ น 3 ส่ วน คือ สวรรค์ พื้ นดิน และทะเล หรื อมหาสมุ ทร พญาแถนเป็ น เทพเจ้าองค์หนึ่ งบน
สวรรค์ เป็ นผู ้ บันดาลให้ฝนตก แต่พญาคันคาก (คางคก) ทําให้พญาแถนโกรธจึ งไม่บันดาลให้ฝนตก
จนเกิดการสู ้รบกัน สัตว์โลก มี พญาคันคาก ต่อ แตน รบแพ้ พญาแถน ถูกเฆี่ยนตี จนตัวลาย ใน