Page 35 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

14
ประชาชนได้เรี ยนรู ้การผสมส่วนดิ นปื น ซึ่ งสามารถนําไปใช้ในการสงครามได้ ในส่ วนของการจุด
บั้ งไฟก็คื อการแสดงแสนยานุภาพด้านอาวุธยุทโธปกรณ์
พะนอ กําเนิดกาญจน์ (2519 : 32) ได้กล่าวถึงประวัติ บั้ งไฟไว้ว่า สื บเนื่ องมาจากนิทาน
ปรัมปรา เกี่ยวกับการแข่งขันบั้งไฟครั้ งสําคัญในอดีต ระหว่างเจ้าผาแดงกับพระยาขอมเพื่อชิงนาง
ไอ่คํา ลูกสาวเจ้าเมื อง การแข่ งขันบั้ งไฟในครั้ งนั้ นทําให้เกิ ดเรื่ องใหญ่โต จนเป็ นเหตุสํ าคัญทําให้
นครหนึ่ งล่มกลายเป็ นบึงใหญ่ เราเรี ยกว่าหนองหาน อยู่ในจังหวัดสกลนคร
จารุ บุตร เรื องสุวรรณ (2520) ได้กล่าวไว้ในหนังสือ “ของดีอี สาน” เกี่ยวกับเรื่องราวต่าง ๆ
ทั้ งในแง่ วัฒนธรรม ประเพณี วรรณคดี และบทกวี ต่ าง ๆชาวอีสานซึ่ งแสดงให้เห็นลักษณะความ
เป็ นมาของชาวอีสาน และโลกทัศน์ต่าง ๆ ของชาวอีสานที่สะท้อนมาให้ เห็นอย่างชัดเจนแม้ว่าจะ
เป็ นโลกทัศน์ทางการเมืองการปกครอง ความเชื่ อ และอื่น ๆ และประเพณี ความเชื่ อของชาวอีสาน
โบราณเรื่ อง ”ฮี ตสิ บสอง ครองสิ บสี่ ” ชาวบ้านถือเป็ นระบบการปกครองของสั งคมอี สานใน
สมัยก่อนซึ่ งเชื่ อถือและปฎิบัติ กันมาแต่ โบราณ ฮี ตสิ บสองนับว่ าเป็ นประเพณีประจําทุก ๆ เดือน
ส่ วนครองสิ บสี่ คือ แนวทางที่ใช้เป็ นหลักปฏิ บัติ สําหรับประชาชนทั่ ว ๆ ไป และสําหรับผู ้ ปกครอง
ใช้สําหรั บปกครองกลุ่มของตน
สมบัติ พลายน้อย (2520 : 383-397) ได้ศึกษาเรื่องนาคทางโบราณคดี พบว่าพระยานาค
เป็ นสัตว์นํ้ ามี ฤทธิ์ และอํานาจมาก เป็ นเจ้าแห่ งงูอาศัยอยู่ใต้บาดาลมีลําตัวยาวเหมือนงู และมีหงอน
งามมาก ตามพงศาวดารมักจะกล่ าวถึงพระยานาคเข้ามาสมสู่ กับคน โดยสามารถแปลงกายเป็ น
มนุษย์ ส่ วนในตํานานของชาติ ไทยกล่าวว่าพระยานาคที่ อาศัยอยู่หนองแสผิดกันจึ งเอาอกไถดินให้
เกิดเป็ นร่ อง เกิดเป็ นแม่นํ้ าสายสําคัญคือ แม่นํ้ าโขง
สุ พัตรา สุ ภาพ ( 2520 : 148) ได้อธิบายความหมายของประเพณี ว่าประเพณี หมายถึง แบบ
ความเชื่อถือ ความคิ ด การกระทํา ค่ านิยม ทัศนคติ ศี ลธรรม จารี ต ระเบียบแบบแผน และวิธีการ
กระทําสิ ่งต่าง ๆ ตลอดจนการประกอบพิธีกรรมในโอกาสต่าง ๆ ที่กระทํากันมาแต่ ในอดีต ลักษณะ
สําคัญของประเพณี ถือเป็ นสิ ่ งที่ปฏิ บัติ เชื่ อถือกันมานานจนกลายเป็ นแบบอย่างความคิดหรื อการ
กระทําที่สื บต่อกันมา และย ังมีอิ ทธิพลอยู่ ในปั จจุบัน
ดําเนิ น เลขะกุล, พลโท (2521 : 57-69) ได้ศึกษาเรื่องนาคได้กล่าวว่าเรื่ องราวของพระยา
นาคมักปรากฎในแหลมทองเกือบทุกเมือง โดยจะปรากฎในลักษณะการแปลงร่างเป็ นมนุษย์มาสมสู่
กับคน นอกจากนี้ บทบาทของนาคย ังคอยช่ วยเหลื อบ้านเมืองให้ เกิดความร่ มเย็นเป็ นสุ ข และนาค
บางตระกูลหากชาวเมืองปฏิ บัติไม่ ถูกต้องก็จะบันดาลให้บ้านเมื องเกิดความเดื อนร้อน เช่น ทําให้นํ้ า
ท่วม ทําลายไร่ นา ของชาวบ้านให้พิ นาศ สิ่งเหล่านี้ แสดงให้เห็ นว่านาคสามารถให้ร้ายและให้ดี กับ
มนุษย์ได้