Page 209 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

188
ถือระบบผู ้ อาวุโส โดยเฉพาะถ้าบ้านไหนจัดงานใด ๆ ก็ตาม ชาวบ้านในหมู ่บ้านจะไปช่วยเหลือด้วย
ความสมัครใจ และเต็ มใจ ซึ่ งต่างกับสภาพสั งคมในเมื องปัจจุ บัน ที่ ต่างคนต่ างอยู่ จะเห็ นว่า
โครงสร้างครอบครัวของชาวไทยเขมรบ้านภูมิขนุนจะมีทั้ งครอบครัวขยาย และครอบครัวเดี่ ยวซึ่ ง
แต่ก่ อนจะมีลักษณะเป็ นครอบครั วขยาย มีความผูกพันกันในครอบครัว และในหมู่บ้านของตน อยู ่
กันแบบมี ความผูกพัน แนบแน่นด้วยมิตรภาพ รักใคร่ สามัคคี ร่วมแรงร่วมใจ กันทั้งหมู ่บ้าน ทุกคน
มีความเอื้ อเฟื้ อเผื่ อแผ่กัน ช่ วยเหลือซึ่ งกั นและกัน มีการแบ่ งปั นอาหารซึ่ งกั นและกัน เป็ น
ครอบครัวที่มีพ่อแม่ฝ่ ายหญิงเป็ นผู้ นํา เมื่อลูกสาวแต่ งงานฝ่ ายชายจะมาอยู่กับครอบครัวฝ่ ายหญิงซึ่ ง
ถือเป็ นธรรมเนี ยมแต่โบราณของคนเขมรถือเป็ นประเพณี ตามลักษณะสังคมเกษตรกรรม เพื่ อมี
แรงงานเพิ่ มเป็ นกําลังสําคัญของครอบครัว ให้ช่ วยกันประกอบอาชี พเกษตรกรรม และหลังจาก
แต่ งงานแล้วภายใน 3 ปี เมื่อถึงพิธีแซนโดนตา ลูกสะใภ้จะต้องไปจูนโดนตาบ้านพ่อแม่ ของสามี
เป็ นระยะเวลา 3 ปี ติ ดต่ อกัน แต่ต่ อมาในปั จจุบันจะมี ลักษณะเป็ นครอบครัวเดี่ ยว ขึ้ นอยู่กับ
สภาพแวดล้อม สภาพเศรษฐกิจของสังคมไทยในปัจจุ บันได้เปลี่ยนแปลงไป ชาวไทยเขมรส่วนมาก
จะประกอบอาชีพอยู่ ต่ างถิ ่น ดังนั้ นจึ งทําให้ โครงสร้างของครอบครั วเป็ นครอบครัวเดี ยวที่ แยก
ออกไปประกอบอาชีพต่างถิ่นของตน ส่ วนมากจะเป็ นครอบครัวที่มีเฉพาะพ่อ แม่ และลูกเท่านั้นใน
แต่ละครอบครัว ซึ่ งจะมีลักษณะเป็ นครอบครัวเดี่ยวมากขึ้ น ชาวบ้านมีความเป็ นอยู่ แบบพึ่ งตัวเอง
ลักษณะของสั งคมเป็ นแบบธุ รกิ จมากขึ้ น มี การว่าจ้ างแรงงานแทนการแลกเปลี่ยนแรงงาน แต่
ชาวบ้านมีการศึกษาที่สู งขึ้ น แต่ถึ งอย่างไรก็ตามทุ ก ๆ ปี ครอบครัวที่แยกออกไปประกอบอาชี พ
ต่างถิ ่นนั้ นก็จะพากันพาครอบครั วของตนกลับมาย ังบ้านพ่อแม่ ตนเพื่อเข้าร่ วมประกอบพิธีแซนโดน
ตา ซึ่ งถื อว่าเป็ นการรวมญาติพี่ น้องทั้ งหมดของครอบครัวตระกูลของตนทั้งหมด ซึ่ งจะเห็นว่าแต่ละ
ครอบครัวแต่ละตระกูลจะเป็ นวันรวมญาติทั้งตระกู ล ที่ไม่ได้พบปะกันเป็ นเวลานาน ลูกหลานชาว
ไทยเขมรเป็ นส่ วนมากทุกคนไม่ว่าจะอยู่ ต่ างถิ่นไกลแค่ไหนก็จะเตรี ยมตัวลาหยุดงานไว้ล่ วงหน้าเพื่อ
มาทําพิธี นี้ หรื อถ้าปี ใดมีความจําเป็ นไม่ สามารถมาได้ ก็จะส่ งข้าวของ หรื อส่ งเงินมาเข้าร่ วม
ประกอบพิธีแทน ซึ่ งทุกคนจะมี ความเชื่ อถือ และศรั ทธาในพิธีกรรมนี้ มาก และถ้าหากครอบครั ว
ใดที่เพิ ่งแต่งงานก็ย ังคงยึดถือปฏิบัติ ในการจูนโดนตาบ้านพ่อแม่สามีเป็ นเวลา 3 ปี ติ ดต่อกัน ซึ่ งจาก
การศึกษาจะเห็ นว่าชาวบ้านภู มิขนุ นทุกรุ ่ น ทุกวัย จะยึ ดถือปฏิ บัติ อย่ างเคร่ งครัด ส่ วนมากทุก
ครอบครัวย ังคงยึ ดถือปฏิบัติต่ อ ๆ กันมาจนถึงปัจจุ บัน ด้วยทุกคนได้รับการปลูกฝั ง เห็นพ่อแม่ ปู่ ย่า
ตายายได้ปฏิบัติเช่ นนี้ ให้เห็ น มาตั้ งแต่เด็ ก ๆ จนทําให้ชาวบ้านภูมิขนุ นเกิดความซึมซาบ ซึ มซับอยู ่
ในจิตใจ ด้วยมี ความเชื่อ ความเลื่อมใส และความศรัทธา เป็ นการแสดงถึงความกตัญ�ูต่ อบรรพ
บุรุ ษที่มีพระคุ ณของตน ความสัมพันธุ์ ของพิธี กรรมแซนโดนตากับวิถีชี วิตของชาวไทยเขมร จะมี
ความผูกพันเกี่ ยวเนื่องกับทุกช่วงชีวิต ตั้งแต่เกิดจนกระทั่ งตาย ไม่ว่าจะประกอบกิจกรรมใด ๆ ก็ ตาม