Page 147 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

126
ใบตองสดจะมีหมากก่อนผ่าเป็ นซี กบาง ๆ เสี ยบไว้กับไม้ไผ่ซีกเล็กๆ ปักไว้บนยอดกรวย บายเบ็น
เป็ นเครื่ องเซ่นไหว้บูชาพระแม่โพสพ เปรี ยะภูมิสแร หรื อพระภูมินา ผีนา
10. เสบียงอาหารที่จําเป็ นในชี วิตประจําวันเกื อบทุกอย่าง นํามาใส่ในกระเฌอโดนตา
ได้แก่ ข้าวสาร พริ ก หอม กระเทียม นํ้ าปลา นํ้ ามันพืช นํ้ าตาล เกลือ อาหารแห้งต่าง ๆ เช่น
ปลากระป๋ อง ปลาย่าง ไข่เค็ม ไข่ต้ม รวมทั้งผักผลไม้ต่ าง ๆ เช่น มะพร้าว ฟัก กล้วยสุ ก กล้วยดิบ
เผือก มัน อ้อย ข้าวโพด ตะไคร้ ขิ ง ข่า ฯลฯ เป็ นต้น
เครื่องบูชา เครื่ องเซ่นไหว้ และเสบียงอาหารต่าง ๆ เหล่ านี้ ลู กหลานจะบรรจงจัดแต่งใส่
ในภาชนะ อาทิ พาน ถาด กระบุ ง กระเชอ ตะกร้า หรื อภาชนะอื่นที่เหมาะสม เพื่ อเตรี ยมใช้ใน
การประกอบพิธีที่บ้านสําหรับพิธี แซนโดนตาในระดับครอบครัวและญาติ พี่น้องในตระกูลในเย็น
วันขึ้ น 14 คํ่า ของวัน “เบ็นตูจ” และวันแรม 14 คํ่า เดือน 10 ในวันเบ็นทมของทุ กปี
ในเย็นวันขึ้ น 15 คํ่ า เดือน 10 สําหรั บพิธีแซนโดนตาในวัน “เบ็นตูจ” และในวันแรม
15 คํ่ า เดือน 10 สําหรับพิธีแซนโดนตาในวัน “เบ็นทม” ลู ก ๆ หลาน ๆ จะนําเครื่ องเซ่นไหว้
ทั้ งหมด ของแต่ ละครอบครัวจะไปทําบุญร่ วมกันที่วัด ซึ่ งต่อมาเมื่อแต่ละครอบครัวได้ นํากระดู ก
ของบรรพบุรุษไปเก็ บไว้ที่ เจดีย์ หรื อรั้ ววัด ทําให้การทําบุญแซนโดนตามีการเปลี่ ยนแปลง โดยจะ
นิยมไปทําบุญแซนโดนตาในวันแรม 15 เดือน 10 ตรงกับวันเบ็นทมของทุกปี
อุปกรณ์ ต่ าง ๆ ที่ใช้ ในการประกอบพิ ธีกรรมแซนโดนตา ประกอบด้วยอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ ใช้
ในพิธีประกอบพิ ธีแซนโดนตา หรื อผีบรรพบุรุ ษ ประจําตระกูล ประจําสายเลือด ประกอบด้วย
เครื่องบู ชา เครื่ องสังเวย และภาชนะที่ใช้ใส่ เครื่องบู ชา เครื่ องสังเวย
ขั้นตอนการประกอบพิธีกรรมแซนโดนตาแบบดั้งเดิมของชาวบ้ าน
ขั้นตอนของพิธีกรรมแซนโดนตาสําหรั บชาวเขมรกินเวลา 17 วัน เหมือนกันกับใน
ประเทศกัมพูชา ต่างกันก็ตรงที่ทางกัมพูชาถื อว่างานบุญนี้ เป็ นงานประเพณี ประจําชาติ ทางราชการ
ประกาศให้เป็ นวันหยุดของชาติเป็ นเวลา 3 วัน คือวันแรม 13 คํ่า ถึ ง แรม 15 คํ่า ส่วนใน
ประเทศไทยเป็ นเพียงประเพณีท้องถิ่น ที่แต่ ละท้องถิ่นถือปฏิ บัติกันเองตามความเชื่อและความ
ศรัทธา
ประเพณี นี้ เริ่ มวันขึ้น 14 คํ่า เดือน 10 เรี ยกกันว่าวันเบ็นตูจ หรื อวันเบ็ นเล็ก หรื อวัน
สารทเล็ก ถือว่าเป็ นวันเริ่ มงานวันแรก หรื อภาษาชาวบ้านเรี ยกว่าวันสุ กดิ บ เขมรเรียกว่า วันเข้า
โรง ช่วงเวลาระหว่ างนั้ น ภาษาท้องถิ่นเรียกว่าวันกันซง (กันสงฆ์) หรื อในภาษาเขมรกัมพูชา
เรี ยกว่าวันกันเบ็ น หรือบุ ญกันเบ็น กระทั่งถึงการทําบุญครั้ งใหญ่ในวันแรม 15 คํ่ า เดือน 10