Page 37 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

16
มนุษย์ที่ ปราบความหลงผิดของแถนไว้สําเร็ จ มนุ ษย์มีอํานาจเหนือแถนเรื่ องนี้ เชื่อกันว่าพญาคันคาก
คือ ชาติหนึ่ งของพระโพธิ สัตว์หลักคําสอนที่ปรากฏมากครั้ ง คือการรั กษาศี ล และการหลีกเลี่ยง
อบายมุข
จารุ วรรณ ธรรมวัตร (2524 : 20-35) ได้กล่าวถึ งประเพณีบุ ญบั้งไฟของชาวอี สานพบว่า
เป็ นประเพณีเก่ าแก่โบราณที่สื บต่อกันมา จัดทําขึ้ นตามความเชื่ อถือเรื่ องการขอฝนจากพระยาแถน
โดยทั ่วไปจะจัดทําในเดือนหกจึงเรี ยกว่าบุญเดือนหกในวันรวมบั้งไฟจะนํามี บั้ งไฟที่ประดับตกแต่ง
อย่างงามมากเข้าร่ วมขบวนแห่ มีการจัดริ้ วขบวนฟ้ อนรํา ขบวนเซิ้ ง เนื้ อหาในการเซิ้งจะเป็ น การเซิ้ง
ขอ เซิ้ งอวยพร เซิ้ งอ้อนวอนพระยาแถนเพื่อขอให้ฝนตก
สุ ภณ สมจิตศรี ปั ญญา ( 2524 : 98) ได้กล่าวเกี่ ยวกับความเชื่อไว้ว่า บุ คคลรุ่ นเก่าตั้งแต่ 50
ปี ขึ้ นไป ส่ วนมากจะมีความเชื่อเกี่ ยวกับการจัดประเพณีบุญบั้ งไฟไว้ว่า
1.จัดเพื่อบูชาแถน และขอฝนจากแถน
2.เพื่อเป็ นการเสี่ยงทายสภาพดินฟ้ าอากาศ
3.เพื่อเป็ นการเบิกบ้านเบิกเมือง ให้ร่มเย็นเป็ นสุข
4.เพื่อความจําเป็ นที่ต้องทํา
สุ ภณ สมจิตรศรี ปัญญา (2526 : 98-99) ได้ศึกษาเรื่องความเชื่ อในประเพณีบุญบั้ งไฟพบว่า
ชาวอีสานมีความเชื่ อเหมื อนกันคือ จัดทําประเพณี บุ ญบั้งไฟเพื่ อขอฝนจากพระยาแถน เพื่อเสี่ ยงทาง
สภาพดินฟ้ าอากาศ และเพื่อเป็ นการเบิกบ้านเบิกเมืองให้ บ้านเมืองมีความร่ มเย็นเป็ นสุขโดยเฉพาะ
ในกลุ่มหมู ่บ้านที่ เป็ นเมื องเก่ามี ความเชื่ อต้องจัดทําบุญบั้งไฟทุ ก ๆ ปี ส่วนหมู่บ้านที่ ตั้ งใหม่มักจะ
จัดทําบุญให้ครบสามปี ติดต่อกันจึงจะเลิ กจัดในช่วงนั้ น ๆ ไป
ธวัช ปุณโณทก ( 2525 ก :350-390 ) ได้กล่าวเกี่ ยวกับความเชื่อของคนอีสานว่าผูกพันกัน
ในเรื่ องภูตผีวิญญาณอย่างแหนี่ยวแน่ น จะประกอบพิธีกรรมที่ เกี่ ยวข้องสื บต่ อกันมาเพื่อเป็ นสิ ริ
มงคลแก่ตัวและครอบครัวมากกว่าที่ จะคิดว่ าเป็ นพิธี กรรมที่เนื่ องมาจากความเชื่อในเรื่ องใดเรื่ อง
หนึ่ง
พระอริยานุวัตร เขมจารี ( 2526 :1-2 ) ได้กล่าวเกี่ ยวกับความเชื่ อมนุษย์มีสติ ปัญญาเลิศกว่ า
สัตว์โลกทั้ งหลายและสามารถถ่ายทอดวิ ชาความรู้ ให้แก่ กันและกันได้ความคิดเห็นความรู ้สึ ก และ
ความเคยชิ น ความเชื่อ ซึ่ งนักปราชญ์เรี ยกว่า “นิยมสั งคม” ได้เชื่อถื อสืบทอดกันมานั้ นจนกลายเป็ น
ประเพณี และมี ปลีกย่ อยออกไป เหลือกําลังที่ จะให้ความจําได้ ไม่ รู้ ว่าอะไรเป็ นอะไร แต่ ความ
เชื่อถือส่ วนใหญ่จะออกมาจากทางศาสนาซึ่ งมีคําสอนไว้สอนไว้ตามลัทธิเชื่ อในศาสนาอันสังคม
ยอมรับนับถือมานานแล้ว ความเชื่ อของชาวอีสานซึ่ งได้รั บสืบทอดมาจากบรรพบุ รษจะเชื่อในการ
ครองเรื อน การทํามาเลี้ ยงชีพ ในทางสั มมาอาชีวะสิ่ งใดเป็ นโทษทําแล้วจะนําความเดือดร้อนมาให้