Page 41 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

20
สาร สาระทัศนานันท์ (2530 : 32-52) ได้กล่าวถึงบุ ญบั้งไฟว่าจัดทําขึ้นเพื่อบูชาเทวาอารักษ์
หลักเมื องเพื่ อขอฝน ในงานมีการประกวดบั้ งไฟ ขบวนแห่ การแข่งขันจุ ดบั้ งไฟขึ้ นสู ง ซึ่ งทาง
เจ้าภาพได้จัดเตรี ยมรางวัลไว้ให้ นอกจากนี้ มีการบวชนาค การสรงนํ้ าพระภิกษุ และได้ให้ความเห็น
ไว้ว่า งานบุญบั้ งไฟย ังมีผลให้ เกิดความสามัคคี ความสนุ กสนานของผู้ คนในสังคมก่อนลงมือทํานา
ทําไร่
ปรี ชา พิณทอง (2530 : 87) ได้กล่าวถึ งประเพณี บุญบั้ งไฟเป็ นประเพณี ที่จัดทําขึ้ นเพื่อขอ
ฝน โดยชาวอีสานเชื่ อว่าบนสวรรค์ชั้ นฟ้ ามีเทพบุ ตรมีนามว่ าวัสสกาลเทพบุตร มีหน้าที่ตกแต่งนํ้ าฝน
ให้เมื องมนุษย์ โดยเฉพาะวัสสกาลเทพบุตรโปรดการบูชาด้วยไฟ เหตุนี้ ชาวอี สานจึงทําบั้งไฟขึ้ นเพื่อ
เป็ นการบูชาไฟต่อเทพบุตร หลังจากนั้ นก็ปฏิบัติ ต่อเนื่องกันมาจนยึดถือเป็ นประเพณี
ส. พุ ่มสุวรรณ (2531 : 63-64) ได้ศึ กษาประเพณีการทําบั้ งไฟของชาวอีสานว่า เป็ น
ประเพณี สําคัญดั้งเดิ มที่เรี ยกร้องความสนใจจากคนทั่ วไป สันนิ ษฐานว่า ได้รับอิทธิ พลจากศาสนา
พราหมณ์ ที่ ใช้ บู ชาเทพเจ้าแห่ งไฟคือพระอั คนี โดยการโยนเครื่ องเซ่ นเข้ากองไฟ ในทาง
พระพุทธศาสนากล่าวว่าจัดทําบุญบั้งไฟขึ้ นตรงกับวันวิสาขะบูชา เพื่อเป็ นการบูชาพระพุทธเจ้าและ
ได้ให้ความเป็ นไว้ว่าในเวลาต่ อมาจุดมุ ่งหมายของการทําบุญได้เปลี่ยนไป เช่ น ให้บูชาเทวาอารั กษ์
หลักเมืองเป็ นการบูชาพระธาตุ เกตุแก้วจุฬามณี บนสวรรค์ แต่แนวความคิ ดที่คนเชื่ อถือกันมากคือ
การขอฝนจากแถน
ขนิ ษฐา สุวรรณชาติ(2531 : 25-28) ได้กล่าวถึงประเพณี บุญบั้ งไฟว่าเป็ นฮีตหรื อประเพณี
ในท้องถิ ่นของชาวอีสานที่สื บทอดกันมาแต่ โบราณ โดยมีความเชื่อว่าเป็ นการบวงสรวงเทพยดาให้
บันดาลนํ้ า ให้ฝนตกเพื่อความอุดมสมบูรณ์ของพืชพันธุ ์ธัญญาหาร ซึ่ งในงานนี้ ชาวอี สานจะกลับคืน
สู่ เหย ้า ส่ วนชาวบ้านจะเตรี ยมฝึ กซ้อมกระบวนการท่าร่ ายรํา ผู้ ชายก็จะจัดทําบั้ งไฟไว้จุดตกแต่ งบั้ง
ไฟให้สวยงามด้วยกระดาษสี เพื่อนําไปประกวดความสวยงาม นอกจากนี้ ได้แสดงความคิดเห็นทุก
วันนี้ มวลมนุ ษย์ต่ างรู้ดี กันว่าฝนจะตกหรื อไม่นั้ นย่ อมมีสาเหตุ มาจากอะไร แต่คนทั ่วไปย ังมีความ
พอใจยึดถือประเพณี บุญบั้งไฟสื บมา ด้วยเห็นว่ าเป็ นประเพณีอันดีงาม
ชน บทจร ( 2531 : 39-40 ) ได้ให้ทรรศนะต่ อประเพณี การทําบุญบั้งไฟว่า ในอดี ตชาว
อีสานถือว่าการแห่หรื อการจุดบั้งไฟขึ้ นสู งก็เพื่ อเซ่นสรวงพระยาแถนโดยตรง ผลแห่ งพิธีคือขอฝน
เป็ นความต้องการของชาวนา ดังนั้ นพิ ธีอยู ่ในช่ วงฤดู กาลทํานาระหว่างเดื อนหกถึ งเดือนเจ็ ดแต่
ปัจจุบันกระแสการเปลี่ยนแปลงแพร่ กระจายสู ่ชนบทอีสานอย่ างรวดเร็ว และรุ นแรง บั้ งไฟที่ เคยทํา
มาจึงถูกแปรเปลี่ ยนจากประเพณีให้เป็ นธุรกิ จที่มีจุดขายคือ ขบวนแห่ บั้ งไฟและการแข่งขันบั้ งไฟ
ทางสูง โดยนํามาใช้กับธุรกิจการท่องเที่ยว ธุรกิจทางศาสนาและธุรกิจทางการเมือง