Page 137 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

116
ยายมราชจะอนุญาตให้ ผีเหล่านี้ เดิ นทางมาเยี่ยมลูกหลานได้ ผีจะพักอยู ่ที่ วัดและคอยดูทางว่ า
ลูกหลานของตนจะมาทําบุ ญอุทิศส่ วนกุศลให้ตนบ้างหรื อไม่ ถ้าลู กหลานมาทําบุญอุทิศส่ วนกุศล
ผลนี้ พวกตนก็จะได้รั บ และเมื่อได้อิ ่มหนําสําราญ ก็จะพากันอวยพรให้ลูกหลานอยู ่เย็นเป็ นสุ ข
แต่ถ้ารอแล้วไม่เห็นลูกหลานมาทําบุญก็จะสาปแช่ งไม่ให้ มีความสุ ข ความเจริ ญ ช่วงของเบ็นตูจไป
หาเบ็นทม มีระยะเวลา 15 วัน หลังจากนั้ นจะต้องกลับไปรั บกรรมในนรกภูมิตามเดิม”
ความเชื่อและการนับถื อผี ในพิธีกรรมแซนโดนตา จึงเป็ นการแสดงออกถึ งการตอบแทน
บุญคุณ หรือการแสดงความกตัญ�ูรู ้คุณบรรพบุรุ ษการทําบุญอุทิศส่วนกุศล เชื่อว่าจะทําให้บรรพ
บุรุษได้หลุดพ้นจากเวรกรรมทําให้ดวงวิญญาณได้ไปอยู่ในภพภูมิที่ ดีกว่า และเมื่อวิญญาณบรรพ
บุรุษ มี ความสุข ก็จะอํานวยพรให้ลูกหลานได้รั บความสุข มี ความสําเร็ จในการประกอบอาชีพการ
งานต่าง ๆ และเชื่อว่าหากวิญญาณของบรรพบุรุ ษได้รับความทุกข์ทรมาน ก็จะส่งผลให้ลู ก ๆ หลาน
ๆ ได้รั บความลําบาก เดือนร้ อน เจ็บไข้ได้ป่ วยเป็ นการลงโทษ
ประเพณี แซนโดนตาเป็ นพิธีกรรมที่ชาวบ้านเซ่ นไหว้ผีและบรรพบุรุษตลอดจนอุทิ ศส่วน
กุศลให้กับบรรดาผู ้ ล่วงลับไปแล้วดั งนั้ นวันแซนโดนตาจึงเป็ นวันที่มีความหมายเป็ นอย่างมากทั้ ง
ความหมายอย่างแคบและความหมายอย่างกว้าง
ความหมายอย่างแคบก็คือการทําบุญเพื่ออุ ทิศส่วนกุศลให้กับผู้ ล่ วงลับไปแล้ว โดยเฉพาะ
ผู ้ ใกล้ชิดที่สุ ด และขยายวงออกไปสู่ปู่ ย่า ตายาย ญาติพี่น้องที่สนิ ทสนมรวมไปถึงมิตรสหายใกล้ชิด
ด้วย
ส่ วนความหมายอย่างกว้างนั้ นหมายถึงการทําบุญเพื่ออุ ทิศส่ วนกุศลให้กับผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว
โดยไม่เจาะจงว่าเป็ นใคร
เมื่อผสมผสานคติ ความเชื่อดั้ งเดิมของชาวบ้านและความเชื่ อทางพุทธศาสนา ตลอดจน
ศาสนาพราหมณ์ จึงกลายมาเป็ นประเพณี ที่ชาวบ้านยึดถือปฏิ บัติกันจนทุกวันนี้ แม้รายละเอียดต่าง ๆ
จะเลือนลางไปตามการเปลี่ ยนแปลงของสังคมแล้วก็ ตาม
พระพุทธศาสนาอธิบายการตายเอาไว้ส่ วนหนึ่ งว่า เมื่อคนเราตายไปก็จะเกิดเป็ นสิ่ งอื่น ๆ
ต่อไปตามบุญกรรมที่ แต่ละคนได้สร้างไว้ คนที่ทําบาปเอาไว้มาก และมีจิตใจหยาบกระด้าง ก็จะไป
เกิดเป็ นเปรต ในคัมภี ร์มิลินทปั ญหาแสดงอรรถาธิบายไว้ว่า เปรตมีอยู่ด้วยกัน 4 จําพวก คือ
(มี หมั ่นดี. 2542 : 109)
1. เปรตที่ดํารงชีวิตด้วยการกินนํ้ าเลือดนํ้ าหนองเน่ า
2. เปรตที่ร้ องโหยหวนด้วยความหิวโหยอยู่เป็ นนิจ
3. เปรตที่มีชี วิตอยู ่ ในกองเพลิ งเป็ นนิ จ
4. เปรตที่ดํารงชีวิตด้วยบุญกุศลที่บุคคลอื่นอุทิศให้