Page 267 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

246
ให้กับลูกหลาน พร้อมกับคําอวยพรเพื่อเป็ นขวัญและกําลังใจให้ ลูกหลาน พร้อมกับคําอวยพรเพื่อ
เป็ นขวัญและกําลังใจให้ลูกหลานได้รับความสุ ขความเจริญต่อไป
อุปกรณ์ที่ ใช้ ในการประกอบพิธีกรรมแซนโดนตา
อุปกรณ์ ที่ใช้ในการประกอบพิธี กรรมแซนโดนตา ซึ่ งประกอบด้วยเครื่ องบูชาซึ่ งเรี ยกว่า
“กรวย 5 ” ส่ วนเครื่ องเซ่นไหว้ประกอบด้วยหมากพลู อาหารคาวหวาน เครื่ องดื่ม สุ รา บุหรี่ และ
ผลไม้ในท้องถิ่นชนิดต่างๆ เสื้ อผ้า เครื่ องนุ ่งห่ ม เครื่ องประดับ แต่มาในสมัยปั จจุบันเครื่ องเซ่น
ไหว้เหล่ านี้ มีให้เลือกมากมายในท้องตลาด สามารถเลือกซื้ อได้ตามความสะดวก มีทั้ งที่เป็ นอาหาร
คาว หวานสําเร็ จรู ป ซึ่ งในปัจจุ บันบางครอบครัวในแต่ละชุ มชนอาจมีภาระต้องปฏิบัติหน้าที่การ
งาน และภาระที่ต้องรับผิดชอบเป็ นอย่างมาก บางครอบครัวอาจซื้อหาอาหารที่มีจําหน่ายใน
ท้องตลาดแทนการประกอบอาหารขึ้ นเอง เพื่อความสะดวก รวดเร็ ว ทันต่อยุคสมัยนี้ ซึ่ งมี
ความเร่งรี บ และมิได้ทําให้ขัดต่อจารี ตประเพณีนี้ ถึงแม้ว่าอาหารคาวหวาน หรื อเครื่องเซ่นไหว้
บางอย่างที่มีในปัจจุ บัน แต่ในสมัยก่อนย ังไม่มีเลย แต่ลูกหลานก็ มีความเชื่ อว่า อาหารเครื่ องเซ่น
ไหว้บรรพบุรุ ษจะต้องมาจากนํ้ าพักนํ้ าแรงของลูกหลานจะเป็ นอาหารกลุ ่มใดหรื อชนิดใดก็ได้ที่
ลูกหลานเห็นว่าดีที่ สุ ด เพื่อจะนํามาเซ่นไหว้บรรพบุรุ ษของตน (สมันญา บัวศรี . 2550 : สัมภาษณ์ )
ส่ วนบายเบ็น ซึ่ งเป็ นเครื่ องเซ่นไหว้ที่มีความสําคัญมากอี กอย่างหนึ่ ง และก็ย ังมีการสืบทอดต่อมา
เรื่ อยๆจนถึงยุคปั จจุบันซึ่ งก็ย ังมีการประดิษฐ์ขึ้ นจากใบตองสดมาทําเป็ นกระทงใส่ ข้าวเหนี ยว
อาหารคาวหวาน และบนยอดสุดครอบด้วยกรวยใบตองสดยอดจะเสี ยบด้วยครากันลอง (หมากที่
ฝานเปลือกเป็ นแฉกๆ ) เพื่อความสวยงามและใส่เทียนไว้สําหรับจุดทําพิธีที่วัดโดยเชื่อว่า เป็ นการ
บอกตําแหน่ งหรือนําทางให้กับวิญญาณบรรพบุ รุษแต่ละครอบครัวมารับส่วนบุ ญส่วนกุศลที่
ลูกหลานเตรี ยมเอาไว้ให้ แต่ สิ ่ งที่เปลี่ยนแปลงในปั จจุบันก็คื อภาชนะซึ่ งเดิมจะทําจากใบตองสด
นํามาเย็บเป็ นกระทง แต่ปั จจุบันจะเป็ นจานหรื อชามสังกะสีทรงกลม ซึ่งแต่ละครอบครัวจะจัดหา
และนําไปประกอบพิธีกรรมตั้ งแต่ในอดีตจนถึงปัจจุ บัน ดังนั้ นจึงทําให้วัดไม่สามารถจัดหาสถานที่
จัดเก็บอุ ปกรณ์ดังกล่าวได้เพราะมี จํานวนเพิ ่มขึ้ นเป็ นประจําทุกปี มาในปัจจุ บันนี้ จึงทําให้เกิด
กุศโลบาย โดยวัดได้นําเอาภาชนะดังกล่าวมาให้ชาวบ้านเช่า โดยในแต่ละปี ชาวบ้านไม่ต้องจัดหา
ภาชนะดังกล่าวหรื อที่เรี ยกว่า บายเบ็น นี้ มาประกอบพิธีกรรม แต่ให้ชาวบ้านในแต่ละครอบครัว
มาเช่า 1 ภาชนะ เท่ากับ 1 ครอบครั ว ซึ่ งไม่มีการจับจองหรื อแสดงความเป็ นเจ้าของ โดยวัด
จะนําเงินที่ ได้นั้ นมาใช้ในกิจของสงฆ์ต่อไป ซึ่ งสิ่ งนี้ เป็ นสิ่ งที่มีการเปลี่ยนแปลงเป็ นกุศโลบาย
การนําเอาของเดิมมาใช้เป็ นของสาธารณะ (พระครู ปนัสธรรมกิต เจ้าอาวาสวัดบวรประชานฤมิต
หรื อวัดขนุน. 2550 : สัมภาษณ์)