Page 145 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

124
บายเบ็น อย่างละเล็กอย่างละน้อย ห่ อใบตองเอาไปเซ่ นไหว้พระเปรี ยะภูมิแสร พระภูมินา หรื อผี
นา ขอให้พระแม่ โพสพช่วยปกปักษ์รักษาให้ข้าวในนาเจริญงอกงาม
อิทธิพลของความเชื่อเกี่ยวกับสถานที่ที่ใช้ ในการประกอบพิธีกรรมแซนโดนตา
สถานที่ ในการประกอบพิธีกรรมแซนโดนตา หรื อผีบรรพบุรุ ษประจําตระกูล ประจํา
สายเลือด จะใช้สถานที่ในการประกอบพิธี 2 แห่ ง คือ บ้านและวัด ในการประกอบพิธีแซนโดน
ตาระดับครอบครั ว และเครื อญาติ จะต้องจัดขึ้นที่ บ้านของผู ้ อาวุโสของตระกูลตามความเชื่อว่ า เมื่อ
บรรพบุรุษตายไปแล้ว ดวงวิญญาณย ังคงล่องลอยอยู่บริ เวณบ้านเพื่อคุ ้มครองดูแลทุกข์สุ ขของลูกๆ
หลาน เหมือนเมื่อครั้ งย ังมีชีวิตอยู่ และย ังมีความเชื่ ออีกส่ วนหนึ่ งที่เชื่อว่ าผีบรรพบุรุ ษที่อยู่ในยมโลก
ซึ่ งจะถูกปลดปล่อยมาเป็ นเวลา 15 วัน ตั้ งแต่วันขึ้ น 14 คํ่ า เดือน 10 ถึง วันแรม 15 คํ่าเดื อน 10 การที่
บรรพบุรุ ษอยู่ในยมโลกจะต้องเดินทางมาเป็ นระยะทางไกล และดวงวิญญาณเหล่านั้ นจะแวะมาที่
บ้านลู ก ๆ หลานๆ เพื่อที่จะรับของเซ่นไหว้ที่ บ้านและเปลี่ยนเสื้ อผ้าชุ ดใหม่ที่ ลูกหลานจัดเตรี ยมไว้
ให้ เพื่อที่ เดินทางไปรั บส่ วนบุญส่ วนกุศลพร้ อมกั บลูก ๆ หลานๆ ที่ย ังมีชี วิตอยู่ในการประกอบ
พิธีกรรมแซนโดนตาที่ วัด ในวันแรม 15 คํ่าเดือน 10 ที่วัด ซึ่ งเป็ นการเซ่นไหว้ผีโดนตา ในระดับ
ชุมชน วัดเป็ นสถานที่เก็บกระดู กของบรรพบุรุษเป็ นสถานที่ศักดิ์ สิ ทธิ์ และเป็ นเขตอภัยทาน งาน
บุญแซนโดนตา ที่ วัดนั้ น เชื่อว่ าดวงวิญญาณทุ กดวงจะได้รั บความปลอดภัยและได้ความกรุ ณา
ถึงแม้ว่าผีและดวงวิญญาณที่ไร้ญาติ ก็จะได้รั บความอนุเคราะห์ให้ ได้ผลบุญ ผลทานในการประกอบ
พิธีแซนโดนตาเช่นเดี ยวกันกับผีอื่ นๆที่มีลูก ๆ หลาน ๆ และญาติพี่น้องมาคอยทําบุญ อุทิ ศส่วนกุศล
ให้ชาวบ้านทุกครอบครัว นํากระดู กของบรรพบุรุ ษไปเก็บไว้ที่ เจดีย์ในวัด และถือว่าวัดเป็ นศูนย์
รวมจิตใจของชาวบ้านดังนั้ นในวันแรม 15 คํ่าเดื อน 10 ของทุกปี ซึ่ งเป็ นวันแซนโดนตาชาวบ้านทุก
ครอบครั วจะไปรวมกันทําบุ ญโดยมี ความเชื่ อว่าผีโดนตาของทุ กตระกู ลก็จะไปรวมกั นที่ วัด
เช่นเดียวกัน เพื่อรอรับส่ วนบุญส่วนกุศลที่บรรดาลู กๆ หลานๆ มาทําบุญอุทิ ศส่วนกุศลให้ซึ่ งผลบุญ
ที่ตนได้รับจะนําไปสู่ ความสุขในภพภูมิภายหน้าต่อไป ส่วนลู กๆหลาน ๆ ที่ได้ร่ วมกันทําบุญให้กับผี
บรรพบุรุ ษในวันแซนโดนตานั้ นต่ างก็จะรู้สึ กมีความสุ ข ที่ได้แสดงความกตัญ�ู กตเวที ต่อบรรพ
บุรุ ษ เป็ นการสร้ างความรั ก และความสามัคคี มีความผูกพันในกลุ่มครอบครั ว และเครื อญาติ ใน
ชุมชน
สถานที่ในการประกอบพิธีแซนโดนตา ประกอบด้ วย
1. พิธีกรรมแซนโดนตาระดับครอบครั ว จะจัดพิธีกรรมที่ ห้องโถงภายในบ้าน โดยมีผู ้ นํา
ครอบครัวที่เป็ นผู้ อาวุโสที่สุ ดในครอบครัว เป็ นผู้ นําพาประกอบพิธีกรรม