190
พิ
ธี
กรรมพิ
ธี
กรรมและการแสดงออกต่
าง ๆ จึ
งเป็
นการกระทํ
าตามความเชื่
อเหล่
านั
้
นพร้
อม ๆ กั
น
อย่
างผสมกลมกลื
น จนแทบแยกไม่
ออกว่
าเป็
นพิ
ธี
กรรมความเชื่
อแบบใด
เมื่
อผสมผสานคติ
ความเชื่
อดั
้
งเดิ
มของชาวบ้
าน และความเชื่
อทางพุ
ทธศาสนา ตลอดจน
ศาสนาพราหมณ์
จึ
งกลายมาเป็
นประเพณี
ที่
ชาวบ้
านยึ
ดถื
อปฏิ
บั
ติ
กั
นจนทุ
กวั
นนี
้
แม้
รายละเอี
ยดต่
าง ๆ
จะเลื
อนรางไปตามการเปลี่
ยนแปลงของสั
งคมแล้
วก็
ตาม แต่
ชาวบ้
านภู
มิ
ขนุ
น ตํ
าบลโสน อํ
าเภอ
ขุ
ขั
นธ์
จั
งหวั
ดศรี
สะเกษ ย ั
งถื
อว่
าเป็
นส่
วนสํ
าคั
ญในพิ
ธี
กรรมที่
มี
การสื
บทอด และถื
อปฏิ
บั
ติ
ต่
อกั
นมา
ตั
้
งแต่
บรรพบุ
รุ
ษที่
ได้
ใช้
ในการเซ่
นไหว้
ซึ
่
งสามารถแบ่
งออกเป็
น 5 องค์
ประกอบ ดั
งนี
้
1.
จุ
ดประสงค์
ของการประกอบพิ
ธี
แซนโดนตา
1. เพื่
อแสดงถึ
งความเคารพนั
บถื
อ ความกตั
ญ�ู
กตเวที
และรํ
าลึ
กถึ
งบรรพบุ
รุ
ษ ผู
้
มี
พระคุ
ณที่
ทุ
กครอบครั
วจะต้
องปฏิ
บั
ติ
อย่
างเคร่
งครั
ด
2. เป็
นประเพณี
อย่
างหนึ
่
งของชนเผ่
าเขมรที่
มี
การสื
บทอดต่
อเนื่
องกั
นมาเป็
นการทํ
าบุ
ญ
อุ
ทิ
ศส่
วนกุ
ศลไปให้
บรรพบุ
รุ
ษ และญาติ
มิ
ตรผู
้
ล่
วงลั
บไปแล้
ว
3. เป็
นการเซ่
นไหว้
บรรพบุ
รุ
ษทุ
กชั
้
นที่
เสี
ยชี
วิ
ตไปแล้
ว
4. เพื่
อสร้
างขวั
ญและกํ
าลั
งใจให้
กั
บลู
กหลานว่
าย ั
งมี
บรรพบุ
รุ
ษของตนคอยปกป้
อง
คุ
้
มครอง ไม่
ว่
าจะอยู
่
ที่
บ้
านหรื
อไปศึ
กษาเล่
าเรี
ยนไกลจากท้
องถิ ่
น
5. ปลู
กฝั
งให้
ลู
กหลานมี
ความกตั
ญ�ู
และสามั
คคี
ในครอบครั
ว เมื่
อถึ
งวั
นแซนโดนตาก็
จะมารวมกั
นย ั
งถิ ่
นฐานเดิ
มเพื่
อเซ่
นไหว้
ดวงวิ
ญญาณ บรรพบุ
รุ
ษ
6. ทํ
าให้
มี
ความรั
บผิ
ดชอบต่
อครอบครั
ว ถ้
าใครมาไม่
ได้
ก็
ต้
องส่
งเงิ
นหรื
อสิ
่
งของมา
แทนตน ซึ
่
งแสดงให้
เห็
นว่
าลู
กหลานทุ
กคนมี
ความกตั
ญ�ู
รู
้
คุ
ณ ไม่
หลี
กเลี่
ยงหรื
อละเลย
7. สร้
างให้
คนมี
ความผู
กพั
นกั
บท้
องถิ ่
น มี
ความเสี
ยสละ มี
ความรั
ก และสร้
างความ
สามั
คคี
ทํ
าให้
ชุ
มชนมี
ความเจริ
ญรุ
่
งเรื
อง และมี
ความสงบสุ
ข
8. ทํ
าให้
เกิ
ดขวั
ญและกํ
าลั
งใจในการประกอบอาชี
พเกษตร เป็
นตั
วเชื่
อมไปสู
่
กิ
จกรรม
การพั
ฒนาด้
านอื่
น ๆ ที่
จะเป็
นประโยชน์
ต่
อการนํ
ามาปรั
บปรุ
งเทคนิ
ควิ
ธี
การทํ
างานพั
ฒนาในระดั
บ
ชุ
มชนหมู
่
บ้
าน และมี
ผลต่
อทิ
ศทางของการพั
ฒนาประเทศโดยส่
วนรวมอี
กด้
วย
9. เป็
นพิ
ธี
ที่
แสดงถึ
งความสั
มพั
นธ์
อั
นอบอุ
่
นของคนในครอบครั
ว และเครื
อญาติ
ที่
ผู
กพั
นกั
นมา
10. ประเพณี
แซนโดนตาถื
อว่
ามี
ความสํ
าคั
ญยิ ่
ง เพราะเป็
นวั
นที่
ชาวไทยเขมรได้
แสดงออกถึ
งความรั
กความผู
กพั
นต่
อบรรพบุ
รุ
ษ