Page 229 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

208
อยู่เป็ นจํานวนมาก และหนึ่ งในจํานวนนั้ นก็คือประเพณีแซนโดนตา ซึ่ งเป็ นประเพณีเซ่ นไหว้บรรพ
บุรุ ษของคนไทยเชื้ อสายเขมร โดยคนไทยกลุ ่ มดังกล่ าวได้ยึดถือปฏิบัติ กันมาแต่ ดั้งเดิ ม เนื่องจาก
อําเภอขุขันธุ ์ มีเชื้ อสายเขมรอยู่เป็ นจํานวนมาก บ้านภูมิขนุน ตําบลโสน อําเภอขุขันธุ์ หมู ่ ที่ 8 ตั้ง
ชื่อตามต้นขนุน ประชากรพู ดภาษาเขมร ตั้งมาประมาณ 500 ปี ผู้ มาตั้งรกรากก่ อนคื อ ตาแก และ
ยายเปง ไม่ทราบนามสกุ ล ตั้ งบ้านอยู่ใกล้ต้นขนุนป่ า ทางทิศตะวันตกของหมู่บ้านในปัจจุ บัน ตาแก
ทําไร่ ที่หนองสิ มทิศใต้หมู่บ้าน ยายเปงทําไร่ ที่ที่ หนองโดนเปงทิศตะวันออกเฉียงเหนื อ ทางทิศใต้
หมู่บ้านมีหนองละลมระไซร์ (หนองไผ่) มีสัตว์ป่ าชุกชมมาก ชาวบ้านมีอาชี พทําไร่และมาดักสัตว์
ที่หนองละลมระไซร์เป็ นอาหาร ทางทิศเหนือของหมู ่บ้านเป็ นเนิ นสูงที่ เรี ยกว่า โคกเสลา เมื่อก่อน
เป็ นเมืองใหญ่มีพระยาปกครอง มีเทวดาอารั กษ์ศักดิ์ สิ ทธิ์ ในวันพระมักได้ยินเสียงฆ้องกลอง หาก
วันงานวันบุญก็เอาดอกไม้ธูปเที ยนไปขอเสื้ อผ้าอาภรณ์ และเครื่ องประดับสวยงามมาใส่ แต่เมื่อเอา
มาแล้วไม่ส่ งคื นก็มีอันเป็ นไปและของก็หายไป ต่อมามีโรคระบาดผู้คนล้มตายมาก เรียกว่า ตายพยุ
ชาวบ้านที่ เหลือจึ งอพยพไปตั้งบ้านเรื อนที่บ้านโสม บ้านเสลา และบ้านสําโรงตาเจ็น อําเภอขุขันธุ์
บ้านสําโรงเกียรติ อําเภอขุนหาญ
ภาพประกอบ 194 บ้านภูมิขนุน ตําบลโสน อําเภอขุขันธุ์ จังหว ัดศรี สะเกษ
ประเพณีแซนโดนตาอยู่ระหว่างวันขึ้ น 14 – 15 คํ่า เดื อน 10 ถึงวันแรม 14 – 15 คํ่า เดือน
10 ซึ่ งก็ คือ วันสารทของพระพุทธศาสนิ กชนนั่ นเอง ต่างกันตรงที่ พุทธศาสนิ กชนอื่นนั้ นจะให้
ความสําคัญของวันนี้ แค่ การไปทําบุ ญที่ วัดธรรมดาเหมือนกับวันสํ าคัญทางศาสนาอื่น ๆ แต่
ประชากรในท้องถิ ่นถือว่ าเป็ นวันสําคัญมากสําหรับสมาชิกทุกคนในครอบครัวแทบจะทุกคนเลย
ทีเดี ยว ในช่วงเวลาคือระหว่างวันขึ้ น 14 – 15 คํ่า เดือน 10 ถื อเป็ นวันสารทน้อย เรี ยกว่า “เบ็นตู จ
หรื อ บิณฑ์เล็ก ” (ธวัช ปุณโณทก. 2543 : 21 ) ชาวบ้านที่เป็ นชนเผ่าเขมรจะเพียงแต่ไปทําบุญตัก