Page 101 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

80
ว่าใครเป็ นผู้แต่ง และแต่งขึ้นเมื่อใด นิยมใช้เทศน์ในพิธีกรรม (ขอฝน) เนื่ องจากมีความเชื่อว่ าฝนไม่
ตกต้องตามฤดูกาล เพราะพระยาแถนไม่ยอมส่ งฝนลงมาสู่พื้นโลก
2.2 เนื ้อเรื่อง พระราชาองค์หนึ่ งนามว่าเอกราช มเหสี นามว่าสีดา ปกครองเมื องชมพูด้วย
ทศพิธราชธรรม ต่อมามี พระโพธิ์ สัตว์ (พระยาคันคาก) สิ้ นบุญบนเมืองสวรรค์ลงมาเกิ ดย ังเมื อง
มนุษย์เข้าไปเกิ ดในครรภ์ของนางสีดา เมื่ อครบกําหนดจึงประสู ติโอรสเป็ นท้าวคันคาก ท้าวคันคาก
ขอให้เมตตาเลี้ ยงดูไว้แล้วจะตอบแทนบุญคุ ณภายหลัง โหรหลวงได้ทํานายว่าราชโอรสเป็ นผู ้มี
บุญญาธิ การ จะได้เป็ นที่ พึ่งพาอาศัยของบิดามารดา และไพร่ ฟ้ าประชาชนถ้วนหน้า เมื่อโอรสเจริ ญ
วันได้อธิฏฐานต่ อพระอินทร์ ดลบันดาลให้ หญิงผู ้ เป็ นคู่ ครองกันมาตั้ งแต่ชาติ ก่อนมาร่ วมเป็ นสามี
ภรรยาในชาตินี้ พระอินทร์จึงเนรมิตปราสาท และเครื่ องประดับตกแต่ง แล้วแปลงร่ างพระโพธิ์ สัตว์
พระเจ้าเอกราชและมเหสีเสด็ จมาท้าวคันคากจึ งได้ทูลความเป็ นมาให้ ทราบ ทุกคนเมื่อทราบต่างชื่น
ชมยินดี และมอบเมืองชมพูให้ท้าวคันคากปกครอง มีพระยาร้ อยเอ็ดหั วเมืองพากันส่ งส่ วยเป็ น
ประจําทุกปี บ้านเมืองไพร่ ฟ้ าประชาชนมีความร่ มเย็นเป็ นสุ ข ต่อมาบ้านเมืองเกิ ดทุพภิกขภัยข้าวยาก
หมากแพงฝนแล้งติ ดต่อกันเจ็ดปี ห้วยหนอง คลอง บึง แม้นํ้ าแห้งหมด พญาคันคากจึ งเดินทางไปหา
พญานาคผู้มีอิ ทธิ ฤทธิ์ สามารถดลบั นดาลให้ฝนตก พญานาคทูลว่ า ณ ยอดเขาพระสุ เมรุ เป็ นที่
ประทับของพระอินทร์ มียอดเขาสัตตะบัวระภัณฑ์สู งเพี ยงครึ่ งหนึ่ งของเขาพระสุเมรุ เป็ นที่ ประทับ
ของพญาแถน พอถึงเดื อนห้านาคจะพากันไปเล่นนํ้ าในแม่ นํ้ า นํ้ าที่ นาคเล่นเป็ นก้อนใหญ่เท่ าภูเขา
ลมพัดเอานํ้ าก้อนไปกระทบภู เขาแตกเป็ นเม็ดตกลงสู่ เมืองมนุ ษย์เรี ยกว่า นํ้ าฝน เหตุที่ ฝนไม่ตก
เพราะพญาแถนอิจฉาและเกรงว่าพญาคันคากจะรุ กรานเหยียบย ํ่าถึงเมืองแถน จึงห้ามไม่ให้นาคลง
เล่นนํ้าในแม่นํ้า
เมื่ อพญาคันคากได้ ฟังจึงวางแผนให้นาคทําถนนร่วมกั บปลวกถึงเมื องแถน พอฤกษ์ดี
พญาคันคาก และนางอุดรกุ รุ ททวีปขี้ ช้างพระที่นั่งออกก่ อน พระยาหั วเมืองตามหลังพญาครุ ฑ
พญานาคพร้อมสั ตว์มีพิษ เช่ น ต่อ แตน ผึ่ ง มอด จึงยกทัพไปเมืองแถน พญาแถนส่งเสนามาไต่ถาม
สาเหตุได้ความว่าพญาคันคากยกทัพมารบกับพญาแถน ด้วยเหตุ ที่พญาแถนไม่ทําตามจารีตประเพณี
ดั้ งเดิม (ปรี ชา พิณทอง. ม.ป.ป. : 199-217) พญาแถนประพฤติขัดต่อประเพณีโบราณของบรรพบุรุษ
เมื่อถึงเดื อนห้า เดือนหก แถนจะต้องแต่งนํ้ าฝนให้ตกลงสู่ เมืองมนุษย์ทุ กปี เวลาผ่านมาเจ็ ดปี แล้ว
พญาแถนไม่แต่งนํ้ าฝนทําให้พื้ นดินแห้งผาก ผงฝุ่ นปกคลุม อวดตนว่า เป็ นพญาแถน พญาคันคากจึ ง
จําเป็ นต้องยกทัพมาเพื่ อทําลายเมื องพญาแถน เมื่อเสนาพญาแถนได้ฟั งจึงเดินทางกลับไปทูลพญา
แถน พญาแถนจัดทัพออกรบกับกองทัพพญาคันคาก ผลปรากฏว่ าพญาแถนเป็ นฝ่ ายพ่ายแพ้ เสนา
ของพญาคันคากมีความคิ ดเห็นตรงกันว่าควรฆ่ าพญาแถน เพราะละเว้นการปฏิ บัติหน้ าที่ทําให้ เกิด