Page 39 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

18
ทําบุญมาก มีข้อดี คื อ เป็ นการชักนําให้คนไปร่ วมทําบุญ ได้ให้ทรรศนะว่า ควรปรับปรุ งประเพณี ให้
เหมาะสมกับสภาพสังคมปัจจุ บัน
อุรดินทร์ วิริยะบูรณะ (2526 : 512-514) ได้ศึกษารวบรวมประเพณี ไทยและกล่าวถึง
ประเพณีแห่ เบิ้งไฟของชาวจั งหวัดน่ านว่ า เป็ นประเพณี เก่ าแก่สื บต่ อกันมานาน โดยปรากฏใน
พงศาวดารน่ านว่า พระยาการเมืองโปรดให้สมโภชเฉลิมฉลองพระธาตุแช่ แหงครั้ งแรก ชาวพื้นเมือง
ได้จุดบั้ งไฟเป็ นพุทธบูชานานถึง เจ็ ดคน ในสมัยนี้ เจ้าผู ้ ครองนครจะต้องมีบั้งไฟส่ วนพระองค์ สาม
กระบอก โดยเจ้าผู้ครองนครจะเป็ นประธานในพิธี จะจุดบั้ งไฟนําก่ อนด้วยเหตุนี้ เมื่อมี พิ ธี ทาง
ศาสนาจึงนิ ยม จุดบั้ งไฟเพื่อคารวะบูชาสืบมา
เอสที แทมบีช (2526 : 1-23) ได้ศึกษาเรื่ องนาคพบว่า นาคเป็ นสั ญลักษณ์ และเป็ นตัวแทน
ของธรรมชาติที่ มีสถานอิสระทรงพลังอย่างศักดิ์ ศรีของตน ซึ่ งมนุษย์ต้องบูชานาคในฐานะเป็ นเทพ
แสดงออกซึ่ งความอ่อนน้อมและความประนี ประนอมกับอํานาจของนาค ชี้ ให้เห็ นถึงความจําเป็ น
ของมนุ ษย์ที่ต้องการประสานกับธรรมชาติ เพื่อความมั่ นคงในชี วิตอีกด้วย
จารุ ณี กองพลพรหม ( 2527 :157) ได้กล่าวเกี่ยวกับความเชื่อไว้ว่า ชาวบ้านมีความเชื่ อใน
ลัทธิ ภูตผี วิญญาณ ซึ่ งเชื่อว่ าจะบันดาลให้ตนได้รั บความปลอดภั ยความเจริญรุ ่ งเรื อง หรื อความ
หายนะ ด้วยการปฏิบัติ ให้ถูกต้อง เช่น การบวงสรวง การไหว้ผีสางเทวดา
จ. เปรียญ (2529 : 104-105) ได้ศึ กษาประเพณี เดือนหกพบว่า มีการจัดทําขึ้ นเพื่อบูชาเทวดา
อารักษ์ หลักเมือง โดยหวังให้ฝนตก อีกนัยหนึ่ งถื อว่าเป็ นการบูชาสั กการะพระพุทธเจ้าทั้ งนี้ เพราะ
การทําบุญจะตรงกับวันวิสาขะบูชา และได้เปรี ยบบั้ งไฟเหมือนอัคคีไฟ 3 อย่าง คือ ราคะ โทสะ
โมหะ ที่ต้องถูกไฟไหม้ไป ในงานบุ ญบั้งไฟจะมี การบวชนาค สรงนํ้ าพระ และได้ให้ทรรศนะว่าผล
ที่ได้รั บจากบั้ งไฟ คือความสามัคคีของชาวบ้านเรื อนเคียงย ังผลให้ผู ้ คนไม่ ประพฤติผิ ดต่อศีลธรรม
ด้วย
ชาตรี จิ รผลิน, พันโท (2529 : 15-16) ได้กล่าวถึงบั้ งไฟชาวอีสานว่า โดยทั่วไปจะนิยมทํา
กัน 3 ขนาด คือ บั้ งไฟร้อย บั้ งไฟหมื่น บั้งไฟแสน ช่ างทําบั้ งไฟจะต้องมีฝี มือในการผสมส่ วนดินปื น
เพราะบั้ งไฟ ที่จะยิงขึ้ นได้ดี และสูงนั้ นขึ้ นอยู่กับการผสมส่ วนดินปื น หลังจากนั้ นก็จะทําขาหย ั่ ง เพื่อ
วางตั้ งบั้ งไฟแล้วจึงเอ้ ซึ่ งจะเอ้ที่ลําตัวบั้งไฟด้วยลวดลายกระดาษสี ทอง สี เงินและสี ต่าง ๆ โดยการ
ฉลุเป็ นลายไทยสวยงาม หัวของบั้ งไฟส่ วนมากนิ ยมเอ้เป็ นรู ปหัวพระยานาคและรูปหงส์ ในส่วน
พระยานาคจะสร้างให้สามารถอ้าปากพ่นนํ้าได้ด้วย
จารุ วรรณ ธรรมวัตร (2529 : 162-172) ได้ศึกษาเรื่ องความเชื่อเรื่ องนาคของกลุ่มคนไทย
ลุ่มแม่นํ้ าโขงพบว่ า นาคเป็ นสั ตว์ที่มีความสัมพันธ์กับกลุ่ มคนไทยลุ่มแม่นํ้ าโขง โดยเชื่อว่ านาคเป็ น
ผู ้ สร้างแม่ นํ้ าลําธารสายสํ าคัญ และเป็ นบรรพบุรุ ษของมนุษย์ ที่สร้างบ้านแปลงเมื องคอยปกป้ อง