Page 210 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

189
ชาวไทยเขมรจะต้องมีการเซ่ นไหว้บอกกล่ าวผีบรรพบุ รุ ษเสมอ การประกอบพิธี กรรมระดับ
ครอบครัว หัวหน้าครอบครัว หรื อผู ้ อาวุโสสู งสุดของครอบครัวจะเป็ นผู ้ นําในการประกอบพิธีกรรม
ผู ้ เข้าร่ วมประกอบพิธีกรรมประกอบด้วยสมาชิ กของครอบครัว และผู้ มีเกียรติ ส่ วนระดับเครื อญาติ
จะจัดพิธี กรรมขึ้ นที่บ้านผู้อาวุโสสู งสุ ดประจําวงศ์ตระกูล และผู ้ อาวุ โสสูงสุ ดของแต่ ละตระกูล
ส่ วนผู ้เข้าร่ วมประกอบพิธี กรรมประกอบด้วยชาวบ้านทุกครอบครัวในหมู่บ้าน รวมทั้ งหมู่บ้าน
ใกล้เคียงที่นับถื อผีเดียวกันในระดับชุมชนนี้ นอกจากจะมีผู ้ อาวุโสเป็ นผู้ นําในการประกอบพิธีกรรม
แล้วย ังมีผู ้ รู ้อื่น ๆ เช่ นมรรคทายก ครู พระสงฆ์ นักปราชญ์ชาวบ้าน เป็ นต้น
การประกอบพิธีกรรมแซนโดนตาชาวบ้านภู มิขนุ นมี ความเชื่ อว่ าถ้าได้มาไหว้วิญญาณ
บรรพบุรุ ษแล้วจะทําให้ ตน มีขวัญ กําลังใจ วิญญาณบรรพบุรุ ษจะให้ศีลให้พร ให้มีความสุ ข ทํามา
หากินค้าขายเจริ ญก้าวหน้า ประเพณี แซนโดนตาแสดงให้เห็นถึงความผูกพันของคนในครอบครั ว
มีความกตัญ�ู ต่ อบรรพบุ รุ ษอย่างแนบแน่ น ทั้ งย ังเป็ นการแสดงถึ งความศรั ทธายึ ดมั ่ นต่อ
พระพุทธศาสนาควบคู ่กันไปด้วย ประเพณี แซนโดนตาจึงเป็ นประเพณี ของความเชื่ อเรื่องวิ ญญาณ
บรรพบุรุ ษผสมผสานกับความศรัทธาในพระพุ ทธศาสนาโดยเชื่อว่ าการบู ชาเซ่นไหว้จะนํามาซึ่ ง
ความสุขความปลอดภัยจากสิ่ งชั ่วร้าย มี ความเจริ ญ ความสําเร็จในการประกอบอาชี พจากการศึกษา
จะพบว่าชาวบ้านภูมิขนุ นมีความเชื่ อในประเพณี ย ังคงยึดถืออยู่ ความเปลี่ยนแปลงของโครงสร้ าง
ครอบครัวและเครือญาติที่เห็นได้ชัดคือ อาหาร เครื่องนุ ่งห่ม ยารักษาโรค และที่ สําคัญคือสิ ่ งก่อสร้าง
และที่อยู่อาศัย ประเพณี แซนโดนตาเป็ นศูนย์รวมจิตใจอันเป็ นกุศโลบาย ภูมิปัญญาของท้องถิ่นใน
การควบคุมจัดการวิถีชี วิตให้ เป็ นสุข แต่ การแซนโดนตาได้กระทํากันในครอบครั วบางครอบครั ว
ที่เป็ นคนรุ ่ นใหม่เริ่ มขาดความรู ้ ความเข้าใจในพิ ธี กรรมดังกล่าวชาวอําเภอขุขันธ์จึ งได้จัดงาน
ประเพณีแซนโดนตาขึ้ นตั้ งแต่ปี พ.ศ. 2544 เป็ นต้นมา เพื่อเป็ นการสื บสาน พัฒนาและส่ งเสริม
วัฒนธรรม ประเพณีในท้องถิ่นให้ เป็ นที่รู้ จักอย่างแพร่ หลาย เพื่อเป็ นการสืบสาน พัฒนาและ
ส่ งเสริมวัฒนธรรม ประเพณีในท้องถิ ่นให้เป็ นที่รู้จักอย่างแพร่ หลาย ซึ่ งเป็ นเงื่อนไขสําคัญที่ทําให้
วิถี ครอบครัวและชุมชนเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมมากทั้งผลกระทบทางบวกและทางลบ ในการพัฒนา
ซึ่ งจําเป็ นต้องสร้างความเข้าใจ ปลู กจิตสํานึกและปรับค่านิยมที่เหมาะสมแก่ คนในชุมชนให้สามารถ
ปรับวิถีชี วิต การดําเนินชีวิตให้เหมาะสมสามารถผสานกลมกลืนกันได้อย่างลงตัว
องค์ ประกอบของพิธีกรรม
พิธีกรรมแซนโดนตาเป็ นการผสมผสานความเชื่อแต่โบราณของชาวบ้านในเรื่ องผี วิญญาณ
ธรรมชาติ ผสมผสานกับความเชื่ อที่เข้ามาภายหลัง คือ พระพุทธศาสนา และศาสนาพราหมณ์ ดังนั้ น