Page 112 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

91
แข็งแรงโดยได้นํามาเป็ นส่ วนประกอบโครงสร้างบั้ งไฟมีส่ วนหาง เพราะหางบั้งไฟที่ เอ้จะทําหน้าที่
เป็ นคานงัดยกลําตัวบั้งไฟให้สู งโด่ ง รวมทั้ งการรับนํ้ าหนักองค์ประกอบที่นํามาเอ้บั้ งไฟซึ่ งนับว่ า
เป็ นวัสดุ ที่นํามาสนองความเชื่อในการเอ้บั้งไฟได้ดีอี กประการหนึ่ ง ในสั งคมปัจจุ บันจะเห็ นได้ว่ามี
การนําวัสดุดังกล่าวไปใช้เป็ นองค์ประกอบของสถาปั ตยกรรมทางศาสนาอยู่ทั ่วไป
4.4.3 ลวด ลวดเป็ นวัสดุ หนึ่ งที่ นํามาใช้เป็ นส่ วนประกอบในการสร้ างโครงสร้าง
บั้ งไฟ และเป็ นองค์ประกอบเอ้บั้ งไฟเพราะมี ความเหมาะสมในการใช้มัด หรื อทําเป็ นกิ ่งก้านของ
ดอกไม้ประการสําคัญการใช้ ลวดทําให้มีความสะดวกสบายในการจัดทํา เมื่ อพิจารณาถึงลวดที่ ใช้
เป็ นส่ วนประกอบของการสร้ างดอกไม้ ทั้ งดอกไม้ที่ทําจากพลาสติ ก หรื อกระดาษ จะเห็ นว่า
ชาวบ้านถือว่าดอกไม้เป็ นสิ ่งที่มีความหมายในทางที่ดีมีความเป็ นสิ ริมงคล ใช้เป็ นเครื่องบู ชา ตามคติ
ทางศาสนา ดังนั้ นลวดที่เป็ นส่ วนประกอบของดอกไม้จึงหนี ไม่ พ้นจากความเชื่อและความหมาย
ดังกล่ าวในส่วนของการเอ้บั้งไฟลวดจะใช้มัดลําตัวบั้ งไฟและใช้ทําดอกไม้เป็ นองค์ประกอบเอ้บั้ง
ไฟโดยมีจุดมุ่งหมายร่วมกันคือ เป็ นเครื่ องบวงสรวงบูชาต่ อผีแถนหรื อพระยาแถน
4.4.4 ไม้ อั ด การนําไม้อัดมาสร้างเป็ นองค์ประกอบเอ้บั้ งไฟเป็ นการพัฒนาวัสดุ เอ้
บั้ งไฟไปในอีกระดับหนึ่ ง จากเดิ มเคยใช้ทางมะพร้ าวหรื อสังกะสี เพราะไม้อัดมี รูปทรงเป็ นแผ่นบาง
เบามีความสะดวกในการจัดทํา นับว่ าเป็ นวัสดุ อย่างหนึ่ งที่ มีความเหมาะสม นําไปสร้ างเป็ นหงอน
นาคหรือแผงสั นนาคบั้งไฟ ทั้งนี้ มีจุดมุ ่งหมายให้ บั้ งไฟที่ เอ้มีความสวยงาม สมกับที่สร้ างถวายแถน
ผู ้ มีหน้าที่บันดาลนํ้ าฝนให้กับมนุษย์
4.4.5 สั งกะสี สั งกะสี เป็ นวัสดุ ที่นําไปใช้ประโยชน์ เอ้บั้ งไฟเหมื อนกับไม้อัด
ดังกล่ าวมาแล้ว นอกจากนี้ ย ังนําไปสร้ างเป็ นลุ กบั้ งไฟ เพราะเป็ นวัสดุแผ่นบางเบา โดยทั่วไฟใน
สังคมวัฒนธรรมพื้นบ้านชาวอีสาน จะใช้สังกะสี มุงหลังคาอาคารบ้านเรือน รวมทั้ งสถาปั ตยกรรม
ทางศาสนา เพื่อบังแดดฝน บทบาทและความสําคัญของสังกะสี จึงเทียบได้กับพระยาแถนแผ่พานบัง
แดดฝนถวายแด่พระพุ ทธเจ้า คือหน้าที่ ปกป้ องคุ ้ งครองให้ ได้รั บความเชื่อและความหมายที่ มีแระ
โยชน์เป็ นมงคล เป็ นวัสดุ ที่เหมาะสม สามารถสนองความเชื่ อเรื่องการเอ้บั้ งไฟถวายแถน ช่างสกุล
พื้นบ้านจึงนํามาใช้เป็ นส่วนประกอบเอ้บั้ งไฟ
4.4.6 ไม้ ไผ่ ไม้ไผ่ เป็ นวัตถุดิ บในท้องถิ ่นที่ นิ ยมมาสร้างเป็ นโครงสร้ างเอ้บั้งไฟ
นับว่าไม้ที่ มีความสัมพันธ์กับวิธีชี วิตของชาวอีสาน โดยได้นํามาใช้ทําเป็ นเครื่ องใช้เครื่ องประกอบ
พิธี กรรม รวมทั้ งสิ่ งของต่าง ๆ สะท้อนให้เห็ นคติความเชื่ อ หรื อการยอมรั บว่าไม้ไผ่มงคลต่อการ
นําไปใช้
4.4.7 กระดาษ กระดาษเป็ นวัสดุ ที่นํามาใช้เอ้บั้ งไฟ โดยการใช้กรรไกรตัดให้ เป็ น
ลวดลาย ซึ่ งมีปรากฏใช้งานศิลปะการตกแต่งพื้นบ้านโดยทั ่วไปที่เกี่ยวข้องกับประเพณี ทางศาสนา