Page 132 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

111
พื้นเมือง เช่ น มะพร้าว ฟัก กล้วยดิบ เผือก มัน อ้อย ข้าวโพด ตะไคร้ และพืชผักอื่น ๆ ที่มีใน
ฤดูกาลสําหรับมะพร้ าวนั้ นจะปอกเปลือกออก อ้อยจะตัดเป็ นท่อน ตะไคร้ก็ จะตัดใบออกเล็กน้อย
เพื่อพร้อมที่จะนําไปปลูก เพราะเชื่ อว่าโดนตาจะนําไปปลูกย ังยมโลกด้วย
4. สถานที่ที่ ใช้ ในการประกอบพิธีกรรม
พิ ธีกรรมที่ ใช้ในการประกอบพิธีกรรมแซนโดนตาของชาวไทยเขมร แบ่งออกเป็ น 3
ระดับ ดังนี้
4.1 ระดับครอบครั ว การประกอบพิธีกรรมในระดับครอบครัวก็จัดภายในครัวเรื อน
ของ แต่ละครัวเรื อน ส่ วนมากจะจัดบนบ้านโดยเลือกเอาบริเวณที่ เหมาะสมบนบ้าน การจัดระดับ
ครอบครัวนี้ อาจจะจัดทุกครอบครั วก็ได้หรื อบางครอบครัวอาจจะนําไปจัดรวมกับระดับเครือญาติ
4.2 ระดับเครื อญาติ จะประกอบพิธีกรรมที่บ้านผู ้ อาวุโสสูงสุ ดในวงศ์ตระกูลของ
แต่ละตระกูล ในวันแซนโดนตา นี้ ถือว่าเป็ นวันรวมญาติ อีกวันหนึ่ งของชาวไทยเขมร ก็จะนําข้าว
ปลาอาหารที่เตรี ยมไว้สําหรั บการเซ่นไหว้ก็ จะนําไปร่วมพิธีที่บ้านอาวุโสของตระกูลตนเอง
4.3 ระดับชุ มชน การประกอบพิธีกรรมระดับชุมชนนี้ จะจัดที่ศาลาการเปรี ยญวัดไม่ว่า
เด็ก ผู ้ ใหญ่ หนุ ่ มสาวทุกเพศทุกวัยก็พร้อมใจกันมาร่ วมพิธีกรรมแซนโดนตากันที่วัด
5. วันและเวลาในการประกอบพิธีกรรม
พิธีกรรมแซนโดนตาของชาวบ้าน ได้แบ่งองค์ประกอบเกี่ ยวกับวันและเวลาในการ
ประกอบพิธี กรรมออกเป็ น 2 องค์ประกอบ มี รายละเอียดดังต่ อไปนี้
1. องค์ประกอบเกี่ยวกับวันในการประกอบพิธีกรรมแซนโดนตาของชาวไทยเขมร
ในรอบ 1 ปี ได้จัดงานขึ้ น 2 ครั้ ง คือ ครั้ งแรกจัดขึ้ นในวันขึ้ น 14-15 คํ่า เดือน 10 ชาวบ้านจะไม่
ค่อยจัดใหญ่โตนัก เรี ยกโดยทั ่วไปว่า “เบ็นตูจ” และการจัดครั้ งที่ 2 จัดขึ้ นในวันแรม 14-15 คํ่า
เดือน 10 ของทุกปี เรี ยกว่า “เบ็นทม” ในการจัดครั้ งที่ 2 ถือว่า สําคัญมาก ชาวไทยเขมร จะมาร่ วม
พิธีกันอย่างพร้อมเพรี ยงกันทุกคน
2. องค์ประกอบเกี่ยวกับเวลาในการประกอบพิธีกรรมแซนโดนตา ทั้ งในวันเบ็นตูจ
และเบ็นทมจะมีการทําพิธีกันสองวันคือมี การเตรี ยมการจัดทําข้าวต้ม ขนและเครื่ องเซ่นไหว้ต่าง ๆ
ตั้งแต่วันขึ้ น 14 คํ่า และในวันแรม 15 คํ่า ก็จะทําบุญตักบาตรที่วัดส่วนในวันเบ็นทมนั้นจะมี การ
เตรี ยมสิ่ งของต่าง ๆ ล่วงหน้าหลายวัน พอถึงวันแรม 15 คํ่ า ในช่วงเช้าก็จะมีการทําขนมและอาหาร
ต่างๆ พอเตรี ยมเสร็ จก็ จะแซนโดนตา จนถึงเวลาประมาณ 18.00 น. ชาวบ้านก็จะไปร่ วมพิธี
แซนโดนตา กันที่วัดจนถึงวันรุ่ งขึ้ นคือวันแรม 15 คํ่า เดือน 10 ก็ จะมีการ จูนโดนตา (เทกันเฌอ)
และต่อด้วยพิธีทางศาสนาเจริญพระพุ ทธมนต์ก็ เป็ นอันว่าเสร็ จพิธี