Page 144 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

123
ส่ วนพิธีแซนโดนตาในระดับชุมชน ชาวบ้านทุกคนต่ างนําสิ่ งของเครื่ องบู ชา เครื่องเซ่นไหว้ และ
เสบียงอาหารต่าง ๆ มารวมกันทําบุญที่วัด เพื่ออุทิศส่ วนกุศลให้บรรพบุรุษของตนร่ วมกันทั้ง
หมู่บ้าน ถือเป็ นงานบุญตามประเพณี ที่ยิ่งใหญ่และมีความสําคัญมากในแต่ละปี
ความเชื่อเกี่ยวกับวันและเวลาในการประกอบพิธีกรรมแซนโดนตาแบบดั้ งเดิมของชาวบ้ าน
ค ว า ม เ ชื่ อ เ กี่ ย ว กั บ วั น แ ล ะ เ ว ล า ใ น ก า ร ป ร ะ ก อ บ พิ ธี ก ร ร ม แ ซ น โ ด น ต า
ของชาวบ้านจะเป็ นวันเดี ยวกันกับการประกอบพิธี แซนโดนตาของชาวไทยเขมรโดยทั่ วไปคื อจะมี
2 ช่วง ในช่วงแรกจะตรงกับวันขึ้ น 14 และ 15 คํ่ าเดือน 10 เรี ยกว่า วัน”เบ็นตูจ” จัดเป็ นวันเริ่ มต้นซึ่ ง
จะทําสํารับกับข้าว มีข้าวต้ม ขนมเพื่อไปทําบุญ เซ่ นไหว้ผีบรรพบุรุษเป็ นการต้อนรับ โดยไม่ นิยม
จัดใหญ่ โต เป็ นเพียงการทําบุญที่ วัดตามปกติ ส่ วนในช่วงที่ 2 ตรงกับวันแรม 14 และ 15 คํ่าเดือน
10 เรี ยกว่า”เบ็นทม” ถือเป็ นวันที่ มีความสําคัญมาก ทุ กครอบครัวจะต้องจัดเตรี ยมอาหารไปทําบุญที่
วัด โดยจะต้องเตรี ยมเสบียงอาหารของแห้งจัดลงในกระเชอโดนตา เพื่อนําไปทําบุญอุทิ ศส่วนกุศล
ให้ผีบรรพบุรุ ษของตนงานทําบุญแซนโดนตาที่วัด จัดเป็ นงานทําบุญที่ยิ่งใหญ่ของชาวบ้านในทุกปี
พิธีกรรมแซนโดนตา ในแต่ละปี จะประกอบพิธีกรรม 2 ครั้ ง คือ
ครั้ งที่ 1 จัดในวันขึ้ น 14-15 คํ่า เดื อน 10 เรี ยกว่า “เบ็นตูจ” ซึ่ งชาวบ้านจะจัดพิธีกรรม
แซนโดนตา ไม่ค่อยใหญ่โตนัก โดยกําหนดให้วันขึ้ น 14 เดือน 10 เป็ นวันเตรี ยมเครื่ องเซ่นไหว้
และจัดทําขนม ข้ าวต้ม บายเบ็น ฯลฯ พอถึ งเวลารุ่ งเข้าก็จะทําอาหารคาว – หวาน รวมกับ
เครื่ องเซ่นไหว้ที่เตรี ยมไว้ นําไปทําบุญตักบาตรที่วัดเพื่อเป็ นการทําบุญอุทิศส่ วนกุศลให้แก่บรรพ
บุรุษที่ ล่วงลับนับเป็ นวันเริ่ มต้นทําบุญแซนโดนตา
ครั้ งที่ 2 จัดในวันแรม 14-15 คํ่า เดื อน 10 ถือเป็ นวันประกอบพิธีแซนโดนตาที่ สําคัญ
มาก เรียกว่า “เบ็นทม” โดยจะมีการจัดเตรี ยมเครื่ องเซ่นไหว้ เสบียงอาหารต่าง ๆ ล่วงหน้าหลาย
วันเพราะต้องจัดสิ่ งของมากกว่าในวันเบ็นตูจ ในช่วงเช้าของวันแรม 14 คํ่า เดื อน 10 แต่ละ
ครอบครัวจะเตรียมทําขนม ข้าวต้ม อาหารคาว-หวาน และผลไม้ต่ าง ๆ โดยจะมีพิธีแซนโดนตา ใน
ระดับครอบครัว และระดับเครื อญาติ ตามเวลาที่ เหมาะสม จนกระทั่ งถึ งเวลา 18.00 น. แต่ละ
ครอบครัวจะนําเสบียงอาหารต่าง ๆ ใส่ กระเชอโดนตาไปร่ วมในพิธีแซนโดนตาที่วัดร่ วมกัน และ
ในวันรุ่ งเช้า คื อวันแรม 15 คํ่า เดือน 10 แต่ ละครอบครัวจะจัดเตรี ยมอาหารคาว –หวาน ข้าวต้ม
ข้าวกระยาสารท ผลไม้ บายเบ็น และกรวย 5 อัน ไปทําบุญที่วัดร่ วมกัน เพื่ออุทิศส่วนกุศลให้
บรรพบุรุ ษ โดยจะมีพิธีจูนโดนตา (เทกระเชอโดนตา) และประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา
เมื่อเสร็ จพิ ธีแซนโดนตาแล้ว ผู้นําครอบครั ว จะหยิบเอาอาหารคาว-หวาน ข้าวต้มมัด ผลไม้ และ