Page 115 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

94
แสดงความเคารพและอ้นวอน ให้แถนบันดาลฟ้ าฝนให้ตกลงมาเพื่ อความสงบสุ ขร่ มเย็นของสังคม
ต่อไป
การแห่ บั้ งไฟจะกําหนดไว้ 3 วัน คือ วันสุ กดิบ วันประชุมเล่ นรื่ นเริ ง และวันจุดบั้ง
ไฟ ในวันสุ กดิบ คณะเซิ้งบั้ งไฟแต่ละคุ้มแต่ ละคณะจะนําบั้ งไฟของตนพร้อมด้วยขบวนแห่ มาย ัง
หมู่บ้านที่แจ้งฎีกา โดยจะแห่ ไปรวมกันที่วัด และที่วัดจะมี การทําบุญและเลี้ ยงแขก ผู ้ ที่มีหน้าที่
ต้อนรับจะปลูกกระท่ อมเล็ก เรี ยกว่า "ผาม" ขึ้นตามลานวัด เพื่อเป็ นที่จุดบั้ งไฟและเป็ นที่รั บแขกที่จะ
มาประชุมกัน ทุก ๆ คนที่มาร่ วมงานกัน ล้วนแต่งกายอย่างสวยงามทั้ งหญิงและชาย โดยเฉพาะสาว
ๆ ถ้าสาวบ้านไหนไม่ไปเท่ากับผู้ เฒ่าผู ้ แก่บ้านนั้ น ไม่ยินดีร่ วมทําบุญและไม่ร่ วมมือ ถ้าพ่อแม่ ขัดข้อง
โดยไม่มีเหตุจําเป็ นจะเป็ นบาป ตายแล้วต้องตกนรก แสนกัปแสนกัลป์ และเป็ นเหตุ ให้บ้านเมือง
เดือดร้อน ฟ้ าฝนไม่อุ ดมสมบูรณ์ทําไร่ทํานาไม่ได้ผล
เมื่อถึ งวันที่สอง คือวันประชุ มเล่นรื่ นเริงหรื อวันสมโภช คณะต่าง ๆ จะนําบั้งไฟของ
ตนไปปั กไว้ที่ ศาลาการเปรี ยญ ฝ่ ายที่มีหน้าที่ต้อนรับแขกก็รั บแขกไป พวกแขกก็มีธรรมเนี ยม
เหมือนกันคือ ต้องมาเป็ นขบวน มีคนตีฆ้อง ตี กลองนําขบวน มีพระและสามเณร ต่อด้วยประชาชน
ทั ่วไป ในขบวนนี้ อาจจะมีแคน หรื อเครื่ องดนตรี อื่น ๆ เป่ าหรื อบรรเลงเพื่ อความครึ กครื้ นไป
ด้วย ครั้ นไปถึงลานวัดแล้ว เจ้าภาพจะนําแขกไปย ังผามที่ทําไว้ ขณะเมื่อแขกไปถึ งผามจะตีกลอง
เป็ นอาณัติ สัญญาณว่าแขกทั้ งหลายได้มาถึงแล้ว และจัดที่นั ่งสําหรับพระและสามเณรไว้บนพื้ นสูง
แถวหนึ่ ง ชายแก่อี กชั้ นหนึ่ ง และรองลงมาก็จะเป็ นหญิงแก่ และสาวปนเปกันไป และต้องหันหน้า
ออกมาทางผาม สําหรั บพวกหนุ่ม ๆ ที่ร่ วมขบวนมาด้วยกันนั้ น ส่วนมากจะมารื่ นเริงฟ้ อนรําทําเพลง
ผสมปนเปกับเจ้าของถิ ่น และพวกที่มาจากถิ ่นอื่น วันนี้ อาจมี การบวชนาค และสรงนํ้าพระภิ กษุ โดย
นิมนต์ท่านสมภารวัด หรื อพระคุ ณเจ้าวัดเจ้าคณะอําเภอนั้ น ๆ ขึ้ นแคร่ แห่ไปรอบวัด และนํานาคเข้า
ขบวนแห่ ไปด้วย นาคพื้นเมืองจะแต่งตัวสวยงามมาก บางคนนั่งแคร่ หรื อขี่ม้า และมี คนตีฆ้องเดิ น
นําขบวน มี การยิงปื นและจุดไฟตะไล อานม้าผูกกระพรวนด้วย อนึ่ งในพิธี แห่บั้งไฟนี้ ถ้าบุคคลใดมี
ความประสงค์จะสรงนํ้ าพระภิกษุ ก็ให้มีการแห่พระภิ กษุ รูปนั้ นออกนําหน้านาคอี กทีหนึ่ ง การสรง
นํ้ าพระเรี ยกอี กอย่างหนึ่ งว่า ฮดสรง การฮดสรงนี้ เป็ นประเพณี อย่างหนึ่ งที่พระภิ กษุ รูปใดจะได้เลื่ อน
ยศชั้ น จึงจะได้รั บการสรงนํ้ า และมี การถวายจตุปั จจัย หรื อสังฆบริ ภัณฑ์ เช่น ถวายเตียงนอน เสื่ อ
สาด หมอนอิง ไม้เท้า กระโถน ขันนํ้ าพานรอง สํารั บคาวหวาน ผ้าไตร ฯลฯ
ครั้ นแห่ ประทักษิ ณครบสามรอบแล้ว จะนิ มนต์พระรูปนั้ นนั ่งบนแท่นซึ่ งทําลวดลาย
ด้วย หยวกกล้วย แล้วสรงนํ้ าด้วยนํ้ าอบนํ้ าหอม ครั้ นเสร็จจากการสรงนํ้ าแล้วจึงอ่ านประกาศชื่อของ
พระรู ปนั้ นให้ ทราบทั ่วกัน ประกาศนั้ นจะเขี ยนลงบนใบลานบ้าง แผ่ นเงินบ้าง แผ่นทองบ้างตาม
กําลังยศ เมื่ออ่านประกาศแล้ว เจ้าศรั ทธาจะมอบจตุปั จจัยต่าง ๆ ที่จัดมานั้ นถวายแด่ พระภิกษุ