Page 219 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

198
ภาพประกอบ 160 อาหารคาว (แกงต่าง ๆ) ภาพประกอบ 161 อาหารหวาน (ขนม ผลไม้)
2.2.2 อาหารหวาน มักเป็ นอาหารที่ชาวบ้านทําขึ้ นเอง ซึ่ งในสมัยก่อนขนมที่จัดไว้
สําหรับเป็ นเครื่ องเซ่นไหว้ในพิธีแซนโดนตา ได้แก่ ข้าวต้มมัด ขนมดอกบัว ขนมเทียน ขนมนางเล็ด
ขนมเข่ง กระยาสารท ข้าวเม่า แต่ในปั จจุบันขนมที่เตรี ยมไว้สํ าหรับพิธีนี้ จะมีความหลากหลายให้
เลือกมากขึ้ นกว่าแต่ก่ อน เช่น เบอเกอรี ชนิดต่าง ๆ ขนมชั้ น ทองหยิ บ ฝอยทอง หรื อขนมที่ผลิ ตขึ้ น
สําเร็ จรูปที่มีจําหน่ายในท้องตลาดเท่ าที่จะหาซื้ อได้ จะเห็ นว่าขนมที่ ใช้เป็ นเครื่ องเซ่นไหว้ในพิธี
แซนโดนตาดังที่ กล่าวมาข้างต้นมีมากมายหลายชนิ ด แต่ขนมหรื อของหวานที่ ถือว่าเป็ นเอกลักษณ์
ของพิธีนี้ ที่อําเภอขุขันธ์ จังหวัดศรี ษะเกษ ได้แก่
ข้าวต้ มมัด ถื อว่าเป็ นเครื่ องเซ่นหลักของ อําเภอขุขันธ์ ซึ่ งลักษณะของการทําข้าวต้มมัดจะ
มีหลากหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็ นข้าวต้มมัดธรรมดา ข้าวต้มด่ าง ข้าวต้มมัดไส้ ต่าง ๆ เช่น ไส้ กล้วย
ไส้หมู ไส้เผื อก ไส้ถั่วกวน เป็ นต้น ส่ วนประกอบของข้าวต้มมัด ได้แก่ ข้าวเหนี ยว กะทิ เกลื อ
ส่ วนผสมของไส้ เช่ น กล้วยนํ้ าว้าสุก เนื้อหมูสับ เผือกกวน หรื อถั ่วกวน ส่วนมากจะไม่นิยมใส่ ไส้
จะเป็ นข้าวต้มมัดที่มีรสเค็มนิ ด ๆ จะไม่ใส่ นํ้ าตาลเหมือนข้าวต้มมัดทางภาคกลาง เพราะเชื่ อว่ า
บรรพบุรุ ษไม่ชอบรับประทานรสหวาน วิธีทําโดยนํากะทิเคี่ ยวจนแตกมันใส่ เกลือเล็กน้อยพอให้มี
รสชาติเค็ม ๆ มัน ๆ แล้วใส่ ข้าวสารเหนี ยวลงไปคนให้เข้ากันเคี่ยวจนแห้ง ข้าวเหนี ยวจะมีลักษณะ
เป็ นไตสี ขาว ๆ แต่ ย ังไม่สุ ก อาจใส่ งาหรื อถั ่วลงไปเคี่ยวด้วยก็ ได้ หลังจากนั้ นนํามาห่อด้วยใบ
ทางมะพร้าวอ่อน ห่ อยาว ๆ แบบมัดขี้ ไต้ที่ ใช้จุดไฟ รั ดด้วยตอกไม้ไผ่ แต่ปั จจุบันอาจใช้รั ดด้วย
เชือกฟาง หรื อเชือกว่าวก็ได้ เพราะสะดวกและหาได้ง่ายกว่าตอกไม้ไผ่ เมื่อห่ อเรี ยบร้อยแล้ว นําไป
ต้มในนํ้ าเดือดจนสุ ก ซึ่ งข้าวต้มมัดลักษณะนี้ สามารถเก็บไว้ได้ นานไม่เสี ยง่ายโดยจะนําไปย่างไฟ
อีกครั้ ง แล้วเก็บไว้กิ นได้อีกหลายวัน ชาวบ้านจึงเชื่อว่าบรรพบุรุษสามารถนํากลับไปรั บประทานที่
ยมโลกได้อีกด้วย